# Cumhurbaşkanı'nın ABD ziyaretinde gerçekleştirilen görüşmelere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/36177
- **Veren:** Gülizar Biçer Karaca (CHP, Denizli)
- **Muhatap:** Millî Savunma Bakanlığı (Yaşar Güler)
- **Veriliş tarihi:** 21 Ekim 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 22 Aralık 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fef9e741-5356-4fdf-9916-019a07cfe93f
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36177-cumhurbaskani-nin-abd-ziyaretinde-gerceklestirilen-gorusmelere-iliskin

> Gülizar Biçer Karaca (CHP), 21 Ekim 2025 tarihinde 7/36177 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Savunma Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 22 Aralık 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasanın 98 inci ve İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri uyarınca Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

, EŞ harnea illetvekili

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 25 Eylül 2025 tarihinde ABD Başkanı Donald * Trump ile Washington'da resmi temaslarda bulunmuştur. Ziyarette Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın da aralarında bulunduğu bir heyet eşlik etmiştir.

| Beyaz Saray'da gerçekleştirilen görüşmelerde, basına yansıdığı üzere iki ülke ilişkileri i çerçevesinde savunma sanayii, ekonomi, enerji, Gazze'de yaşanan insani kriz, Heybeliada Ruhban Okulu meselesi, vize uygulamaları ve stratejik ortaklık başlıkları gündeme gelmiştir. Görüşmelerin ardından kamuoyuna yapılan açıklamalar, özellikle Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı ve nadir toprak elementlerine dair iddialar başta olmak üzere, birçok kritik konuda soru işaretlerini beraberinde getirmiştir. Ayrıca F-35 projesi, CAATSA yaptırımları, karşılıklı vize uygulamaları ve Gazze meselesi gibi başlıklarda net kazanım veya somut adımların ortaya konulmadığı yönündeki değerlendirmeler kamuoyunda tartışmalara yol açmıştır.

Bu bağlamda; dahil edilecek midir? Yeniden dahil olma ihtimali varsa bu konuda ABD ile varılan yazılı mutabakat, takvim, güvenlik/denetim/erişim şartları ve Türkiye tarafına getirilecek hukuki/teknik yükümlülüklerin tam metinleri paylaşılacak mıdır? Projeye yeniden dahil olunması ile birlikte Rusya'dan yaklaşık 2.5 milyar Dolar'a alınan S-400 füzelerinin akıbeti ile erişim ve kontrol mekanizmalarına dair sorunlar nasıl çözülecektir?

| I- Türkiye daha önce bedelini ödemesine rağmen teslim alamadığı F-35 projesine yeniden

2- Daha önce Türkiye tarafından bedeli ödenmiş ancak teslim edilmeyen F-35 uçaklarına ilişkin ABD tarafınca yapılmış herhangi bir teslim, iade, tazminat veya muadil temin taahhüdü var mıdır? Türkiye'nin ödemelerine ilişkin muhasebe ve sözleşme kayıtlarının ABD tarafı ile uzlaştırılmasına ilişkin hukuki ve teknik yol haritası ne olacaktır?

3- ABD'nin Türkiye'ye uyguladığı CAATSA kapsamındaki yaptırımlar kaldırılacak veya değişikliğe uğrayacak mıdır? Bu konudaki kararların hukuki dayanağı, kaldırma ve sınırlandırma mekanizmasının şekli, taraflarca verilmiş yazılı taahhütler kaldırma işleminin

Tel -0(312) 420 27 67 - 68 Adres : Halkla Ttişkiler Binası 1. Kat Oda No: E-112 TBMM/ANKARA hangi kurumlarca (ABD Kongresi, Hazine, Dışişleri vb.) hangi usulle sonuçlandırılacağına ilişkin ayrıntılı bilgiler kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?

4- Görüşme kapsamında Gazze'deki saldırıların durdurulması veya ateşkes sağlanmasına ilişkin olarak ABD'den Türkiye'ye verilen somut taahhüt, plan veya aracılık mekanizmaları nelerdir? ABDnin devreye sokmayı taahhüt ettiği adımlar, zaman çizelgesi ve yükümlülükleri nelerdir? Ayrıca Cumhurbaşkanı'nın ortak basın toplantısında Gazze konusunda değerlendirme yapılmamasının nedeni nedir?

5- Uluslararası antlaşmaların Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin iradesiyle yürürlüğe girdiği düşünüldüğünde; Türkiye ve ABD arasında imzalandığı basına yansıyan Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı'nın tam metni paylaşılacak mıdır? Bu mutabakat çerçevesinde: ABD'ye veya ABD firmalarına tanınan öncelikler, kesin veya muhtemel imtiyazlar (lisans, öncelikli tedarik hakları, ortak işletme payları gibi) var mıdır? Türkiye'nin teknoloji transferine, yerli sanayiye ve tedarik zincirine ilişkin kazanım ve sınırlamalar nelerdir?

6- Görüşmelerde nadir toprak elementleri hususu gündeme gelmiş midir? Türkiye topraklarındaki rezervler veya tedarik zinciri hakkında ABD'ye doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir "imtiyaz" tanınmış mıdır? İmzalanan mutabakat, taslak veya sözlü taahhütler kapsamında Türkiye tarafından ABDye veya ABD şirketlerine hangi somut imtiyazlar (ticari, stratejik, mülkiyet/işletme, kaynak erişimi vb.) tanınmıştır?

7- Heybeliada Ruhban Okulu Türkiye'nin iç meselesi olmasına rağmen hangi gerekçeyle bu ikili görüşmede gündeme getirilmiştir? Görüşmede ABD tarafının Türkiye'den talebi nedir? Görüşmede ABD'nin talepleri nedir? Bu konuda hangi yardım ya da imtiyaz taahhüt edilmiştir?

8- ABD ile Türkiye arasındaki vize rejiminde (karşılıklılık, kolaylık, muafiyet, özel uygulamalar) görüşme sonucunda herhangi bir yenilik, taahhüt veya yol haritası oluşturulmuş mudur? Basına yeni yansıyan gelişmelere göre; ABD'de nitelikli çalışanlara yönelik H-1B vizesinin yıllık ücretinin 100 bin Dolar'a çıkartılmasına yönelik kararnameden Türk vatandaşları da etkilenecek midir? Turist vizesi için randevu talep eden Türk vatandaşları için en erken 2027 yılının Haziran ayına, yani 20 ay sonrasına randevu verildiği düşünüldüğünde, 90 güne kadar turistik seyahatlerde vizeden muaf olan ABD vatandaşlarına karşı mütekabiliyet esası dahilinde ne tür kolaylaştırıcı yöntemler ABD'ye iletilmiştir?

Adres : Halkla Ilişkiler Binası 1. Kat Oda No: E-112 TBMM/ANKARA

## Bakanlığın cevabı

Denizli Milletvekili Gülizar BİÇER KARACA tarafından TBMM Başkanlığına verilen ve Milli Savunma Bakanı tarafından cevap verilmesi talep edilen, 7/36177 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

ABD ile gerçekleştirilen temas ve görüşmelerde savunma sanayi işbirliğimizin geliştirilmesi konusu da ele alınmakta, bu kapsamda ittifak ruhuyla bağdaşmayan uygulamaların tümüyle kaldırılması yönündeki beklentilerimiz dile getirilmektedir.

Yaşar GÜLER Bakan Güvenevler Mah.Kuzgun Cad.No:351 Aşağı Ayranc/ANKARA Milli Savunma Uzmanı Santral: (0312) 466 07 37 Belgegeçer No: (0312) 417 94 41 Telefon No: Dahili 2212

İnternet Adresi:www.msb.gov.tr

Yaşar GÜLER
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Gülizar Biçer Karaca (CHP, Denizli). “Cumhurbaşkanı'nın ABD ziyaretinde gerçekleştirilen görüşmelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36177, 21 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36177-cumhurbaskani-nin-abd-ziyaretinde-gerceklestirilen-gorusmelere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fef9e741-5356-4fdf-9916-019a07cfe93f

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
