# Bir zincir market çalışanlarının sendikal haklarını kullanmalarının engellendiği iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/36750
- **Veren:** Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 20 Kasım 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 257 gün sonra, 4 Ağustos 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/304a3108-d5e2-4f04-936c-019aa56cabd0
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36750-bir-zincir-market-calisanlarinin-sendikal-haklarini-kullanmalarinin-engellendigi-iddiasina

> Celal Fırat (DEM Parti), 20 Kasım 2025 tarihinde 7/36750 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 257 gün sonra, 4 Ağustos 2026).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. i

Celal FIRAT İstanbul Milletvekili

Tez-Koop-İş Sendikası'nın örgütlenme çalışmaları yürüttüğü File Market mağazalarında, sendika üyeliğinin artmasıyla birlikte işveren kaynaklı baskıların yoğunlaştığı sendika tarafından kamuoyuna duyurulmuştur. Sendikal faaliyetlerin engellenmesi, çalışanların e-evlet şifrelerinin istenmesi, üyelik kontrolleri, sendika üyelerinin fişlenmesi, istifaya zorlanması, sendikalaşmayı "yasak" gibi göstermeye yönelik baskılar ve performans düşüklüğü iddiasıyla işten çıkarmalar, hem Anayasa'nın 51'inci maddesinde güvence altına alınan sendikalaşma özgürlüğünün hem de 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerinin açıkça ihlal edildiğini göstermektedir.

Ülke çapında faaliyet gösteren File Market yönetimi tarafından bu tür ağır ihlallerin sistematik biçimde yürütülmesinin, çalışma hakkı, örgütlenme özgürlüğü ve işçi güvenliği açısından kabul edilmesi mümkün değildir.

Bu bağlamda;

1. File Market mağazalarında sendikal örgütlenmenin engellenmesine ilişkin Tez-Koop-İş Sendikasının kamuoyuna yansıyan iddiaları hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme veya denetim başlatılmış mıdır?

2. İşverenin çalışanlara baskı yaparak sendika üyeliğini sorguladığı, e-devlet şifrelerini istediği, üyelik kontrolleri yaptığı ve sendikal tercihleri nedeniyle işçileri fişlediği iddiaları hakkında Bakanlığınıza herhangi bir şikâyet olmuş mudur? Yoksa bu önergemiz çerçevesinde resen inceleme başlatılacak mıdır?

3. Sonbiryıl içinde File Market şirketi hakkında 6356 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir denetim yapılmıştır? Yapılmış ise tespit edilen ihlaller hakkında nasıl bir yaptırım uygulanmıştır?

4. Sendikalaşma nedeniyle işten çıkarma, baskı, tehdit veya mobbing uygulamaları hakkında son üç yıl içerisinde Bakanlığınıza yapılan başvuru sayısı kaçtır? Kaç işçi bu gerekçeler ile işten çıkarılmıştır? İşverenlere uygulanan idari cezaların ve işe dönüşlerin oranı nasıldır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 28.11.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1748470 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Celal FIRAT tarafından yöneltilen 7/36750 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Bakanlığımız, çalışma hayatında insana yakışır iş anlayışının yaygınlaştırılması ve işyerlerinde şiddete sıfır tolerans gösterilmesi hususlarına önem vermekte ve bu konuda politikalar üretmektedir. Bu kapsamda kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör işyerlerinde gerçekleşen psikolojik taciz (mobbing) olaylarının önlenmesi amacıyla hazırlanan "İşyerlerinde Psikolojik Tacizin Önlenmesi? konulu 2011/2 sayılı Genelgenin 5 inci maddesi uyarınca Bakanlığımız bünyesinde "Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu' oluşturulmuştur. 2025/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Kurul yeniden teşekkül ettirilmiştir.

Bakanlığımız tarafından ALO 170 hattının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) ve çalışanlar tarafından bireysel dilekçeler yoluyla yapılan mobbing şikayet süreçleri takip edilmektedir. Bu kapsamda başvurular, başvuruyu yapan kişinin kamu veya özel sektörde çalışmasına bağlı olarak farklı şekilde değerlendirilmektedir. Özel sektör çalışanlarınca yapılan başvurular, başvuruyu yapan kişinin çalıştığı ildeki Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri tarafından incelenmekte; kamu sektöründe çalışanlar tarafından yapılan başvurular ise tacizin gerçekleştiği kurum tarafından incelenmekte ve Bakanlığımıza bilgilendirme yapılmaktadır.

Sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan anayasal bir haktır. 6336 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir. Anılan hükümlere uyulmaması durumunda, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 4857 sayılı İş Kanununda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür.

Bununla birlikte, Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evrafardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmekt

Prof. Dr. Ved#İŞIKHAN Bakan

Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telefan: (217) 904 An nn

---

**Kaynak gösterme:** Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul). “Bir zincir market çalışanlarının sendikal haklarını kullanmalarının engellendiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36750, 20 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36750-bir-zincir-market-calisanlarinin-sendikal-haklarini-kullanmalarinin-engellendigi-iddiasina (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/304a3108-d5e2-4f04-936c-019aa56cabd0

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
