# Van ilinde gebe ve damızlık hayvanların kesildiği iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/36187
- **Veren:** Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti, Van)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 23 Ekim 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 22 Ocak 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f3e33cf4-7648-4d0b-9842-019a164d1f46
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36187-van-ilinde-gebe-ve-damizlik-hayvanlarin-kesildigi-iddiasina-iliskin

> Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti), 23 Ekim 2025 tarihinde 7/36187 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 22 Ocak 2026).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT Van Milletvekili

Van'da küçükbaş ve büyükbaş hayvancılığı yaygın bir şekilde yapılırken gereken desteklerin yapılmaması hayvancılıkla uğraşan yurttaşları mağdur etmektedir. Bununla birlikte yıldan yıla küçükbaş ve büyükbaş hayvan sayısının azalması da yurttaşın temel hayvansal ürünlerine erişimini zorlaştırmaktadır. Bu sebeple başta Kurban Bayramlarında olmak üzere gündelik hayatta kesilmemesi gereken hayvanların korunması önem arz etmektedir. Buna rağmen Van'da gebe ve damızlık değeri taşıyan hayvanların kesildiğine yönelik şikayetler tarafımıza iletilmektedir. Özellikle Kurban Bayramlarında sıkı takibi yapılmadığında veterinerler üzerinden bazı dini cemaat ve vakıflar için dişi hayvanlara "damızlığını yitirmiş" yönünde usulsüz belgelerin düzenlenerek kesimlerinin yapıldığı iddia edilmiştir.

Bu bağlamda;

1 — Van ilinde gebe ve damızlık değeri taşıyan hayvanların kesildiğine yönelik önerge tarihine kadar Bakanlığınıza ulaşan bir şikayet ve/ya bilgi var mıdır?

2 — Van ilinde veteriner raporlarıyla bazı dini cemaat ve vakıflar için dişi hayvanlara "damızlığını yitirmiş" yönünde usulsüz belgelerin düzenlendiği iddiası doğru mudur?

3 — Van'da gebe ve damızlık hayvanların kesilmesine ilişkin bugüne kadar başlatılan herhangi bir idari ve adli soruşturma bulunmakta mıdır?

4 — Van'da gebe ve damızlık hayvanların kesilmesinin önüne geçilmesi amacıyla hangi tedbirler alınmaktadır?

5 — Van'da büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığının toplam sayısı ne kadardır? Bunun son 10 yıldaki dağılımı nedir?

6 — Van'da büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkla uğraşan yurttaş sayısı kaçtır? Bunun son 5 yıldaki dağılımı nedir?

## Bakanlığın cevabı

Van ilinde gebe ve damızlık değeri taşıyan hayvanların kesildiğine yönelik Bakanlığımıza ulaşan herhangi bir yazılı veya sözlü şikâyet bulunmamaktadır.

Van'da gebe ve damızlık hayvanların kesilmesinin önüne geçilmesi amacıyla 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanunu'na dayanarak her yıl yayımlanan Hayvan Hastalıkları ile Mücadele ve Hayvan Hareketleri Kontrolü Genelgesine istinaden 2025/2 karar numaralı 18.03.2025 tarihli Van İli Hayvan Sağlığı ve Zabıtası komisyon kararları ile alınan tedbirler; e Gebe ve damızlık değeri taşıyan dişi hayvanların Bakanlığımızdan onaylı kesimhanelerde kesilmesine izin verilmemesine,

" Kesimhaneye gelen damızlık değerini kaybetmiş dişi hayvanlar için kesilmeden önce "Serbest veteriner hekimler" tarafından düzenlenmiş damızlık değeri taşımadığına dair raporun ibraz edilmesi zorunlu olmasına,

" Kesimhanede görevli resmi veteriner hekim tarafından söz konusu hayvanın genel durumu yeniden kontrol edilecek ve hayvanın damızlık değeri taşımadığı kanaatine varılması halinde kesimine izin verilmesine,

" Van ili ve ilçelerinde bulunan tüm kesimhanelerde, mecburi kesim dışında, gebe ve damızlık değeri taşıyan büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar, kaşektik hayvanlar, etleri olgunlaşmamış genç hayvanlar, bir hafta önce doğum yapmış hayvanlar ve ateşi yüksek hayvanların kesiminin yasaklanmasına ve e Hayvan Hastalığı tazminatı uygulama genelgesinin (2020/02) 4.1.3 maddesine göre 96 ayını doldurmuş dişi sığırlar ekonomik ömrünü tamamlamış kabul edildiğinden 96 ayını doldurmuş dişi sığırlar (mandalar hariç) için damızlık değeri taşımadığına dair rapor aranmayacaktır.

Alınan kararlara uymayanlar hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5442 sayılı İller İdaresi Kanunu ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun ilgili maddeleri gereğince cezai işlem yapılmaktadır

Yıl ve il bazında büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayılarına ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti, Van). “Van ilinde gebe ve damızlık hayvanların kesildiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36187, 23 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36187-van-ilinde-gebe-ve-damizlik-hayvanlarin-kesildigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f3e33cf4-7648-4d0b-9842-019a164d1f46

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
