# Kocaeli'nin Gebze ilçesinde yaşanan hava kirliliğine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/36314
- **Veren:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 7 Kasım 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 143 gün sonra, 30 Mart 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2028d2b6-36fe-4fb2-8c9e-019a6de95327
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36314-kocaeli-nin-gebze-ilcesinde-yasanan-hava-kirliligine-iliskin

> Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 7 Kasım 2025 tarihinde 7/36314 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 143 gün sonra, 30 Mart 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Basında yer alan bilgide; "Havadaki en tehlikeli maddelerden olan PM2..5 (partikül madde) değerinin Kocaeli'de en yüksek olduğu ilçe 66 AOI (Hava Kalitesi İndeksi) ile Gebze. Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre Hava Kalitesi İndeksinin saatlik 5 mikrogram/metreküp, günlük ise 25 mikrogram/metreküp değerinin altında olması gerekiyor. Türk Tabipleri Birliği'nin (TTB) de aralarında yer aldığı 13 meslek ve sivil toplum örgütünün oluşturduğu Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP); hava kirliliğinin azaltılması, halk sağlığının korunması ve temiz hava hakkının savunulması amacıyla her yıl hazırladığı "Kara Rapor"un yedincisini duyurdu. Rapora göre 2024 yılında Türkiye'de hiçbir il DSÖ tarafından önerilen değere uymadı. Gerçek Zamanlı Hava İndeksi'ne göre ise Kocaeli'de PM2.5 (partikül madde çapı 2,5 mikrometreden daha küçük) seviyesi 27 AOl olarak belirlendi. 12 ilçeden ise 2 ilçe "hava kalitesi iyi" sınırında yer alırken, Gebze'nin durumunun kötü olduğu belirlendi. " ifadeleri yer almaktadır.

Bu bağlamda;

1. Basında yer alan iddialar doğru mudur?

2. Gebze ve Kocaeli genelinde hava kirliliğinin sebebi nedir?

3. Gebze ve Kocaeli genelindeki hava kirliliğinin sonlandırılması için Bakanlık olarak ne yapmayı planlıyorsunuz?

4. Gebze'nin hava kirlilik seviyesinin insan sağlına zararı var mıdır? Gebze'de hava kirliliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini tespit etmeye yönelik bir çalışma bulunuyor

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Basında yer alan bilgide; "Havadaki en tehlikeli maddelerden olan PM2.5 (partikül madde) değerinin Kocaeli'de en yüksek olduğu ilçe 66 AOI (Hava Kalitesi indeksi) ile Gebze. Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre Hava Kalitesi İndeksinin saatlik 5 mikrogram/metreküp, günlük ise 25 mikrogram/metreküp değerinin altında olması gerekiyor. Türk Tabipleri Birliği'nin (TTB) de aralarında yer aldığı 13 meslek ve sivil toplum örgütünün oluşturduğu Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP); hava kirliliğinin azaltılması, halk sağlığının korunması ve temiz hava hakkının savunulması amacıyla her yıl hazırladığı "Kara Rapor"un yedincisini duyurdu. Rapora göre 2024 yılında Türkiye'de hiçbir il DSÖ tarafından önerilen değere uymadı. Gerçek Zamanlı Hava İndeksi'ne göre ise Kocaeli'de PM2.5 (partikül madde çapı 2,5 mikrometreden daha küçük) seviyesi 27 AÇI olarak belirlendi. 12 ilçeden ise 2 ilçe "hava kalitesi iyi" sınırında yer alırken, Gebze'nin durumunun kötü olduğu belirlendi. " ifadeleri yer almaktadır.

Bu bağlamda;

1. Basında yer alan iddialar doğru mudur?

2. Gebze ve Kocaeli genelinde hava kirliliğinin sebebi nedir?

3. Gebze ve Kocaeli genelindeki hava kirliliğinin sonlandırılması için Bakanlık olarak ne yapmayı planlıyorsunuz?

4. Gebze'nin hava kirlilik seviyesinin insan sağlına zararı var mıdır? Gebze'de hava kirliliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini tespit etmeye yönelik bir çalışma bulunuyor mu?

CEVAPLAR

Kocaeli ilinde, Marmara Temiz Hava Merkezi Müdürlüğü tarafından işletilen ve il genelinde bulunan 10 adet hava kalitesi ölçüm istasyonunda 7/24 sürekli olarak hava kalitesi izlenmekte olup, ölçüm sonuçları https://sim.csb.gov.tr/Services/AirOuality/ adresinde kamuoyunun bilgisine anlık olarak sunulmaktadır.

Kocaeli Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzce ani denetimler yapılmakta olup, denetimler esnasında 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili yönetmelikler doğrultusunda aykırı davranıldığının tespiti halinde gerekli yasal ve idari işlemler uygulanmaktadır. Ayrıca, işletmelerde kirletici vasfı yüksek bacalarda Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemi (SEÖS) bulunmakta olup, veriler 7/24 esasına göre kaydedilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Kocaeli'nin Gebze ilçesinde yaşanan hava kirliliğine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36314, 7 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36314-kocaeli-nin-gebze-ilcesinde-yasanan-hava-kirliligine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2028d2b6-36fe-4fb2-8c9e-019a6de95327

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.