# 2025 yılında Kilis'te üretilen zeytin miktarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/36190 - **Veren:** Mustafa Demir (Bağımsız, Kilis) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 4 Kasım 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 107 gün sonra, 19 Şubat 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5b30b7f2-30e8-4e82-84b9-019a530092d0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36190-2025-yilinda-kilis-te-uretilen-zeytin-miktarina-iliskin > Mustafa Demir (Bağımsız), 4 Kasım 2025 tarihinde 7/36190 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 107 gün sonra, 19 Şubat 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Bölgedeki asırlık ağaçlardan elde edilen kendine has aroması, tadı ve yağlık türüyle Türkiye'nin önemli zeytin ve zeytin yağı üretim merkezlerinden olan Kilis, zeytin üretiminde önemli bir potansiyele sahip illerimizdendir. Ancak artan üretim maliyetleri (gübre, mazot, ilaç) işçilik giderleri, kuraklık, iklim değişikliğinin etkisi, sulama altyapısının yetersizliği, pazarlama kanallarındaki tıkanıklık nedeniyle üreticiler büyük bir ekonomik çıkmazla karşı karşıyadır. 2025 yılı itibarıyla zeytin rekoltesinde ciddi bir düşüş beklenmekte, bu durum yalnızca hem sofralık zeytin hem de zeytinyağı üreticilerini değil aynı | zamanda bölge ekonomisini de olumsuz etkilemektedir. İlimiz üreticisi, bölge tarımının omurgası konumundaki zeytinde üretime devam etmekte kararlıdır. Zeytin ve Zeytinyağı, sadece bir ürün değil, Kilis'in kültürel mirası ve ekonomik geleceğidir. Kilis gibi zeytin üretiminin hem tarımsal hem kültürel miras sayıldığı illerde üretimin sürdürülebilirliği, sadece çiftçilerin değil bölgenin geleceği açısından da kritik önemdedir. Ancak; destekleme politikalarının yetersiz kalması, üreticilerin sürdürülebilir tarım yapmasını zorlaştırmaktadır. Sürdürülebilir bir tarım için çiftçinin desteklenmesi, maliyet yükünün hafifletilmesi ve pazar gücünün artırılması elzemdir. Bu nedenle Bakanlığınız tarafından zeytin üreticilerine yönelik destek, teşvik ve çözüm odaklı yeni politikaların hayata geçirilmesi büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda; 1. 2025 yılı itibarıyla Kilis ilinde kaç dekar alanda zeytin yetiştirilmektedir? Yıllık üretim miktarı ve öngörülen rekolte ne kadardır? 2. 2025 yılı üretiminin ne kadarlık kısmının sofralık ne kadarının yağlık olarak değerlendirileceği öngörülmektedir? 3. Kilisli zeytin üreticilerine yönelik mevcut destekleme politikaları nelerdir? 2025 yılı için destek kalemleri ve ödenen/ödenecek miktarlar ne kadardır? 4. Girdi maliyetlerindeki artış ve rekolte düşüklüğü karşısında üreticilerin zararını telafi etmeye yönelik ek destek paketi planlanmakta mıdır? 5. Kilis'te modern zeytinyağı sıkım, işleme, paketleme ve markalaşma süreçlerinin geliştirilmesine yönelik bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır? 6. Kilis'in ürünlerinin ulusal ve uluslararası pazarda tanıtımı için özel bir tanıtım veya teşvik politikası yürütülmekte midir? ii 7. Kuraklık ve iklim değişikliği gibi çevresel risklere karşı zeytin üreticilerine yönelik eğitim, danışmanlık ve sürdürülebilir tarım uygulamaları konusunda bakanlığınızın sunduğu hizmetler nelerdir? www ## Bakanlığın cevabı Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir. 8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Yeni destekleme modeli kapsamında hazırlanan Karar ile üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrılmış ve her kategori için destek katsayısı belirlenmiştir. Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilmektedir. Bu kapsamda zeytin üreticilerine temel destek kapsamında 2025 yılında 244 TL/da ve 2026 yılında ise 310 TI./da destekleme yapılacaktır. Ayrıca verim ve kaliteyi artırmak için üretimi geliştirme desteği kapsamında sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri artırılarak ilave olarak verilmeye devam edilecektir. Bakanlığımızca ülke genelinde yürütülen "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" kapsamında üretim planlaması ile uyumlu bir şekilde işlenmeyen, nadasa bırakılan veya işlemeli tarıma uygun olmayan arazilerin, uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri uygulayarak stratejik ürünlerin üretiminde kullanılması, iklim değişikliğini dikkate alarak kuraklığa dayanıklı çeşitlerle hububat, baklagil ve yağlı tohumlu bitkilerin üretiminin geliştirilmesi sağlanmakta ve üreticinin sertifikalı tohum kullanımına yönlendirilmesi için tohum, fide, fidan gibi girdilerde azami "675 hibe yolu ile hazırlanan projeler hayata geçirilmektedir. Proje kapsamında Kilis iline 2025 yılında 7.100.000 TL kaynak tahsis edilmiştir. Zeytinliklerde mekanizasyonun artırılması, özellikle budama ve hasat işlemlerinde teknolojik çözümlerin kullanılması için Bakanlığımızca eğitim ve yayım çalışmaları yürütülmektedir. Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında, kuraklık ve iklim değişikliği gibi çevresel risklere karşı zeytin üreticilerini desteklemek ve suyu daha verimli kullanmak amacıyla, bireysel basınçlı sulama sistemleri kurulumu için 9050 hibe desteği sağlanmakta olup modern basınçlı sulama sistemleri ve hibeler konusunda üreticilere bilgilendirme eğitimleri düzenlemektedir. IPARD Programı kapsamında tarım ve gıda işletmelerimizin modernizasyonu ile kırsal alanlarımızdaki ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi ve iş olanaklarının geliştirilmesine yönelik olarak hazırlanan projelere 9050-75 oranlarında hibe desteği verilmektedir. IPARD Programı kapsamında hibe desteği sektör ve alt sektörleri arasında yer alan; Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması başlığı altında Meyve ve Sebze İşleme Sektöründe; zeytin ve zeytinyağı ürünlerinin işlenmesine yönelik yatırımlar desteklenmektedir. Yatırımcıların yapacakları zeytinyağı ve zeytin ürünlerinin işlenmesi için TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı paketleme/şişeleme/işleme hatları ve makine ve ekipman alımı gibi harcamaları desteklenmektedir. Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme başlığı altında Zanaatkarlık ve Katma Değerli Ürünler sektörü altında ise yine sofralık zeytin ve zeytin mamulleri işlenmesine destek verilmektedir. Ayrıca Zanaatkarlık ve Katma Değerli Ürünler sektörü altında gıda olmayan ürünler arasında bulunan prina da destek kapsamındadır. IPARD Programı kapsamında 2007 yılı itibarıyla başlayan program üzerinden 42 ilde birçok tedbir altında tarım ve hayvancılık alanlarında hibe destekleri sağlanmaktadır. IPARD | ve IPARD II dönemi olarak başarıyla yürütülen süreç, IPARD 11 dönemiyle birlikte ülke geneline yayılmıştır. Kilis ilimiz de IPARD II uygulama döneminde bu desteklerden faydalanmaya başlamıştır. Bu çerçevede, Kilis ilinin de aralarında bulunduğu IPARD Programından yeni faydalanmaya başlayan illerimizin IPARD fonlarından daha fazla faydalanmalarını sağlamak amacıyla bu illerimize pozitif ayrımcılık yapılmakta ve proje seçiminde bu illerimizden sunulan projelere ilave 10 puan verilmektedir. IPARD 1! Programı kapsamında 2024 yılında yayımlanan Başvuru Çağrı İlanları kapsamında Kilis ilimizden toplam 13 adet başvuru alınmıştır. Arıcılık ve Arı Ürünlerinin Üretimi, İşlenmesi ve Pazarlanması sektöründen yapılan bu başvuru için 1,3 milyon TL hibe ödemesi yapılarak toplamda 1.8 milyon TL yatırım hayata geçirilecektir. Zeytin üreticilerinin karşılaştığı sorunlara çözüm geliştirmek, Kilis Yağlık Zeytin çeşidinin tanıtımını sağlamak ve Kilis'te organik zeytinyağı üretimini artırmak amacıyla, 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu kapsamında organik zeytin üreticileri teşvik edilerek 2011 yılında Kilis İli Organik Zeytin Üreticileri Birliği kurulmuştur. Söz konusu Birlik; zeytin üretiminin talebe göre planlanması, ürün kalitesinin denetlenmesi ve iyileştirilmesi, ürünlerin ulusal ve uluslararası pazarlarda geçerli norm ve standartlara uygun şekilde pazarlanması ile pazarlama gücünün artırılmasına yönelik faaliyetler yürütmektedir. Önergede bahsedilen il ve yıl bazında tarım alanlarına ve bitkisel üretime ilişkin veriler TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Demir (Bağımsız, Kilis). “2025 yılında Kilis'te üretilen zeytin miktarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36190, 4 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36190-2025-yilinda-kilis-te-uretilen-zeytin-miktarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5b30b7f2-30e8-4e82-84b9-019a530092d0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.