# Trakya bölgesinde şap hastalığının önlenmesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/36250 - **Veren:** Ediz Ün (CHP, Edirne) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 6 Kasım 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 22 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c1d668f5-5d87-4707-899c-019a5a247e62 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36250-trakya-bolgesinde-sap-hastaliginin-onlenmesine-iliskin > Ediz Ün (CHP), 6 Kasım 2025 tarihinde 7/36250 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 22 Ocak 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. Ediz ÜN Edirne Milletvekili Trakya, uzun yıllardır "şap hastalığından ari bölge" statüsünü koruyan bir bölge olarak bilinirken, bu statüye sahip bir bölgede hastalığın yeniden görülmesi hem üreticiler hem de bölge ekonomisi açısından ciddi endişe yaratmaktadır. Edirne Ticaret Borsası Canlı Hayvan Satış Tesisleri, alınan karar doğrultusunda bir kez daha kapatılmıştır. Yaklaşık iki haftadır şartlı olarak sürdürülen büyükbaş ve küçükbaş hayvan satışları, şap hastalığının yeniden yayılması nedeniyle ikinci bir emre kadar durdurulmuştur. Hastalık nedeniyle canlı hayvan pazarlarının kapatılması, üreticinin ürününü pazara sunamamasına ve ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Bu bağlamda; I. Şap hastalığı, uzun süredir ari bölge olan Trakya'da yeniden nasıl ortaya çıkmıştır? Hastalığın kaynağı ve bulaşma yolları tespit edilmiş midir? 2. Hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hangi acil önlemler alınmıştır? 3. Trakya genelinde, özellikle Edirne ilinde, şap hastalığına karşı aşılama oranı nedir? Son dönemde yapılan aşılama çalışmalarında herhangi bir aksaklık yaşanmış mıdır? 4. Hastalığın yeniden bu kadar hızlı yayılmasının nedenleri belirlenebilmiş midir? Laboratuvar incelemeleri ve saha tespitleri hangi bulguları ortaya koymuştur? 5. Canlı hayvan pazarlarının ve Edirne Ticaret Borsası satış tesislerinin kapatılması sonucu oluşan üretici zararlarının tespiti yapılmış mıdır? i 6. Hayvancılıkla geçimini sağlayan üreticilerin mağduriyetini önlemek amacıyla herhangi bir destekleme ya da tazminat planı uygulanacak mıdır? Şu ana kadar ne kadar ödeme yapılmıştır? 7. Trakya'nın "şap hastalığından ari bölge" statüsünün yeniden tehlikeye girmemesi için hangi uzun vadeli önlemler alınmaktadır? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizin Trakya Bölgesi, 2010 yılından bu yana Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) tarafından onaylı aşılı ari statüsünü korumaktadır. Bölgede şap hastalığı mihraklarının oluşmaması için kaçak hayvan girişleri sıkı şekilde denetlenmekte, bölgedeki tüm duyarlı hayvan türleri güncel şap aşılarıyla düzenli olarak aşılanmakta, ayrıca pasif ve aktif klinik-serolojik taramalar yürütülmektedir. Şap hastalığı şüphesi durumunda laboratuvar sonuçları beklenmeksizin tazminatlı kesim ve imha uygulanabilmektedir. Kaçak yollarla bölgeye giren hayvanların tespiti halinde ise tazminatsız kesim yapılmaktadır. Ayrıca, ihbarı mecburi tüm bulaşıcı hayvan hastalıklarında şüphe veya salgın ortaya çıktığında bulaş ve kaynak araştırması amacıyla filyasyon çalışmaları gerçekleştirilmektedir. WOAH tarafından kabul gören "Şap Hastalığı Acil Eylem Planı" doğrultusunda uluslararası standartlarla uyumlu koruyucu ve önleyici tedbirler uygulanmaktadır. Hastalık odağı çevresinde koruma ve gözetim bölgelerinin oluşturulması, hayvan hareketlerinin kısıtlanması, hayvan pazarları ve fuarların geçici olarak kapatılması, duyarlı hayvanların aşılanması, yetiştiricilerin biyogüvenlik konusunda bilinçlendirilmesi bu tedbirlerin temel unsurlarını oluşturmaktadır. 2025 yılında Anadolu Bölgesi'nde ortaya çıkan egzotik suş salgınlarının ardından Trakya Bölgesi'ndeki büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar Anadolu bölgesinde sirküle olan güncel aşı suşlarıyla aşılanmıştır. Bu aşılamaların büyük bölümü ikinci tekrarlarıyla tamamlanmış olup güncel olarak 3. aşılama dönemine başlanmıştır. 2025 yılında Anadolu Bölgesi'nde A, O ve SATI serotiplerinin egzotik soylara ait varyantları ülkeye giriş yapmıştır. Uzun yıllardır kullanılan aşılarda A ve O serotiplerinin farklı alt tiplerinin bulunması nedeniyle hayvan popülasyonunda yüksek düzeyde bağışıklık mevcuttur. Bu nedenle egzotik A ve O suşları antijenik olarak farklı olsa da yakın soy ilişkisi sebebiyle geniş çaplı endemilere yol açmadan daha sakin bir seyir göstermiştir. Buna karşın Afrika kökenli SAT serotiplerinin Orta Doğu'da son yıllarda oluşturduğu ani salgınlar bu serotiplere karşı bağışıklığı olmayan duyarlı hayvanlarda daha ağır seyretmektedir. Ancak ülkemizde hem 2023 hem de 2025 yıllarındaki SAT salgınlarında erken uyarı sistemleri devreye alınarak aşılar hızlı şekilde güncellenmiştir. Canlı hayvan pazarlarının ve Edirne Ticaret Borsası'nın geçici olarak kapatılması, üreticilerin zarar görmemesi amacıyla alınmış koruyucu tedbirlerdendir. Anadolu Bölgesi'nde endemik seyreden şap hastalığının kaçak yollarla Trakya Bölgesi'ne bulaşmasını önlemek ve bölgenin aşılı ari statüsünün devamını sağlamak için Acil Eylem Planında belirtilen hareket kısıtlamaları, pazar kapatma ve karantina uygulamaları rutin olarak hayata geçirilmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ediz Ün (CHP, Edirne). “Trakya bölgesinde şap hastalığının önlenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36250, 6 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36250-trakya-bolgesinde-sap-hastaliginin-onlenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c1d668f5-5d87-4707-899c-019a5a247e62 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.