# Denizli ilindeki tarımsal verilere ve ÇKS'ye kayıtlı çiftçi sayısına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/36933 - **Veren:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 24 Kasım 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 22 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa7df25a-52ad-4c78-801b-019aba5cd0ca - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36933-denizli-ilindeki-tarimsal-verilere-ve-cks-ye-kayitli-ciftci-sayisina-iliskin > Yasin Öztürk (İYİ Parti), 24 Kasım 2025 tarihinde 7/36933 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 22 Ocak 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. i Millötvekili ( Kâtip Üyesi Ülkemizde tarımsal üretimi düzenlemek, destekleri planlı bir şekilde dağıtmak amacıyla oluşturulan Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS), kâğıt üzerinde oldukça faydalı bir sistem gibi görünse de uygulamada çiftçiler açısından pek çok soru işareti barındırıyor. ÇKS'nin temel hedefi, çiftçiyi kayıt altına almak ve üretimi takip edebilmek. Ancak sahaya bakıldığında, sistemin özellikle küçük ölçekli üreticiler için yeterince erişilebilir olmadığı görülüyor. Tapu veya kira sözleşmesi şartı, arazisini miras yoluyla devralmış ama tapu paylaşımı yapılmamış binlerce çiftçinin önüne engel olarak çıkıyor. Bu nedenle, üretim yapan pek çok kişi sistem dışında kalıyor ve Devlet Desteklerinden yararlanamıyor. ÇKS kayıtları, çoğu zaman gerçek üretim koşullarını tam olarak yansıtmıyor. Bazı bölgelerde, "kayıtlı arazi var ama üretim yok", bazı yerlerde ise "üretim var ama kayıt yok." Bürokratik süreçlerin ağırlığı, her yıl yenilenmesi gereken başvurular, belge toplama zorluğu ve artan masraflar, çiftçinin zaten zor olan işini daha da karmaşık hale getiriyor. Devlet Desteklerinin büyük kısmı sadece ÇKS"'ye kayıtlı üreticilere veriliyor. Bu da sistem dışında kalan binlerce çiftçiyi adeta "görünmez" hale getiriyor. Kayıt dışı kalan bu üreticiler, mazot ve gübre desteğinden, afet yardımlarından ve kredi imkanlarından yararlanamıyor. Oysa üretim yapan herkesin emeği aynı değerde olmalı. ÇKS verileri, tarımsal üretimi planlamada önemli bir araç olarak görülüyor. Ancak bu veriler, köyden kente göç, tarımda yaşlanan nüfus, girdi maliyetlerindeki artış gibi temel sorunları çözmüyor. Birçok çiftçi, sistemde kayıtlı olsa da ekonomik olarak ayakta kalamıyor. Yani, kayıt altına alınmak, tarımın sürdürülebilirliği anlamına gelmiyor. Çiftçi Kayıt Sistemi, doğru tasarlanmış ama eksik uygulanmış bir proje olarak karşımıza çıkıyor. Gerçek çözüm, sadece kayıt tutmakta değil; çiftçinin üretim gücünü artıracak, maliyetini düşürecek, emeğini koruyacak politikaları hayata geçirmekte yatıyor. Kayıtlı çiftçi olmak bir başlangıç olabilir — ama asıl mesele, o kaydın çiftçinin hayatında gerçekten neyi değiştirdiğidir. Güncellenen son veriler itibariyle; 1. Denizli ilinde Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)Y'ne kayıtlı bulunan çiftçi sayısı kaçtır? 2. Denizli ilinin ilçelerinde ayrı ayrı belirtilmek üzere ÇKS'ye kayıtlı çiftçi sayısı kaçtır? 3. Denizli ili ve ilçelerinde ÇKS" ye kayıtlı çiftçi sayısının yıllar itibariyle sayıları ne kadardır? Son 5 yıl içerisinde Denizli ilinde ÇKS"ye kayıtlı çiftçi sayısında bir düşüş yaşanmış mıdır? ÇKS"ye kayıtlı çiftçi sayısında bir düşüş yaşanmışsa nedeni araştırılmış mıdır? 4. Denizli ilinde kaç hektarlık tarım arazisi bulunmaktadır? Bu alanın ne kadarı sulanabilir özelliktedir? 5. Denizli ilinde, son 5 yılda ayrı ayrı belirtilmek üzere imara açılan tarım arazisi miktarı ne kadardır? 6. Denizlili üreticilere 2025 yılında ne kadar tarımsal destekleme yapılmıştır? ## Bakanlığın cevabı Denizli ilinde Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı çiftçi sayısı son 5 yıllık dönemde toplam "06 oranında artış göstermiştir. Yıllar itibarıyla kayıtlı çiftçi sayıları; 2021 yılında 48.039, 2022 yılında 46.524, 2023 yılında 48.695, 2024 yılında 50.224 ve 2025 yılında 50.933*dür. İlçelere göre kayıtlı çiftçi sayıları aşağıda verilmektedir. 2025 yılı için; e Acıpayam ilçesinde 5.259 çiftçi, Babadağ ilçesinde 208 çiftçi, Baklan ilçesinde 1.351 çiftçi, Bekilli ilçesinde 1.313 çiftçi, Beyağaç ilçesinde 1.295 çiftçi, Bozkurt ilçesinde 1.503 çiftçi, Buldan ilçesinde 3.578 çiftçi, Çal ilçesinde 3.767 çiftçi, Çameli ilçesinde 3.436 çiftçi, Çardak ilçesinde 1.143 çiftçi, Çivril ilçesinde 7.397 çiftçi, Güney ilçesinde 3.041 çiftçi, Honaz ilçesinde 3.073 çiftçi, Kale ilçesinde 3.280 çiftçi, Merkezefendi ilçesinde 512 çiftçi, Pamukkale ilçesinde 3.484 çiftçi, Sarayköy ilçesinde 1.949 çiftçi, Serinhisar ilçesinde 825 çiftçi ve " oTavasilçesinde 4.519 çiftçi ÇKS'ye kayıtlıdır. Denizli ilimize 2025 yılında toplam 1,8 milyar TL tarımsal destekleme ödemesi yapılmıştır. İl bazında tarım alanlarına ilişkin veriler TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır. Tarım arazilerinin azalması sadece tarım dışı amaçla kullanımlara bağlı olmamakla birlikte, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında hangi sınıf tarım arazisinin, hangi şartlarda, hangi yatırımlar için tarım dışı amaçla kullanılacağı düzenlenmiş olup birinci derecede önemli tarım arazilerinin tarım dışı amaçla kullanılması engellenmiş ve korunması sağlanmıştır. 5403 sayılı Kanun ile tarım arazileri üzerinde hiçbir şekilde plansiz veya izinsiz yapılaşmaya izin verilmemektedir. İzinsiz yapılması halinde 5403 sayılı Kanun'un 21'inci maddesi kapsamında cezai işlem tesis edilmektedir. 5403 sayılı Kanun kapsamında yapılacak faaliyetten dolayı çevre tarım arazilerinin zarar görmesini engellemek amacıyla Toprak Koruma Projesi hazırlattırılmakta, yine aynı Kanun kapsamında tarım arazilerinin izinsiz olarak amacı dışında kullanıldığının TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı tespit edilmesi durumunda idari yaptırımlar uygulanmaktadır. Ayrıca, Bakanlığımız tarafından tarımsal üretim potansiyeli yüksek, erozyon, kirlenme, amaç dışı veya yanlış kullanımlar gibi çeşitli nedenlerle toprak kaybı ve arazi bozulmalarının hızlı geliştiği ovalar 5403 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi kapsamında koruma altına alınmaktadır. Bu amaçla, 5403 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi kapsamında 73 ilde 468 adet olmak üzere toplamda 9.448.055 hektarlık büyük ova koruma alanı ilan edilmiştir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Denizli ilindeki tarımsal verilere ve ÇKS'ye kayıtlı çiftçi sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36933, 24 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36933-denizli-ilindeki-tarimsal-verilere-ve-cks-ye-kayitli-ciftci-sayisina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa7df25a-52ad-4c78-801b-019aba5cd0ca Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.