# Türk Diyanet Vakfı'nın 2025 yılında yaptığı yurt dışı kurban kesim organizasyonuna ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/37018 - **Veren:** Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir) - **Muhatap:** Cumhurbaşkanı Yardımcılığı (Cevdet Yılmaz) - **Veriliş tarihi:** 27 Kasım 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 95 gün sonra, 2 Mart 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4b3cb532-089f-4bf7-87bd-019ad9f4430f - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37018-turk-diyanet-vakfi-nin-2025-yilinda-yaptigi-yurt-disi-kurban-kesim-organizasyonuna-iliskin > Turhan Çömez (İYİ Parti), 27 Kasım 2025 tarihinde 7/37018 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 95 gün sonra, 2 Mart 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü *nün 96 ncı maddeleri gereğince Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet YILMAZ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. ZN Op. Dr. Turhan ÇÖMEZ Türkiye Diyanet Vakfı (TDV), Diyanet İşleri Başkanlığı ile iş birliği içinde yürüttüğü vekâletle kurban organizasyonlarında yüz binlerce hisseyi kapsayan, çok sayıda ülkede gerçekleştirilen geniş ölçekli faaliyetler yürütmektedir. Yurt dışı organizasyonunun büyüklüğü, bağışçıların parasının kamu adına kullanılması ve yapılan kesimlerin onlarca ülkede gerçekleşmesi dikkate alındığında; şeffaflık, hesap verilebilirlik ve denetlenebilirlik zorunlu bir kamu sorumluluğudur. Vakfın kamuoyuyla paylaştığı bilgiler; 2025 yılı içerisinde 81 ülkede ve 398 bölgede faaliyet yürütüldüğünü ve toplam 898.450 hisse kurban kesildiğini belirtse de bu rakamlar ülke bazında ayrıntıya kavuşmamıştır. Yurt dışındaki kurbanlık hayvanların hangi ülkelerden temin edildiği, satın alma ve tedarik süreçlerinin nasıl işlediği, hangi yerel kurum ve şirketlerle çalışıldığı, bağışçılardan toplanan paranın tam olarak nasıl harcandığı, kesim ve dağıtım maliyetlerinin ne olduğu konusunda kamuoyuna açık bir bilgi bulunmamaktadır. Bu durum, bağışçı güvenini zedelediği gibi kamu adına yürütülen bir faaliyetin mali denetimini de zorlaştırmaktadır. Bağış tutarları, yurt dışı çalışma ortakları, tedarik zinciri ve maliyet kalemlerinin şeffaf biçimde açıklanması hem kamu yararı hem de hukuki denetim açısından zorunludur. Bu bilgiler ışığında; 1. 2025 yılı içerisinde TDVW'nin kurban kesimi yaptığını belirttiği 81 ülkenin tam ve güncel listesi nedir? 2. Yurt dışında kesilen kurbanlık hayvanlar hangi ülkelerden tedarik edilmektedir? 3. Kurbanlık hayvanların tedarik sürecinde hangi ihale, satın alma veya sözleşme mekanizması kullanılmaktadır? . TDVW'nin yurt dışı kurban tedarikinde çalıştığı şirketler, kurumlar, aracılar veya tedarikçiler kimlerdir? . 2025 yılı içerisinde yurt dışı kurban organizasyonu kapsamında hayvan alımı için toplam ne kadar harcama yapılmıştır? . 2020 ile 2025 yılları arasında yurt dışı kurban organizasyonu kapsamında kesim, lojistik, nakliye ve dağıtım için toplam ne kadar harcama yapılmıştır? . Son Kurban Bayramı'nda yurt dışı kurban kesimi amacıyla bağışçılardan toplanan toplam tutar kaç TL'dir? . Toplanan bağış tutarının ne kadarı doğrudan kurban alımı, kesimi ve dağıtımında kullanılmıştır? . TDW'nin yurt dışı kurban faaliyetlerine ilişkin bağımsız bir mali denetim raporu bulunmakta mıdır? Varsa neden kamuoyuyla açıklanmamaktadır? ## Bakanlığın cevabı Türkiye Diyanet Vakfı, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kurulan ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan özel hukuk tüzel kişisidir. Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfi arasındaki iş birliğine ilişkin hususlar, 22/6/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunla düzenlemiştir. Türkiye Diyanet Vakfı, kamu yararına çalışan bir vakıf statüsünde yurt içi ve yurt dışında başta eğitim, kültür, dini faaliyetler ve insani yardım olmak üzere birçok alanda faaliyet göstermektedir. Kurban Hizmetlerinin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair 24/10/2001 tarihli ve 2001/3214 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4 ve 9 uncu maddeleri uyarınca, vekâlet yoluyla kurban kesim organizasyonları Diyanet İşleri Başkanlığı ile Türkiye Diyanet Vakfı işbirliğinde yürütülmektedir. Program kapsamında temin edilen tüm kurbanlık hayvanlar, kesimlerin gerçekleştirildiği ülkelerdeki yerel imkânlardan sağlanmaktadır. Türkiye Diyanet Vakfı, kurban organizasyonlarının güvenilirliğini ve verimliliğini sağlamak amacıyla tedarik ve denetim mekanizmaları uygulamakta, tedarik süreci Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçilikleri, Diyanet İşleri Başkanlığının yurt dışı din hizmetleri müşavirlikleri ve ilgili ülkelerdeki resmi Türk kurumlarının referansları, dijital ihale sistemleri ve saha yetkinlik analizlerinden istifade edilerek yürütülmektedir. Yurt dışı kurban bağışları kapsamında 2020 yılında 74 ülkede 483.111, 2021 yılında 77 ülkede 525.103, 2022 yılında 82 ülkede 525.550, 2023 yılında 47 ülkede 678.153, 2024 yılında 78 ülkede 747.052, 2025 yılında ise 81 ülkede 877.281 vekâlet yoluyla kurban hissesi kesilmiştir. Bu kapsamda 2020'de 20 milyon, 2021 ve 2022'de 21 milyon, 2023'te 31 milyon, 2024'te 34 milyon, 2025 yılı sonunda ise toplam 37 milyon ihtiyaç sahibine ulaşılmıştır. Türkiye Diyanet Vakfı, her yıl organizasyonun tamamlanmasının ardından Diyanet İşleri Başkanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından denetime tabi tutulmaktadır. Denetimlerin yanı sıra gönüllüler, bağışçılar, veteriner hekimler ile Türkiye Diyanet Vakfı ve Diyanet İşleri Başkanlığı personelinin sahadaki izleme ve değerlendirmeleri doğrultusunda organizasyon süreçleri sürekli olarak geliştirilmektedir. Telefon No : (0312)525 55 55 Fax :(0312) 525 5831 Cevdet YILMAZ Cumhurbaşkanı Yardımcısı --- **Kaynak gösterme:** Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir). “Türk Diyanet Vakfı'nın 2025 yılında yaptığı yurt dışı kurban kesim organizasyonuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37018, 27 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37018-turk-diyanet-vakfi-nin-2025-yilinda-yaptigi-yurt-disi-kurban-kesim-organizasyonuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4b3cb532-089f-4bf7-87bd-019ad9f4430f Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.