# Çocuk işçiliğinin önlenmesi için alınan önlemlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/36541 - **Veren:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 13 Kasım 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 15 Aralık 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7e8c9df2-0cff-457d-b270-019a829347b9 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36541-cocuk-isciliginin-onlenmesi-icin-alinan-onlemlere-iliskin > Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 13 Kasım 2025 tarihinde 7/36541 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 15 Aralık 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98 ile İçtüzüğün 99. Maddeleri uyarınca Aile. ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olar yanıtlanmasını arz ederim. BEŞTAŞ Çocuk işçiliği, Türkiye'de giderek derinleşen sosyal eşitsizliklerin en somut göstergelerinden biridir. Ekonomik kriz, yoksulluk, mevsimlik tarım ve sanayi sektörlerinde denetimsizlik, çocukların erken yaşta eğitimden koparak güvencesiz koşullarda çalışmaya itilmelerine neden olmaktadır. 2025 yılı içinde kamuoyuna yansıyan bilgilere göre en az 77 çocuk işçi, çalışırken yaşamını yitirmiştir. Bu sayı, yalnızca basına yansıyan vakaları kapsamaktadır. Gerçek sayının, kayıt dışı istihdam ve bildirilmeyen ölümler nedeniyle çok daha yüksek olduğu tahmin edilmektedir. Çocukların yaşam hakkı, eğitim hakkı ve korunma hakkı Anayasa ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmıştır. Ancak çocuk işçiliği, özellikle tarım, inşaat, sanayi ve hizmet sektörlerinde yapısal bir sorun olarak varlığını sürdürmektedir. Bu durum, devletin koruyucu ve önleyici yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği sorusunu gündeme getirmektedir. Bu bağlamda; 1) 2025 yılı başından bu yana çalışırken yaşamını yitiren çocuk işçi sayısı kaçtır? Bu veriler hangi kaynaklardan derlenmiştir? 2) Bu ölümlerin yaş, cinsiyet, il, sektör ve istihdam biçimi (tarım, sanayi, hizmet vb.) • bazında dağılımı nedir? 3) Basına yansıyan 77 ölüm vakasının Bakanlık kayıtlarında yer alıp almadığı tespit edilmiş midir? 4) Mevsimlik tarım işçiliği kapsamında çalışan çocukların çalışma ve barınma koşullarına ilişkin en son denetim sonuçları nelerdir? 5) Çocuk işçiliğini önlemek amacıyla yürütülen "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı" kapsamında 2025 yılında kaç denetim yapılmış, hangi yaptırımlar uygulanmıştır? ii YEN 6) Eğitimden kopuşu önlemek amacıyla MEB ile Bakanlığınız arasında yürütülen ortak program veya protokoller mevcut mudur? Varsa, bu programlar hangi illerde uygulanmaktadır? 7) 2025 yılı bütçesinde çocuk işçiliğiyle mücadeleye ayrılan kaynak miktarı nedir? © Önceki yıllarla kıyaslandığında artış veya azalma oranı ne kadardır? 8) Çocuk işçiliğine bağlı ölümlerin azaltılması amacıyla önümüzdeki döneme ilişkin yeni bir eylem ve çalışma planı hazırlanmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :20.11.2025 tarihli ve 1739032 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan Erzurum Milletvekili Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/36541 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/36541 Cevap Metni (2 Sayfa) — Telefon No:(312) 705 58 09 5 Erzurum Milletvekili Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ'a Ait 7/36541 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız çocuklarımızın korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, tüm risklere karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmaları çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütmektedir. Bakanlığımız koordinesinde çocuk haklarının etkin bir şekilde uygulanması ve koordinasyonunun sağlanması için "2023-2028 Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi ve Eylem Planı" hazırlanmış ve 2023 yılı Nisan ayında yürürlüğe konulmuştur. Belge doğrultusunda çocuk işçiliğine ilişkin somut stratejik amaç, hedef ve eylemler düzenlenmiştir. Ülkemizde bugüne kadar yürütülen çocuk işçiliğini önlemeye yönelik çalışmalar ile uyumlu olarak, 138 ve 182 sayılı ILO Sözleşmelerinin uygulanmasını da içeren, çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik olmak üzere "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı" oluşturulmuştur. Program dahilinde, çocuk hakları konusundaki farkındalığın artırılması için Bakanlığımızca koordine edilen İl Çocuk Hakları Komitelerinde çocuk işçiliği ile mücadele konusunun özel olarak ele alınması faaliyeti yer almaktadır. Bu doğrultuda, 81 İlimizde oluşturulan Çocuk Hakları İl Komiteleri tarafından her yıl 12 Haziran Çocuk İşçiliği ile Mücadele günü kapsamında farkındalığı arttırıcı faaliyetler yürütülmektedir. Ayrıca EU IPA TI kapsamında Bakanlığımız ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ortak yararlanıcısı olduğu "Türkiye'de Çocuk Haklarının Desteklenmesi Projesi" uygulamaya konmuştur. Projenin amaçlarından biri de çocuk işçiliğinin takibi ve önlenmesine yönelik Bakanlık kapasitesinin artırılarak çocuk işçiliğinin önlenmesidir. Projenin "Bileşen 3: Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi" kapsamında Türkiye genelinde 81 ilde görev yapan "Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Hizmet Birimleri" için sekiz modülden oluşan bir hizmet içi eğitim programı geliştirilmiştir. Ardından 30 meslek elemanına eğitici eğitimi verilmiş ve 12 ilde 120 personele yaygınlaştırma uygulaması yapılmıştır. Çocuk işçiliğinin izlenmesi konusunda Ulusal Çalışma Grubu oluşturulmuş ve ilgili tüm paydaşların katkı ve katılımları ile çocuk işçiliğinin tarım, sanayi ve sokak koşulları ayaklarının tümünü kapsayan ve e-metip uygulamalarını genişleten bir izleme sistemi model önerisi geliştirilmiştir. 2021 yılında "22 İlde kırsal bölgelerde çocuklar için koruyucu ve önleyici hizmetler hakkında bilgilendirme yapılması ve ihtiyaçların belirlenmesi" ne yönelik bir çalışma başlatılmıştır. Çalışmada ekipler tarafından ziyaret edilen köylerde aileler ve çocukların yanı sıra muhtarlar, okul idarecileri, belediye görevlileri ve imamlarla da görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma büyükşehirler dışındaki 51 ilde yaygınlaştırılmıştır. Bakanlığımızca her ilde Çocuklar Güvende Ekipleri oluşturulmuş ve ekipler aracılığıyla risk altındaki çocuklara yönelik tespit, yönlendirme ve izleme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Ayrıca Çocuklar Güvende Ekipleri, çocuk işçiliği ile mücadelede öncü ve koordinatör kurum olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Bakanlığımıza bildirimi yapılan çocuklara yönelik hızlı bir şekilde eğitim, sosyal hizmet, sosyal yardım ve her türlü rehberlik hizmetlerinin verilebilmesi amacıyla da faaliyet göstermektedir. Ekipler tarafından alan taramaları, çocuklarla mesleki çalışmalar, hane ziyaretleri, ailelere yönelik rehberlik faaliyetleri, eğitim kurumları ziyaretleri gerçekleştirilmektedir. Yapılan alan taramaları neticesinde çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca çocuğun ailesine rehberlik hizmeti verilmekte, gerekli görüldüğü takdirde aile hakkında adli işlem başlatılabilmekte, gerek görülmesi halinde çocuk kurum bakımına alınabilmektedir. Bakanlığımız sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı verebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikle yardım programlarına önem vermektedir. Ayrıca hanelerde çocukların hayat standartlarını yükseltmek ve gelişimlerini desteklemek amacıyla yapılan eğitim yardımları sosyal yardım harcamalarımızın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Bakanlığımızca çocukların ihtiyaçlarının karşılanması, ailelerin güçlendirilmesi, geçici olarak yaşanan sosyal ve ekonomik güçlüğün önüne geçilmesi yoluyla çocukların öz aileleri ve yakınları yanında bakımlarının ve desteklenmelerinin sağlanması ile fırsat eşitliğinin oluşturulması amacıyla Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Hizmeti verilmektedir. SED Hizmeti bir sosyal yardım değil, sosyal hizmet modelidir. Ailelerin ekonomik olarak güçlendirilmesinin yanı sıra psikososyal açıdan desteklenmesini temel almaktadır. Bununla birlikte hizmetten yararlanan ailelerden istihdama katılabilecek durumda olanların İŞKUR meslek edindirme kurslarına yönlendirilerek kendi hayatlarını sürdürebilecekleri iş ve meslek sahibi olmalarına çalışılmaktadır. SED Hizmetinin en önemli bileşeni alanda çalışan meslek elemanları tarafından ailenin ihüyaç duyduğu konularda psikososyal müdahale bileşenidir. Yapılan inceleme ve değerlendirme sürecinde aile içinde sorunların çözümlenmesi, ailenin ve çocuğun çevreye uyumu, çocuğun okula uyumu ve eğitime devamı, kriz durumundaki kişilere psikososyal destek sağlanması, ailelerin ebeveynlik becerilerinin artırılması vb. konularında mesleki müdahalede bulunulmaktadır. SED Hizmetinin etkinliğini artırmak, ailelerde çocuk ile ilgili farkındalık oluşturmak, çocuklara okul dışı zamanlarını kaliteli ve verimli kullanabilecekleri ortam ve imkânları sunmak, fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla 2017 yılında başlatılan "SED Hizmetinin Etkinliğinin Artırılması (Okul Destek) Projesi" kapsamında $1 ilde SED Hizmetinden yararlanan ortaokul ve lise çağında bulunan çocukların sosyal, kültürel, sportif ve akademik faaliyetlerden faydalandırılması sağlanmaktadır. Proje ile çocukların boş zamanları, gelişimlerini destekleyecek şekilde yapılandırılmakta, boş vakitlerinde olumsuz ortamlardan/sosyal çevreden ve bunların barındırdığı risklerden korunmaları ve toplum kaynaklarına erişim konusunda fırsat eşitliği sağlanmaktadır. Diğer taraftan çocuk işçiliği ile mücadele konusunda merkezi düzeyde politika oluşturulması ve yerel düzeyde etkin şekilde uygulanmasına yönelik çalışmalar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinesinde gerçekleştirilmekte olup, çocuk işçiliği kapsamındaki istatistiki veriler de söz konusu Bakanlığın uhdesinde takip edilmektedir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Çocuk işçiliğinin önlenmesi için alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36541, 13 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36541-cocuk-isciliginin-onlenmesi-icin-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7e8c9df2-0cff-457d-b270-019a829347b9 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.