# Diyarbakır'da bir vakfın bir okulda yaptığı etkinliğe ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/36164
- **Veren:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 21 Ekim 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 9 Aralık 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cd59f564-fe9e-4550-bc64-019a0af6059b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36164-diyarbakir-da-bir-vakfin-bir-okulda-yaptigi-etkinlige-iliskin

> Serhat Eren (DEM Parti), 21 Ekim 2025 tarihinde 7/36164 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 9 Aralık 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci,

İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederiz.

Serhat Eren

2018 yılında, sivil toplum kuruluşu kimliğine sahip kimi organizasyonların birleşmesiyle kurulan, çocuklara dair yaptığı etkinliklerde pedagojik ilkeleri ihlal etmenin yanı sıra dini araçsallaştırma/istismar etme yönlü pratiklere de imza atan Peygamber Sevdalıları Vakfı ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında 2024 yılı sonunda protokol imzalanmıştır. Buna göre Vakfın duyuruları devlet okullarında yapılacak ve okullarda etkinlikler düzenlenebilecektir.

Vakfın son aylarda çocuk ve inanç istismarı kategorisine alınabilecek kimi etkinlikler düzenlediği basına da sıkça yansımaktadır. 7-10 yaş arası çocuklar için "Hayat Namazla Güzeldir" isimli çalışmayı düzenleyen organizasyon, çok sayıda kentte çocuklarla etkinlikler düzenlemiştir. Bu çerçevede, çocuklara haremlik selamlık şekilde yürüyüşler yaptırıldığı, çocuklara, "seramoni" niteliğinde, cemaat halinde namaz kıldırıldığı görüntüler sosyal medyada geniş yer bulmuştur. Mezkur kurumun 11 Ekim Dünya Kız Çocukları Gününün hemen ertesinde de, Diyarbakır'da yüzlerce kız çocuğu "Niyet ettim tesettüre" isimli bir programa dahil ettikleri, çocukların tesettürlü şekilde yürüyüş yapmalarının sağlandığı bilgisi basına yansımıştır.

Dinlerin ve dini toplulukların varoluşları gereği, toplumsal bağları yeniden üreten, dayanışma biçimlerinin kurulmasında belirli bir kamusal rol üstlenen yöne sahip olduğu aşikardır. 20. yüzyıl ve öncesinde çok sınırlı düzeyde karşılaşılan, dini araçsallaştıran, istismar eden, "gösteri" türü etkinliklerle günümüzde sıkça karşılaşılmaktadır. Türkiye'de de özellikle 2000'li yılların ardından cemaat ve tarikat yapılanmalarının doğrudan devlet ile ilişkisinin/bağının olmasına, kendilerinin müstakil sermaye grupları haline gelmesine, dini yaşamın tamamını tekellerine alma çabasına girmelerine, çocukları ve gençleri sermaye ve rekabet ilişkilerinin bir parçası haline getirmelerine dair sayısız örnek söz konusudur. Bunun yanı sıra din ile alakalı ritüel niteliğindeki hemen her şeyin, çocuklar aracılığı ile bir tür "gösteriye," sokak "şovuna" dönüştürülmesi durumu ise pedagojik ilkelere aykırı olmasının yanı sıra en az onun kadar mühim olarak dinin/inancın istismar edilmesidir.

Her çocuğun inanç özgürlüğüne sahip olması gerektiği kabulüyle birlikte bu durumun ancak çocuğun üstün yararı gözetilerek uygulanabileceği; hiçbir dini veya politik organizasyon tarafından çocukların yönlendirilmemesi ve tek tip kimlik dayatılmaması gerektiği çocuk haklarının temel ilkelerindendir. Bu sebeple çocukların dini ve politik nitelikli toplu etkinliklerde, bir nevi "şov nesnesine" dönüştürülmesi ve "araçsallaştırılmaları," çok boyutlu ihlal, ihmal ve istismar anlamına gelmektedir.

Tüm bunlara ek olarak, çocukların gelişim süreçleri içerisinde farklı inanç ve düşünme biçimlerini özgürce tanıyabilmeleri, eğitim politikalarının özgürlükçü laik bir yaklaşımla belirlenmesi, çocuklarla çalışan kurumların çalışmalarının ideolojik saiklerden ziyade özgürlükçü bir perspektifle yürütülmesi ve ilgili kamu kurumlarının buna dönük denetim mekanizmalarını oluşturması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

1. Peygamber Sevdalıları Vakfı ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında imzalanan protokol hala yürürlükte midir?

2. Söz konusu protokolün kapsamı ve detayları nedir? Yukarıda sıralanan olayların ardından söz konusu protokol ne zaman iptal edilecektir?

3. Mezkur kurumun yaptığı/yapacağı etkinliklerin çocukların pedagojik, psikolojik ve sosyal gelişimlerine etkileri konusunda, herhangi bir inceleme veya değerlendirme yapılmış mıdır, yapılmakta mıdır?

4. Etkinliklere katılan çocukların yaş aralığı, katılım biçimi (zorunlu/gönüllü) ve ebeveyn onamı hakkında bakanlığınızda kayıt bulunmakta mıdır?

5. Bakanlığınız, çocukların inanç, kimlik veya cinsiyet temelli ayrımcılığa maruz kalmaması için sivil toplum kuruluşları ile yapılan protokolleri yeniden gözden geçirmeyi planlamakta mıdır?

6. Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesinde, çocukların dini veya ideolojik yönlendirmelere karşı "korunması" konusunda Bakanlığınızın yürürlükte olan bir eylem planı var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

ç) 12/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1733959 sayılı yazınız. o 36168

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili Elif ESEN'in 7/34665, İstanbul Milletvekili Çiçek OTLU'nun 7/34904, Zonguldak Milletvekili Eylem ERTUĞ ERTUĞRUL'un 7/35956, Diyarbakır Milletvekili Halide TÜRKOĞLU'nun 7/36161, Diyarbakır Milletvekili Mehmet KAMAÇ'"ın 7/36162, Diyarbakır Milletvekili Ceylan AKÇA CUPOLO'nun 7/36163, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/36164, Mardin Milletvekili Beritan GÜNEŞ ALTIN'ın 7/36166, Kocaeli Milletvekili Mühip KANKO'nun 7136167, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/36168, Van Milletvekili Gülderen VARLİ'nin 7/36170 ile Van Milletvekili Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'in 7/36175 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (25 Sayfa)

Elektronik Ağ; www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 0) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı hey YÜZYILI y SAA a, SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatınca eğitim ve öğretime destek olacak şekilde her türlü kaynağın ve iş gücünün kullanılması amacıyla resmi kurum ve kuruluşlar, çeşitli firma, şirket, denek, vakıflar ve tüzel kişiler ile işbirliği protokolleri imzalanabilmektedir. Söz konusu tüzel kişiler, İçişleri Bakanlığının ilgili birimleri tarafından Anayasa başta olmak üzere 5737 sayılı Vakıflar Kanunu, 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilip kabul edilmesi durumunda hukuki tüzel kişilik yapısı kazanan sivil toplum kuruluşları da (STK) olabilmektedir.

Bu kapsamda, ülkemizin tüm illerinde birbirinden farklı alanlarda faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlarla protokol imzalanabildiği gibi, yerel düzeyde faaliyet gösteren kuruluşlarla da işbirliği yapılmaktadır. Bakanlığımızın mevzuat çerçevesinde eğitim ve öğretimin desteklenmesi amacıyla vakıf, dernek ve sivil toplum kuruluşlarıyla imzaladığı ve halen devam eden 550 (beş yüz elli) protokol bulunmaktadır. TEMA Vakfı, Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı, Hacı Ömer Sabancı Vakfı, İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH), Öğretmen Akademisi Vakfı, Doğal Hayatı Koruma Vakfı, Elginkan Vakfı, Türk Tekstil Vakfı, Türkiye Gençlik Vakfı (TÜGVA), Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı, Sevda-Cenap And Müzik Vakfı, Ahbap Derneği, Türk Eğitim Derneği, Serebral Palsili Çocuklar Derneği, Açık Hava Reklamcıları Derneği, Kuaförler Derneği, Klasik Sanatlar Derneği, Türkiye Kızılay Derneği, Türkiye Futbol Federasyonu, Türkiye Özel Sporcular Spor Federasyonu, Türkiye Görme Engelliler Spor Federasyonu işbirliği yürütülen kurum ve kuruluşlardan sadece birkaçıdır.

Soru önergesinde bahse konu vakıf, Bakanlığımız ve kurum/kuruluşlar arasında imzalanan ve hâlen yürürlükte olan "Eğitim İş Birliği Protokolü" bulunan kuruluşlardandır.

Bu protokoller aracılığıyla öğrencilerimizin akademik başarılarının yanı sıra sosyal, kültürel ve sanatsal gelişimlerine katkı sağlanmaktadır. Ayrıca hayırseverlerle gerçekleştirilen protokoller yoluyla okul ve kurum binaları inşa edilmekte, binalarımızın ve sınıflarımızın tefrişatı sağlanmaktadır.

Protokoller kapsamında düzenlenecek etkinliklerin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Milli Eğitim Temel Kanunu ile Türk Milli Eğitiminin genel amaçlarına uygun olarak, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na, Milli Eğitim Bakanlığı Sosyal Etkinlik İzinleri Yönergesi'nin "Genel esaslar" başlıklı 5'inci maddesinin on birinci fıkrasında yer alan "Sosyal etkinliklerin hiçbir aşamasında, katılımcıların açık rıza onayı alınmadan kişisel verileri istenemez. Bu kapsamda istenen kişisel veriler, açık rıza onayında belirtilen hususların dışında başka amaçlarla kullanılamaz, üçüncü kişilere verilemez ve sosyal etkinliğin sona ermesinin ardından resen silinir." hükmü başta olmak üzere yürürlükteki diğer tüm düzenlemelerde belirtilen hüküm, esas ve amaçlara aykırılık teşkil etmeyecek şekilde, denetimleri ilgili okul, ilçe/il milli eğitim müdürlükleri tarafından gerçekleştirilmek üzere, gönüllülük esasına göre ücretsiz olarak yapılması esastır. Bakanlığımızca protokollere yönelik herhangi bir ödeme yapılmamakla birlikte yukarıda belirtilen esaslara uygun olmayan bir protokol imzalanması ve varsa yürürlükte kalması söz konusu değildir. İmza altına alınan protokollerde muhatabın yükümlülüklerini yerine getirirken belirtilen esaslara uyulmaması durumunda, protokoller Bakanlığımızca tek taraflı olarak iptal edilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır'da bir vakfın bir okulda yaptığı etkinliğe ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36164, 21 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36164-diyarbakir-da-bir-vakfin-bir-okulda-yaptigi-etkinlige-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cd59f564-fe9e-4550-bc64-019a0af6059b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.