# Basit usul vergi sisteminden çıkarılan esnaf ve işletmelere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/36561
- **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 14 Kasım 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 116 gün sonra, 10 Mart 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a35dcaf3-cf33-4a73-80f7-019a907b7373
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36561-basit-usul-vergi-sisteminden-cikarilan-esnaf-ve-isletmelere-iliskin

> Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 14 Kasım 2025 tarihinde 7/36561 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 116 gün sonra, 10 Mart 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı Alarak yanıtlanmasını arz ederim. - , | (

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Başkanı, son dönemde yürürlüğe girmesi planlanan "basit usul" düzenlemeleri ve mevcut ekonomik koşullar nedeniyle 250 ila 300 bin iş yerinin kapanma riski bulunduğunu açıklamıştır.

Esnaf ve küçük işletmelerin yüksek kira ve gider yükleri, sosyal güvenlik primleri, artan maliyetler, düşük alım gücü: ve piyasadaki daralma nedeniyle ekonomik varlığını sürdürememekte olduğu, ayrıca, vergi ve idari uygulamalarda yaşanan belirsizlikler ile e-haciz uygulamalarının toplam mal varlığına yönelik olarak geniş kapsamlı şekilde işletilmesi, esnafın işletme sermayesine erişimini imkansız hale getirmektedir.

Esnaf, yerel ekonominin istihdam, üretim ve sosyal denge açısından temel bileşenidir. Bu kesimin ekonomik olarak çökmesi işsizlikte artışa, kayıt dışılığa, yoksulluğun derinleşmesine ve sosyal dokunun zayıflamasına yol açacaktır.

Bu nedenle, söz konusu riskin boyutları, hükümetin mevcut değerlendirmesi ve tedbir planları kamuoyu ile şeffaf şekilde paylaşılmalıdır.

Bu bağlamda;

1. TESK Başkanının ifade ettiği "250 ila 300 bin iş yerinin kapanma riski" hakkında Bakanlığınızın bir değerlendirmesi var mıdır? Bu sayı Bakanlığınız kayıtlarıyla örtüşmekte midir?

2. Son 3 yıl içerisinde açılan iş yeri sayısı ile kapanan iş yeri sayısı iller bazında nedir?

3. Esnaf ve sanatkarların işletme sermayesine erişimini kolaylaştırmak amacıyla planlanan yeni bir kredi, vergi desteği veya prim indirimi çalışması var mıdır?

4. Basit usule tabi esnafın yeni düzenlemelere uyumu için herhangi bir geçiş süreci, erteleme veya bilgilendirme programı uygulanacak mıdır?

5. E-haciz uygulamalarında, borç tutarıyla orantılı haciz yerine esnafın toplam mal varlığına el konulmasına yol açan işlem süreçleri hakkında Bakanlığınızca bir yeniden düzenleme planlanmakta mıdır?

6. Son 3 yıl içinde e-haciz uygulanan esnaf sayısı nedir? Hacizlerin toplam ekonomik karşılığı ne kadardır?

7. Esnafın sürdürülebilirliğini korumak amacıyla Bakanlığınızca acil durum: destek programı, kriz fonu veya kira destek politikası gibi uygulamaların hayata geçirilmesi gündemde midir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Mev

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sgbsoruonergelera(hmb soyar Elektronik Ağ: www,hmb.gov.tr

7136561 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 47 ve 48 inci maddesinde öngörülen genel ve özel şartları taşıyan mükelleflerin ticari kazançları basit usulde tespit edilmektedir. Mezkur Kanunun 5I inci maddesinde yer alan yetki kapsamında, 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Büyükşehir belediyesi olan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan son verilere göre nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler hariç olmak üzere Karar'da sayılan faaliyetlerle iştigal edenler 1.1.2026 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmıştır. Söz konusu düzenleme ile küçük esnafa vergi muafiyeti sağlayan "vergiden muaf esnaf" düzenlemesinde herhangi bir değişiklik yapılmamış olup uygulama aynen devam etmektedir. Söz konusu Kararla yapılan düzenlemeyle kayıt dışılığın azaltılması, vergide adaletin sağlanması, etkin, adil ve sürdürülebilir bir vergi sisteminin kurulması, kamu gelirlerinin güçlendirilmesi ve mükelleflerin kazancına göre vergilendirilerek vergi yükünün daha dengeli hale getirilmesi amaçlanmıştır.

Bununla birlikte, 10679 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 30 büyükşehirde olmakla birlikte 5216 ve 6360 sayılı Kanunlarla tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen ve nüfusu 2.000'i geçmeyen belde belediyeleri ve köylerde Karar kapsamındaki, şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar hariç olmak üzere, faaliyetlerde bulunan mükelleflerin de basit usulden yararlanmaya devam etmesi sağlanmıştır.

Ayrıca, elektronik haciz işlemiyle, borçlunun amme borcunu karşılayacak tutarda mal varlığı haczedilebilmekte olup, haciz bildirisinde bildirilen amme alacağı tutarını aşan tutarın haczi mümkün bulunmamaktadır.

5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan bu kredilere cari faiz oranları esas alınarak 9050 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır. Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat 3-4 e-poslu; sgbsoruvnergeleri'a hmb.govir Klekironik Ağ: uyu hmb.gonü geniş bir kesime ulaşılmış olup esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılmıştır, böylece ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiştir.

Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile

Ticaret Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat 3-4 v-posta: sgbsoruvnergeleri 4 hmb.gow.ir Elektronik Ağ: vuu .hab.gon ir

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Basit usul vergi sisteminden çıkarılan esnaf ve işletmelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36561, 14 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36561-basit-usul-vergi-sisteminden-cikarilan-esnaf-ve-isletmelere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a35dcaf3-cf33-4a73-80f7-019a907b7373

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
