# Gönen Çayı'nda tespit edilen kirliliğe ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/36464
- **Veren:** Burak Dalgın (Bağımsız, Balıkesir)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 10 Kasım 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 30 Mart 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3f1738fa-126d-4959-a4cb-019a7333ed06
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36464-gonen-cayi-nda-tespit-edilen-kirlilige-iliskin

> Burak Dalgın (Bağımsız), 10 Kasım 2025 tarihinde 7/36464 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 30 Mart 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Kan

B sir Milletvekili

Balıkesir'in Gönen ilçesinden geçen Gönen Çayı, bölge tarımını, yeraltı sularını ve Marmara Denizi'ni besleyen en önemli su kaynaklarından biridir. Ancak Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından hazırlanan rapor, çayda ekolojik çöküş yaşandığını açıkça ortaya koymaktadır.

Rapora göre çayda yapılan 11 farklı noktadaki ölçüm sonucunda, çözünmüş oksijen seviyesinin 0,11—0,17 mg/1'ye kadar düştüğü; suyun artık canlı yaşamını destekleyemeyecek seviyeye geldiği tespit edilmiştir. Aynı şekilde Mısaçka Köprüsü'nden Bostancı Mahallesi'ne kadar olan kesimde balık ve makro faunanın tamamen yok olduğu belirtilmiştir.

Uzmanlara göre bu durumun temel nedenleri, organize sanayi bölgesi atıkları, arıtılmadan tarımsal drenaj sularının çaya verilmesi ve yerel yönetimlerin kanalizasyon altyapısındaki yetersizliklerdir. Bu tablo yalnızca bir çevre sorunu değil, aynı zamanda tarımsal üretim, insan sağlığı ve bölgesel gıda güvenliği açısından da ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

Bu bağlamda:

I) Gönen Çayı'nda tespit edilen ağır kirlilik düzeyleri konusunda Bakanlığınızın hazırladığı veya talimat verdiği bir acil eylem planı bulunmakta mıdır?

2) Son beş yıl içinde Gönen Çayı ve çevresinde su kalitesi ölçümü yapılmış mıdır?

3) Gönen Organize Sanayi Bölgesi ve çevresindeki sanayi tesislerinden kaynaklanan atıksu deşarjlarının denetimi en son ne zaman yapılmıştır?

4) Gönen Ovası'ndaki bu ekolojik çöküşün, bölgedeki tarımsal üretim ve yeraltı suyu kalitesine etkileri konusunda bir etki analizi yapılmış mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Bakan -Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Yurdagül GÜNEŞ Tel: 410 14 46

SAYIN BURAK DALGIN'IN TBMM 7/36464 ESAS SAYILI 71) 56YEY , YAZILI SORU ÖNERGESİNE &ky5 İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Balıkesir'in Gönen ilçesinden geçen Gönen Çayı, bölge tarımını, yeraltı sularını ve Marmara Denizi'ni besleyen en önemli su kaynaklarından biridir. Ancak Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından hazırlanan rapor, çayda ekolojik çöküş yaşandığını açıkça ortaya koymaktadır.

Rapora göre çayda yapılan 11 farklı noktadaki ölçüm sonucunda, çözünmüş oksijen seviyesinin 0,11-0,17 mg/L'ye kadar düştüğü; suyun artık canlı yaşamını destekleyemeyecek seviyeye geldiği tespit edilmiştir. Aynı şekilde Mısaçka Köprüsü'nden Bostancı Mahallesi'ne kadar olan kesimde balık ve makro faunanın tamamen yok olduğu belirtilmiştir.

Uzmanlara göre bu durumun temel nedenleri, organize sanayi bölgesi atıkları, arıtılmadan tarımsal drenaj sularının çaya verilmesi ve yerel yönetimlerin kanalizasyon altyapısındaki yetersizliklerdir. Bu tablo yalnızca bir çevre sorunu değil, aynı zamanda tarımsal üretim, insan sağlığı ve bölgesel gıda güvenliği açısından da ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

Bu bağlamda;

1. Gönen Çayı'nda tespit edilen ağır kirlilik düzeyleri konusunda Bakanlığınızın hazırladığı veya talimat verdiği bir acil eylem planı bulunmakta mıdır?

2. Son beş yıl içinde Gönen Çayı ve çevresinde su kalitesi ölçümü yapılmış mıdır?

3. Gönen Organize Sanayi Bölgesi ve çevresindeki sanayi tesislerinden kaynaklanan atıksu deşarjlarının denetimi en son ne zaman yapılmıştır?

4. Gönen Ovası'ndaki bu ekolojik çöküşün, bölgedeki tarımsal üretim ve yeraltı suyu kalitesine etkileri konusunda bir etki analizi yapılmış mıdır?

CEVAP

Gönen Çayına atıksu deşarjı olan muhtelif işletmele/sanayi tesislerine oBakanlığımız/İl Müdürlüğümüzce 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve ilgili Yönetmelikleri kapsamında yıl içerisinde anlık, periyodik ve planlı (birleşik çevre denetimleri) denetimler yapılmakta olup, atıksu arıtma tesisi deşarj hatlarından numune alımı yapılarak analiz ettirilmektedir. Çevre Kanunu'na aykırı bir durum tespit edilmesi halinde gerekli idari işlemler yapılmaktadır.

Bakanlığımız ve İl Müdürlüğümüz denetim personeli tarafından müsilaj denetimleri kapsamında 23- 27.06.2025 tarihlerinde ve Bakanlığımız talimatıyla üniversite tarafından hazırlanan rapor kapsamında 20-21.11.2025 tarihlerinde bölgede bulunan ve Gönen Çayı'na deşarjı olan tüm işletmelerde inceleme ve denetimler yapılmış ve numune alımları gerçekleştirilmiştir. Gönen Deri İhtisas ve Karma OSB Müdürlüğü'ne ait atıksu arıtma tesisi deşarjından alınan numunenin analiz sonuçlarına istinaden idari yaptırım uygulanmıştır.

---

**Kaynak gösterme:** Burak Dalgın (Bağımsız, Balıkesir). “Gönen Çayı'nda tespit edilen kirliliğe ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36464, 10 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36464-gonen-cayi-nda-tespit-edilen-kirlilige-iliskin (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3f1738fa-126d-4959-a4cb-019a7333ed06

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
