# Tarımsal ürün ithalatının yerli üreticiye etkisine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/36710
- **Veren:** Talat Dinçer (CHP, Mersin)
- **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat)
- **Veriliş tarihi:** 14 Kasım 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 38 gün sonra, 22 Aralık 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e2334281-840a-47cc-bd84-019a909b53c4
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36710-tarimsal-urun-ithalatinin-yerli-ureticiye-etkisine-iliskin

> Talat Dinçer (CHP), 14 Kasım 2025 tarihinde 7/36710 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 38 gün sonra, 22 Aralık 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımı Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer BOLAT tarafından Anayasa'nın 98.ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.13/11/2025 alat DİNÇER

Türkiye'nin bereketli topraklarında yine hasat zamanı geldi. Domatesin, biberin, kabak ve salatalığın tarladan sofraya uzandığı bu dönemde, köylü sabahın ilk ışığında tarlasına gidiyor, umutla ürününü topluyor. Ancak o umut, pazar tezgâhlarında yerini büyük bir hayal kırıklığına bırakıyor. Çünkü tam bu dönemde, yani yerli ürünün en bol olduğu hasat zamanında, yurtdışından tonlarca sebze ve meyve ülkeye sokuluyor.Bir yanda alın teriyle üretim yapan çiftçi var; diğer yanda ithal mallarla dolan pazar rafları. Çiftçi, ürününü değerine satamıyor, çünkü ithal ürünler fiyatı aşağı çekiyor. Üretici malını toplayıp hale götürdüğünde, alıcılar "ithal ürün daha ucuz" diyerek geri dönüyor. Günlerce suladığı, gübrelediği, topladığı ürün ya tarlada kalıyor ya da zararına satılıyor.

Geçen yıl tarım ürünleri ithalatı 9024'ün üzerinde arttı. Sadece domates ithalatı 21 bin tonu geçti; salatalık ve kornişon grubunda *448'lik bir artış yaşandı. Yani Türkiye, kendi çiftçisinin ürettiği ürünü tüketmek yerine, başka ülkelerin çiftçisine kazandırıyor. Bizim çiftçimiz zarar ederken, yabancı üretici kazanıyor.Bu tablo, yalnızca bir ekonomik dengesizlik değil;aynı zamanda tarım politikalarındaki bir çöküşün resmidir.Hasat döneminde ithalat yapılmaz çünkü bu, yerli üreticinin emeğini hiçe saymaktır. Ama bugün tam tersi oluyor: Tarlada ürün var, ama ithal mallar limanlardan giriyor. Üretici "elimde mal kaldı" derken, raflarda yabancı menşeli ürünler satılıyor.

Birçok bölgede çiftçiler zararına üretim yapıyor. Maliyetler artmış durumda: gübre, mazot, ilaç, sulama bedelleri Hepsi geçen yıla göre katlandı. Ancak ürün fiyatı aynı kalmadı, tam tersine düştü. Çünkü ithal ürünler piyasayı bastırıyor. Hatay'da domates tarlada kalıyor, Antalya'da biber satılmıyor, Bursa'da salatalık üreticisi elindekini çöpe döküyor. Yerli ürün değer bulmazken, ithal mal tezgâhlara giriyor. Çiftçiye sahip çıkmak, ülkeye sahip çıkmaktır.

İthalat lobileri kazanırken, Anadolu'nun üreticisi kaybediyor!!

Bu bilgiler doğrultusunda ;

. Hasat zamanı tarlalar doluyken, neden limanlardan tonlarca ithal sebze ve meyve giriyor?

Yerli üretici ürününü satamazken, ithalat izinlerini kim, hangi gerekçeyle veriyor? Çiftçi zarar ederken, ithalat lobileri mi korunuyor?

Türkiye'nin kendi ürettiği domates, biber, salatalık tarlada kalırken, ithal mallara neden öncelik tanınıyor?

Hasat döneminde ithalat yapılmayacağı yönünde bir politika taahhüdünüz var mı? İthalat artış oranı 9624"ü aşarken, yerli üreticinin gelirindeki düşüşe karşı hangi önlemleri aldınız?

Üretici "elimde mal kaldı" derken, market rafları yabancı menşeli ürünlerle neden dolu?

Bu politikayla yerli çiftçiyi mi, yabancı üreticiyi mi destekliyorsunuz?

Artan maliyetlerle mücadele eden çiftçiye ithalat darbesi vurmak adil mi?

. Ticaret Bakanlığı, yerli üreticiyi korumak yerine ithalatçıların çıkarlarını mı gözetiyor?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 27.11.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1746655 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER tarafından verilen 7136710 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Öle, Bolat

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa) Çankaya/ANKARA Fatih Mehmet ÖZCAN şü Faks No: 03124491341 Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni SERE İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr

Telefon No: 03124491334 bni N

TİCARET BAKANLIĞI

Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNCER'e Ait 7/36710 Sayılı Yazılı Soru Önersesine İlişkin

Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 10) Bilindiği üzere, Bakanlığımız temel gıda ürünlerinde arz güvenliğinin sağlanması, piyasaların doğru yönlendirilerek spekülatif fiyat artışlarının önlenmesi ve üretici ile tüketici refahının birlikte gözetilmesi amacıyla, başta Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarla koordineli olarak ticaret politikalarının tüm araçlarını kullanmakta ve gerekli tedbirleri zamanlıca almaktadır.

Bu kapsamda, tarım ürünlerinde iç ve dış piyasa koşulları tarafımızca yakinen takip edilmekte, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın isteği ve uygun görüşü ile şekillenen dış ticaret politikalarımız, çiftçimizin gözetilmesi, dolayısıyla yerli üretimin teşvikini teminen, hasat dönemleri dikkate alınarak belirlenmektedir. Böylelikle söz konusu politikalar ile iç piyasada arz-talep dengesi ve fiyat istikrarını korumak suretiyle hem sanayicimizin ihtiyacı olan girdisine sorunsuz bir şekilde ulaşması hem de üreticilerimizin ve tüketicilerimizin refahının korunması hedeflenmektedir.

Bu çerçevede, iç veya dış piyasa koşulları sebebiyle gerekli olduğunun tespiti halinde, stratejik önemi nedeniyle ülkemizde oldukça yüksek gümrük vergisi oranları ile korunan ve ithalatında bir ön koşul olarak Tarım ve Orman Bakanlığı'nın uygunluk yazısı aranan tarım ürünlerinde uluslararası taahhütlerimiz çerçevesinde ilgili düzenlemeler yapılmaktadır.

Hali hazırda yerli üreticilerimizin korunmasını teminen tüm yıl boyunca domateste 9648,6, biberde 9019,5 ve salatalıkta 929,7 olmak üzere uluslararası taahhütlerimizin en yüksek seviyelerinde gümrük vergileri uygulanmaktadır. Ayrıca, diğer tüm tarım ürünlerinde olduğu gibi anılan ürünlerin ithalatında Tarım ve Orman Bakanlığınca düzenlenen uygunluk yazısı aranmaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Talat Dinçer (CHP, Mersin). “Tarımsal ürün ithalatının yerli üreticiye etkisine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36710, 14 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36710-tarimsal-urun-ithalatinin-yerli-ureticiye-etkisine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e2334281-840a-47cc-bd84-019a909b53c4

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
