# Trafik kazalarının nedenlerine ve önlenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/362
- **Veren:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 16 Haziran 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 137 gün sonra, 31 Ekim 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5d641ade-2ebd-4132-aff5-0188c497209b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-362-trafik-kazalarinin-nedenlerine-ve-onlenmesi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin

> Aliye Timisi Ersever (CHP), 16 Haziran 2023 tarihinde 7/362 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 137 gün sonra, 31 Ekim 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Sayın Ali YERLİKAYA tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Aliye TİMİSİ ERSEVER Ankara Milletvekili

Trafik kazaları hem ülkemizde hem de dünyada can kayıplarına, yaralanmalara, sosyal, psikolojik yıkımlara ve maddi kayıplara neden olan önemli bir sorundur. Can ve mal kayıplarının yanı sıra yaralıların tedavi süreci, kaza sonucu engelli kalanlar bu sorunun bir diğer boyutudur.

Ülkemizde yolcu taşımacılığının yüzde 92,7 karayolu, yüzde 6,3 havayolu, yüzde 0.6 demiryolu ve yüzde 0.38 denizyolu ile gerçekleşmektedir. AB ülkelerinde ise yolcu taşımacılığında karayollarının payı yüzde 79'lar düzeyindedir.

Ulaşımın karayolu ağırlıklı olması, trafik kültürünün gelişmemesi, uygun olmayan. araçlarla trafiğe çıkılması, bazı otobüs firmaların şoförlerinin yola yorgun ve uykusuz devam etmesi, kaplama lastik kullanımı, denetimlerin yetersizliği gibi etkenler trafik kazalarına adeta davetiye çıkartmaktadır.

Son 10 yılda yani 2012-2022 yıllarını kapsayan dönemde ülkemizde 1 milyon 931 bin 105 ölümlü ve yaralanmalı kaza meydana gelmiştir. Bu kazalarda 60 bin 821 vatandaşımız hayatını kaybetmiştir, bu sayı neredeyse küçük bir ilimizin nüfusuna yakındır. Bu kazalarda 3 milyon 116 bin 465 kişi yaralanmıştır. e Yaralanmalar nedeniyle engelli kalanlara ilişkin bir veri tutulmadığı görülmektedir.

2012 ve 2022 yıllarına yaşanan kazalarda hayatını kaybedenlere ilişkin veriler karşılaştırıldığında 2012 yılında 3 bin 750 kişi hayatını kaybederken bu sayı 2022 yılında yüzde 39,44 artarak 5 bin 229'a yükselmiştir.

2023 yılının ilk 5 ayında meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı trafik kaza sayısı 82 bin 145 olurken bü kazalarda bin 56 vatandaşımız hayatını kaybederken 123 bin 521 vatandaşımız ise yaralanmıştır.

2001-2018 yıllarına ilişkin olarak yapılan bir çalışma Avrupa Birliği'nde ölümlü trafik kazaları sayısının son 20 yıl içerisinde yarıya düştüğünü AB içerisinde en yüksek orana sahip ülkelerin ise Doğu Avrupa ülkeleri olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye de ölümlü kaza ortalamasıyla listedeki en kötü durumdaki ülkeler arasında yer alıyor.

İstatistikler trafik kazalarının yaz aylarında ve bayram tatillerinde yoğunlaştığını göstermektedir. Sonuç olarak; özellikle her bayram sonrasın trafik kazalarında yaşanan acı bilanço büyük üzüntüye, giderilmesi mümkün olmayan sosyal ve psikolojik yıkımlara neden olmaktadır. Yaklaşmakta olan Kurban Bayramında tatil süresinin uzun olması yolcu trafiğini de artıracaktır. Trafik kazalarının önlenmesi, her bayram sonrası kazalar nedeniyle yaşanan acıların tekrar etmemesi için ek önlemler alınması gerektiği ortadadır.

Bu bağlamda;

1. Son on yılda yaşanan trafik kazaları, bu kazalar nedeniyle hayatını kaybedenlere ilişkin veriler incelendiğinde, kaza, ölüm ve yaralanma sayılarında artış olduğu görülmektedir. Trafik kazaları ve sonucunda ortaya çıkan acı tabloyu değiştirmek için hangi etkili ve kalıcı önlemler alınacaktır?

Trafik kazalarını önlemek için ceza sistemi dışında ne tür caydırıcı önlemler alınacaktır?

Son on yılda meydana gelen kazalarda 3 milyon 116 bin 465 vatandaşımız yaralanmıştır. Bu kazalar nedeniyle engelli kalanların durumuna ilişkin neden veri tutulmamaktadır? Bu konuda bir çalışma yapılması düşünülmekte midir?

2012 - 2022 döneminde toplam 14 milyon trafik kaza meydana gelmiştir. Yıllar itibariyle bu kazaların neden olduğu maddi kayıp miktarı nedir?

Uzun bayram tatili nedeniyle trafikte yaşanacak yoğunlukta dikkate alınarak özellikle otobüs firmaları ve şehirlerarası yollarda ek olarak hangi önlemler alınacaktır?

2015 - 2023 döneminde yıllar itibariyle, ehliyetine el konulan sürücü sayısı ve el konulma nedenlerine göre dağılımı nedir?

Trafik kazalarına neden olan unsurlar arasında yol kusurları da sayılmaktadır. 2015 - 2023 döneminde yıllar itibariyle yol kusurları nedeniyle ilgili kurumlar tarafından vatandaşa ödenen tazminat var mıdır? Sayı ve tutarı nedir?

9/3/2023 tarih ve 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla ceza puanı silinerek ehliyeti teslim edilen sürücü sayısı nedir? Bu sürücülerden kaçı ehliyeti verildikten sonra benzeri bir suç nedeniyle ceza puanı almış ya da ehliyetine el konulmuştur?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazı ekinde yer alan Ankara Milletvekili Aliye TİMİSİ ERSEVER" e ait 7/362 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Trafik ekipleri tarafından karayolundan yararlananların can ve mal güvenliğinin sağlanması amacıyla sürekli denetimler yapılmakta ve Karayolları Trafik Kanunu ile Karayolları Trafik Yönetmeliğine aykırılık teşkil eden araç, sürücü ve ilgilileri hakkında gerekli yaptırımlar uygulanmaktadır.

2021-2030 yılları arasında trafik kazalarından kaynaklı can kayıplarının "050 oranında azaltılmasını hedefleyen 2021-2030 Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi ile 2021-2023 Karayolu Trafik Güvenliği Eylem Planı 03.02.2021 tarihli ve 31384 sayılı Resmi Gazete'de 2021/2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi olarak yayınlanmış ve yürürlüğe girmiştir.

Trafik Obirimlerimizce belirlenen hedefler doğrultusunda; aylık kontrol programları oluşturulmaktadır. Yürütülen genel denetimlerin yanında trafik kazalarının en aza indirilerek, meydana gelen ölüm ve yaralanmaların önlenmesi, sürücülerin ve yolcuların trafik kurallarına uyma düzeylerinin daha üst seviyeye çıkarılması ve denetim faaliyetleriyle yol kullanıcıları üzerindeki "Algılanan Yakalanma Riski Duygusu"nun arttırılması amacıyla, ülke çapında eş zamanlı olarak özel denetimler yapılmakta ve her geçen gün artırılarak devam etmektedir.

Soru önergesinde bahsi geçen 2023 Kurban Bayramı öncesi ve sonrasında şehirlerarası otobüslerde sivil yolcu olarak görevlendirilen kolluk personelince habersiz denetimler yapılmış, korsan taşımacılığın önlenmesine yönelik ilave tedbirler alınarak sefere çıkan bütün otobüsler denetlenmiştir. Seyahat süresince sürücüler kural ihlali yapmamaları, yolcular emniyet kemeri takmaları konusunda bilgilendirilmiştir.

Bayram tatilinde tüm güzergâhlarda ekip ve personel sayısı artırılarak helikopter ve drone'lar ile trafik denetimi gerçekleştirilmiştir. Otobüslerin karıştığı kazalar göz önünde bulundurularak, özellikle 02.00-08.00 saatleri arasında sürücülerin araç dışına davet edilerek, dinlenmeleri sağlanmıştır.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Ali YERLİKAYA Bakan Adres : Konur Sokak No:42 Çankaya/Ankara Ayrıntılı Bilgi : 0312 462 25 79 Telefon Oo: 03124622579

Ali YERLİKAYA
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara). “Trafik kazalarının nedenlerine ve önlenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/362, 16 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-362-trafik-kazalarinin-nedenlerine-ve-onlenmesi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5d641ade-2ebd-4132-aff5-0188c497209b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
