# Son üç yılda çocuk işçiliğinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/36748 - **Veren:** Orhan Sümer (CHP, Adana) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 20 Kasım 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 257 gün sonra, 4 Ağustos 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d12657de-3cbe-4af0-99bd-019aa29f39b8 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36748-son-uc-yilda-cocuk-isciliginin-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin > Orhan Sümer (CHP), 20 Kasım 2025 tarihinde 7/36748 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 257 gün sonra, 4 Ağustos 2026). ## Önerge metni Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğünün 96. Maddesi gereğince Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan tarafı yazılı olarak yanıtlanması için gereğini saygılarımla arz ederim. Orhan Sümer Türkiye'de ekonomik kriz, gelir adaletsizliği, yoksulluk ve eğitimden kopuşun derinleşmesiyle birlikte çocuk işçiliği endişe verici bir biçimde artmaktadır. Sivil toplum kuruluşlarının ve sendikaların raporlarına göre, özellikle son üç yılda çalışan çocuk sayısında belirgin bir yükseliş yaşanmıştır. Tarım, sanayi, hizmet ve atık toplama gibi alanlarda çocukların ağır, güvencesiz ve düşük ücretli işlerde çalıştırıldığı bilinmektedir. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre, çocuk işçiliği yalnızca ekonomik değil aynı zamanda temel insan hakları ihlalidir. Türkiye'nin taraf olduğu "Çocuk Haklarına Dair Sözleşme" ve "ILO 182 Sayılı En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması Sözleşmesi" kapsamında, devletin bu konuda önleyici ve koruyucu tedbirleri alma yükümlülüğü bulunmaktadır. Ancak gerek denetim yetersizliği gerekse kayıt dışı istihdamın yaygınlığı, çocukların eğitim hakkından uzaklaştırılıp güvencesiz çalışmaya itildiğini göstermektedir. Bu durum, hem sosyal adaleti hem de geleceğimiz olan çocukların gelişimini tehdit etmektedir. Bu Bağlamda; , I. Türkiye genelinde son üç yıl içerisinde (2023, 2024 ve 2025) tespit edilen çocuk işçi sayısı kaçtır? Bu sayının yıllara göre dağılımı nedir? 2. Aynı dönemde çocuk işçiliği nedeniyle yapılan denetim sayısı kaçtır? Bu denetimlerin sonucunda kaç işyerine idari yaptırım uygulanmıştır? 3. 2023-2025 yılları arasında iş kazalarında yaşamını yitiren veya yaralanan çocuk işçi sayısı nedir? 4. Çocuk işçiliği ile mücadele kapsamında Bakanlığınızın yürüttüğü "Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Ulusal Programı" çerçevesinde son üç yılda hangi somut adımlar atılmıştır? Programın bütçesi ve uygulanma oranı nedir? 5. Mevsimlik tarım işlerinde ve sokakta çalıştırılan çocuklara yönelik sosyal koruma ve eğitim desteği projelerinin mevcut durumu nedir? Bu projelerden kaç çocuk faydalanmıştır? 6. 2024 ve 2025 yıllarında artan ekonomik kriz göz önüne alındığında, çocuk işçiliğinin önlenmesi için ilave bir eylem planı hazırlanmış mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :28.11.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1748470 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile Adana Milletvekili Sayın Orhan SÜMER tarafından yöneltilen 7/36748 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "Bakanlığımız çocuk işçiliği konusunda çalışmalar yapan kamu kurum ve kuruluşları, meslek kuruluşları, işçi-işveren kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamaktadır. Bu kapsamda, Ülkemiz Uluslararası Çalışma Örgütünün 138 sayılı İstihdama Kabulde Asgari Yaşa İlişkin Sözleşme ile 182 sayılı En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesini onaylamış olup ulusal mevzuatı ile politika ve programlarını söz konusu sözleşmelere uygun olarak düzenlemiştir. Çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılması amacıyla "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı (2017-2023)' uygulanmıştır. Cumhurbaşkanlığı İkinci 100 Günlük İcraat Programı kapsamında, 81 ilde Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri 2019 yılı Ocak ayı itibarıyla kurulmuştur. Bakanlığımız koordinasyonunda 2025-2028 dönemi için hazırlanan yeni Ulusal İstihdam Stratejisi 1 Şubat 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Diğer taraftan, 27.04.2024 tarihli ve 2024/5 sayılı "Mevsimlik Tarım İşçileri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yürürlüğe girmiştir. Genelge ile, mevsimlik tarım işçisi olarak çalışmak amacıyla bulundukları illerden başka illere gidenlerin ve ailelerinin bu süreçte yaşadıkları sorunların giderilmesine yönelik yapılacak çalışmalara ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Başta mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocukları olmak üzere, çalışan veya çalışma riski altında olan çocukların çalışma hayatından çekilerek eğitime yönlendirilmeleri amacıyla Bakanlığımız tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşları, uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşları ile proje ve protokol çalışmaları yürütülmektedir. Tüm bu çalışmalar çerçevesinde Türkiye, BM 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi'nin 8.7 hedefi doğrultusunda oluşturulan küresel işbirliği İttifak 8.7'de yer almak amacıyla çalışmalar yürütmektedir. İttifak 8.7 Küresel Koordinasyon Grubunda Yol Haritası'nın sunumunun ardından Türkiye, Rehber Ülke statüsü almıştır. Bakanlığımızca yürütülen tüm teftişlerde çocuklar öncelikli risk grubu olarak belirlenmekte, ayrıca çocuk işçiliğine ilişkin şikayet ve ihbarlar öncelikli olarak değerlendirilerek teftiş kapsamına alınmaktadır. Gerçekleştirilen teftişler sonucunda ise 4857 sayılı İş Kanununun "Çalıştırma Yaşı ve Çocukları Çalıştırma Yasağı' başlıklı 71 inci maddesi ile bu maddeye dayanılarak hazırlanan Yönetmelik hükümlerini ihlal eden işyerleri hakkında gerekli idari işlemler uygulanmaktadır 3910 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (a) bendi (4/1 (a)) kapsamındaki 18 yaş altı sigortalı sayılarına ilişkin veriler SGK internet adresinde (www.sgk.gov.ir) yayımlanmaktadır. Ülkemizde çocuk işgücüne ilişkin araştırmalar Türkiye İstatistik Kurumu (T UİK) tarafından Çocuk İşgücü Anketleri yoluyla gerçekleştirilmekte olup söz konusu istatistiklere Tj inlernel sitesinden ulaşılabilmektedir. © IŞIKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Talefan: (2191 70£ AN AN --- **Kaynak gösterme:** Orhan Sümer (CHP, Adana). “Son üç yılda çocuk işçiliğinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36748, 20 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36748-son-uc-yilda-cocuk-isciliginin-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d12657de-3cbe-4af0-99bd-019aa29f39b8 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.