# TİGEM tarafından gerçekleştirilen bir üre gübresi alım ihalesiyle ilgili iddialara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/36816
- **Veren:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 20 Kasım 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 19 Şubat 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/09aa9c6d-4646-4e5c-ae3b-019aa5900fd3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36816-tigem-tarafindan-gerceklestirilen-bir-ure-gubresi-alim-ihalesiyle-ilgili-iddialara-iliskin

> Şenol Sunat (İYİ Parti), 20 Kasım 2025 tarihinde 7/36816 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 19 Şubat 2026).

## Önerge metni

| Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddesi gereğince Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 18.11.2025

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) tarafından gerçekleştirilen toplam 21 bin tonluk üre gübresi alım ihalesi, uygulanan online teklif yöntemi, farklı zamanlarda alınan teklifler ve işletmelere göre değişen fiyatlar nedeniyle sektörde ciddi tartışmalara yol açmıştır.

Ceylanpınar, Dalaman, Tükgeldi, Karacabey ve diğer işletmeler için yapılan ihalelerde aynı gübre türü için farklı birim fiyatları (24.458 TI/ton, 22.640 TL/ton, 22.200 TL/ton) oluşmuştur. Ceylanpınar İşletmesi'nin 15 bin tonluk üre gübresi ihalesinde en son teklifi veren firmanın ihaleyi çok az bir farkla kazanması dikkat çekmiştir.

İhale sürecinin kapalı zarf yerine online yöntemle yürütülmesi, tekliflerin farklı saatlerde alınması ve bazı firmaların rakip teklifleri görme veya öğrenme ihtimaline yönelik iddialar, ihale sürecinin şeffaflığı, rekabet koşulları ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı konusunda soru işaretlerine yol açmaktadır.

Bu bağlamda, aşağıdaki soruların yanıtlanması kamuoyunun bilgi alma hakkı açısından önem arz etmektedir;

1. TİGEM'in yüksek tonajlı gübre alımlarında kapalı zarf usulü yerine online teklif yöntemini tercih etmesinin gerekçesi nedir?

2. Tekliflerin aynı anda değil, farklı saatlerde alınmasının nedeni nedir?

3. Bu uygulama ihale mevzuatına uyumlu mudur?

4. Ceylanpınar İşletmesi'nin 15 bin tonluk üre gübresi ihalesinde en son teklifi veren firmanın ihaleyi kazanmasının, diğer firmaların tekliflerini görme veya öğrenme ihtimaline dayalı bir avantaj doğurmuş olabileceği yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir?

. İhale sürecinde firmalar arasında bilgi sızması, tekliflerin üçüncü kişilerce öğrenilmesi veya sistemsel bir açık olup olmadığına yönelik herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır?

Aynı ürün için farklı işletmelerde farklı fiyatların ortaya çıkması (24.458 TI/ton, 22.640 TL/ton, 22.200 TL/ton) navlun farklarıyla açıklanabilir düzeyde midir?

Bakanlığınızca bunun teknik analizi nedir?

Bakanlığınız TİGEM"in bu ihale süreciyle ilgili olarak herhangi bir inceleme başlatmış mıdır?

İhale sürecinin daha şeffaf, rekabetçi ve kamu kaynaklarını en etkin biçimde kullanacak yöntemlerle yapılması için Bakanlığınız yeni bir düzenleme planlamakta mıdır?

TİGEM'in kamuoyunda tartışma yaratan bahsi geçen gübre ihaleleri iptal edilecek midir?

## Bakanlığın cevabı

Önergede bahsi geçen "Kimyevi Gübre Alım İhalesi" 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun I9*uncu maddesi kapsamında açık ihale usulü ile yapılmıştır.

18.05.2024 tarihli ve 32530 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 4734 sayılı Kanun veya istisna kapsamında yapılacak ihale, doğrudan temin ve bunlara ilişkin sözleşme süreçlerindeki işlemlerin Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden gerçekleştirilmesine yönelik usul ve esasları düzenleyen "Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği" 01.08.2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yönetmelikte yer alan düzenlemeler çerçevesinde ilanı/duyurusu 01.08.2025 ve sonrasında yapılan ihalelerin, EKAP üzerinden Elektronik teklif alınmak suretiyle yapılması zorunlu hale gelmiş olup belirtilen tarihten sonra zarfla teklif alınmak suretiyle ihale yapılması mevzuat itibariyle mümkün değildir.

İhale için son teklif verme tarih ve saati 11.11.2025 günü saat 14.30 olup istekliler bütün kısımlar için tekliflerini belirtilen saate kadar Kamu İhale Kurumu (EKAP) sistemi üzerinden online olarak vermiş ve bütün kısımlar için verilen tekliflerin tamamı belirtilen saatte aynı anda açılmıştır.

EKAP sistemi üzerinden yapılan ihalede sistemin yapısı gereği bilgi sızmasına ya da paylaşılmasına imkân bulunmamaktadır.

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) tarafından yapılan bütün ihaleler rutin duyuru şekilleri ile beraber internet sitemizden de ilan edilerek duyurusu yapılmak suretiyle şeffaf ve rekabet şartları oluşturularak gerçekleştirilmektedir. Bu ihalemiz de aynı şekilde duyurulmuş ve rekabet şartları oluşturularak gerçekleştirilmiş, ihaleye katılan firmalar kendi fiyat politikaları, stok durumları, finansal yapıları ve piyasa şartlarına göre tekliflerini vermişlerdir.

TİGEM işletmelerinin ihtiyacı olan gübre alımına ilişkin ihale süreci, 26.11.2025 tarihli ve 30 sayılı İhale Komisyonu Kararı doğrultusunda, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek sonuçlandırılmıştır.

Söz konusu ihale kapsamında;

Kısım: 15.010 ton ÜRE (9046),

Kısım: 1.114 ton ÜRE (©4046),

Kısım: 4.611 ton ÜRE (4046),

"e Kısım: 4.702 ton Amonyum Sülfat (9421) olmak üzere dört kısım halinde alım yapılmış olup ihale uhdesinde kalan firmaların tamamı sözleşmeye davet edilmiştir.

I. Kısım ve IV. Kısım için uhdesinde kalan firmalarla yasal süresi içerisinde sözleşme imzalanmıştır.

II. Kısım ve İl. Kısım için uhdesinde kalan firmaların yasal süresi içerisinde sözleşme imzalamaya gelmemesi nedeniyle, ihale mevzuatı gereği ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli sözleşmeye davet edilmiş ve sözleşme imzalanmıştır.

Bu çerçevede, bahse konu gübre alımı ihalesinin iptali söz konusu değildir. TİGEM tarafından yürütülen tüm ihale süreçleri, şeffaflık. rekabet ve kam kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ilkeleri doğrultusunda yürütülmekte olup, ilgili ihale kararı onaylanmasını müteakip ihaleye katılan tüm isteklilere EKAP üzerinden duyurulmuştur.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “TİGEM tarafından gerçekleştirilen bir üre gübresi alım ihalesiyle ilgili iddialara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36816, 20 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36816-tigem-tarafindan-gerceklestirilen-bir-ure-gubresi-alim-ihalesiyle-ilgili-iddialara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/09aa9c6d-4646-4e5c-ae3b-019aa5900fd3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
