# Hakkari ilinde son 5 yıldaki intihar ve şüpheli ölüm vakalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/36146 - **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya) - **Veriliş tarihi:** 27 Ekim 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 350 gün sonra, 12 Ekim 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b2273d4f-886b-43f2-b9b9-019a29830cad - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36146-hakkari-ilinde-son-5-yildaki-intihar-ve-supheli-olum-vakalarina-iliskin > Öznur Bartin (DEM Parti), 27 Ekim 2025 tarihinde 7/36146 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 350 gün sonra, 12 Ekim 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Öznur Bartin Hakkâri ilimizde süregelen toplumsal kırılganlığın en somut göstergelerinden biri, son yıllarda gözlenen intihar ve şüpheli ölüm örüntülerindeki belirgin artıştır. Bu olgu salt tıbbi bir vaka veya bireysel trajedi olarak ele alınamayacak; ekonomik dışlanma, genç nüfusun işsizlikle karşı karşıya kalması, güvenlikçi politikalarının yarattığı denetim ve baskı pratikleri, kurumsal soruşturma mekanizmalarındaki yetersizlikler ve toplumsal cinsiyet temelli kırılganlıkların kesişiminde ortaya çıkan çok katmanlı bir krizdir. Resmi ve saha verileri birlikte değerlendirildiğinde Hakkâri?deki tablo hem halk sağlığı müdahalesini hem de hukuki ve siyasi hesap verilebilirlik mekanizmalarını aynı anda gerektiren bir aciliyet olduğunu göstermektedir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun yayımladığı veriler Hakkâri'nin 2023 itibarıyla ülke genelinde işsizlik oranı en yüksek il olduğunu (işsizlik oranı 023,3) ve aynı dönemde TÜİK verileriyle Hakkâri'de 2023 yılında 24 intihar vakasının kayda geçtiğini göstermektedir; nüfusa göre hesaplanan intihar hızı bakımından Hakkâri 2023'te yüksek sıralarda yer almış, ilin intihar hızı yüzbinde düzeyinde ölçülen değerlerle (iller sıralamasında ikinci sırada) kırılganlığın nicel göstergelerini ortaya koymuştur. Bu sayısal göstergeler, ekonomik yoksullaşma, genç işsizliği ve ruh sağlığı altyapısındaki boşlukların intihar riskiyle doğrudan ilişkilendiğine dair nesnel delil sunmaktadır. Bu çerçeve, intihar olgusunun sadece sağlık hizmetleriyle çözülemeyeceğini; istihdam, sosyal hizmetler, eğitim ve yerel yönetişim politikalarının eşzamanlı müdahalesini gerektirdiğini ortaya koyar. Yerel saha çalışmaları ve sivil toplum raporları, vakaların demografik dağılımı, olayların geçtiği coğrafi yoğunlaşma (merkez, Şemdinli, Çukurca, Yüksekova) ve soruşturma süreçlerinde görülen aksaklıklar hakkında önemli nitel bulgular sunmaktadır. Bu raporlar, bazı vakalarda delil yönetiminde gecikme, ailelere bilgi akışında şeffaflık eksikliği ve olay sonrası mağdur ailelere yönelik psikososyal/ekonomik desteklerin sistematik biçimde sağlanmaması gibi ciddi kurumsal zaafların varlığını belgelemiştir. Bu zafiyetler, cezasızlık algısını güçlendirerek toplumsal güvensizliği ve yeni travmatik örüntüleri beslemektedir; Meclis denetimi bağlamında bu uygulamaların bağımsız ve ayrıntılı bir biçimde incelenmesi zorunludur. Toplumsal cinsiyet boyutu, Hakkâri'deki kriz analizinin merkezindedir. Veriler ve saha bulguları, intihar ve şüpheli ölümlerin kadın ve genç nüfus arasında yoğunlaştığına işaret etmekte; buna karşılık koruyucu hizmetlerin, sığınma ve anonim danışmanlık mekanizmalarının eksikliği ve kültürel engeller, kadınların ruh sağlığı ve hukuki destek erişimini kısıtlamaktadır. Ayrıca kamuoyuna yansımış bazı iddialar; kolluk ve diğer yetkili aktörlerin karıştığı ileri sürülen cinsel istismar iddialarının varlığını gündeme taşıyarak vakaların siyasal ve hukuki boyutunu daha da ağırlaştırmıştır. Bu nedenle hem koruyucu hizmetlerin acilen güçlendirilmesi hem de iddia edilen hak ihlallerinin bağımsız, tarafsız ve eksiksiz bir şekilde soruşturulması gerekmektedir. Son dönemlerde basına yansıyan yerel haber ve sivil toplum bildirimleri, krizin güncel ve yayılmacı karakterini teyit etmektedir; ilgili dönemde (Haziran-Temmuz 2025) basına yansıyan haberlere göre en az altı yurttaşın intihar ederek yaşamını yitirdiği iddiaları ve Eylül— Ekim 2025 döneminde bildirilen dört yeni vaka (bunlardan ikisinin Yüksekova'da gerçekleştiğine dair haberler) toplumda derin bir endişe yaratmıştır. Bu tür haberlerin resmi kayıtlarla karşılaştırılarak doğrulanması; ancak aynı zamanda söz konusu haberlerin neden olduğu toplumsal paniğin önlenmesi ve ailelerin korunması açısından da Meclis düzeyinde derinlemesine incelenmesi gerekmektedir. Basında ve saha bildirimlerinde ortaya çıkan bu güncel dalga, acil müdahale gerektiren bir evreye işaret etmektedir. Devletin yaşam hakkını koruma sorumluluğu uluslararası sözleşmeler ve iç hukuk çerçevesinde nettir; şüpheli ölümlerin etkin, bağımsız ve şeffaf soruşturulması, koruyucu sosyal politikaların tesis edilmesi ve ruh sağlığı hizmetlerinin yaygınlaştırılması devletin pozitif yükümlülüklerindendir. Hakkâri özelinde bugüne kadar alınmamış ya da yetersiz kalmış önlemler; halkın devlet kurumlarına olan güvenini aşındırmış, mağdurların adalete erişimini zayıflatmış ve koruyucu müdahalelerin gecikmesine yol açmıştır. Bu politika tercihlerinin eleştirel olarak denetlenmesi, sorumluların belirlenmesi ve vakaların tekrarlanmaması için siyasal-uygulayıcı reformların tasarlanması Meclis'in ve ilgili Bakanlıkların görevidir. Bu nedenlerle, Hakkâri'de 2024-2025 döneminde artış gösteren intihar ve şüpheli ölüm vakalarının sayısal ve nitel boyutlarının bütüncül biçimde tespit edilmesi; adli ve idari soruşturma süreçlerindeki gecikme ve aksaklıkların, delil yönetimi ve adli tıp kapasitesinin, ruh sağlığı ve sosyal hizmet altyapısının, genç istihdamı ve sosyal politika boşluklarının bağımsız ve şeffaf bir araştırma ile ortaya koyulması zaruridir. Meclis tarafından kurulacak bir Araştırma Komisyonu, ilgili tüm kurum ve kuruluşlardan belgeleri talep edebilmeli, saha incelemeleri yapabilmeli, bağımsız uzman görüşlerini ve sivil toplum bulgularını değerlendirebilmeli; 12 aylık acil müdahale önerileri ile üç yıllık yapısal reform planını içeren kapsamlı bir rapor sunmalıdır. Hakkâri'deki kayıpların ardındaki siyasal, ekonomik ve kurumsal sorumluluklar açıkça tespit edilerek, yaşam hakkını güvence altına alacak somut adımlar derhal hayata geçirilmelidir. Bu bağlamda; 1. Hakkâri ilinde son beş yılda (2020-2025) kayıtlara geçen intihar ve şüpheli ölüm vakalarının yıllara, ilçelere, yaş ve cinsiyet gruplarına göre dağılımı nedir; bu vakaların artış nedenleri konusunda Bakanlığınızın yürüttüğü değerlendirme nedir; intiharların zamanında engellenememesinin sebepleri nelerdir ve önleyici nitelikte hangi idari, güvenlik ve koordinasyon tedbirleri alınmıştır? 2. 01.01.2024-31.10.2025 dönemine ilişkin Emniyet ve Jandarma kayıtlarında Hakkâri ilinde gerçekleşen intihar ve şüpheli ölüm vakalarının ilçe, yaş, cinsiyet ve ölüm şekline göre dağılımı nedir? 3. 2011-2014 yıllarında kaydedilen (2011: 8, 2012: 21, 2014: 24) ve 2023 yılında bildirilen 24 vaka ile 2025 Haziran-Temmuz döneminde basına yansıyan en az 6 intihar ve Eylül-Ekim dönemindeki 4 vaka arasında kayıt eşleştirmesi yapılmış mıdır? Bu veriler bakanlığınızın resmi istatistiklerine yansıtılmış mıdır? 4. 2024-2025 döneminde intihar veya şüpheli ölüm olarak kayda geçen vakaların her biri için adli ve idari soruşturma statüsü, soruşturmayı yürüten birim ve dosya kapanış tarihleri nelerdir? Kaç dosya halen açık durumdadır? 5. Soruşturma süreçlerinde yaşanan gecikmelerin gerekçeleri nelerdir? Bu gecikmelere ilişkin idari veya disiplini inceleme başlatılmış mıdır? 6. Kolluk kuvvetlerinin genç kadınları tehdit, baskı veya kandırma yoluyla cinsel istismara zorladığı iddialarına ilişkin olarak kaç personel hakkında idari ve adli soruşturma yürütülmüştür? Bu soruşturmaların mevcut durumu ve sonuçları nedir? 7. Şemdinli'de intihar vakasında delil niteliğindeki telefonun incelenme sürecinin gecikme gerekçesi nedir? Delil zincirinin korunmasına ilişkin hangi prosedürler uygulanmıştır? 8. Bölgedeki uyuşturucu kullanımı ve ticaretiyle ilgili olarak, kolluk birimleri hakkında yürütülen idari veya adli soruşturmaların sayısı ve kapsamı nedir? 9. Hakkâri ilinde yaşama hakkını korumaya yönelik hazırlanmış özel bir güvenlik ve sosyal destek eylem planı mevcut mudur? Mevcut ise uygulama takvimi ve bütçesi nedir? --- **Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari ilinde son 5 yıldaki intihar ve şüpheli ölüm vakalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36146, 27 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36146-hakkari-ilinde-son-5-yildaki-intihar-ve-supheli-olum-vakalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b2273d4f-886b-43f2-b9b9-019a29830cad Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.