# Ülkemizde tespit edilen nadir toprak elementlerinin rezerv durumuna ve ülkemizin bu konudaki politikalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/37054 - **Veren:** Ali Yüksel (Yeni Yol, Konya) - **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar) - **Veriliş tarihi:** 28 Kasım 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 8 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/21da527f-f356-4770-9cfb-019ad9ee1b4c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37054-ulkemizde-tespit-edilen-nadir-toprak-elementlerinin-rezerv-durumuna-ve-ulkemizin-bu-konuda > Ali Yüksel (Yeni Yol), 28 Kasım 2025 tarihinde 7/37054 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 8 Ocak 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve , Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. 28.11.2025 Türkiye, stratejik öneme sahip nadir elementler ve kritik mineraller açısından zengin bir coğrafyaya sahiptir. Bu kaynaklar yüksek teknoloji ürünleri, enerji, savunma ve ileri sanayi sektörleri için hayati öneme sahiptir. Ancak son dönemde kamuoyunda, bu değerli kaynakların yabancı devletler veya uluslararası şirketlerin tekeline bırakılabileceği yönünde ciddi kaygılar dile getirilmektedir. Henüz herhangi bir devir veya işletme hakkı verilmemiş olmasına rağmen, bu tür spekülasyonlar dahi yatırımcı güveni, sanayi planlaması ve stratejik kaynak yönetimi açısından ciddi riskler taşımaktadır. Devletin görevi, stratejik kaynakların kontrolünü sağlamak, milli çıkarları korumak ve kamuoyunu doğru biçimde bilgilendirmektir. Ne yazık ki Bakanlığın bu konuda yeterli bilgilendirme ve şeffaflık sağlamadığı, ulusal kaynakların yönetiminde risklerin etkin şekilde denetlenmediği yönünde ciddi soru işaretleri oluşmuştur. li Bu tablo, Türkiye'nin stratejik bağımsızlığını ve ekonomik güvenliğini tehdit etmektedir. Bakanlığın, nadir elementlerin yönetimi, illere göre mevcut sahalar, yabancı tekelleşme iddiaları ve alınan önlemler konusunda derhal şeffaf ve hesap verebilir bir açıklama yapması gerekmektedir. Vatandaş ve Meclis, ülkenin stratejik kaynaklarının kontrol altında olduğunu bilmek hakkına sahiptir. Bu bağlamda; I- Türkiye'de nadir elementler ve kritik mineraller hangi illerde ve bölgelerde bulunmaktadır? Özellikle Eskişehir, Kütahya, Balıkesir, Muğla, Elâzığ, Malatya, Bursa, Bilecik, Mardin, Diyarbakır, İzmir ve Manisa illerindeki mevcut sahalar hakkında detaylı bilgi verebilir misiniz? 2- Bakanlık, kamuoyunda dile getirilen "yabancı devlet veya şirket tekeli" endişelerini takip etmekte midir? Bu kaygıların doğruluğu konusunda bir değerlendirme yapılmış mıdır? 3- Nadir elementlerin işletme ve ihracat haklarının yabancı tekellere devredilme durumu Bakanlığın gündeminde midir? 4- Bakanlık, bu kaynakların yönetiminde ulusal kontrolü sağlamak için hangi somut tedbirleri almıştır ve almayı planlamaktadır? 5- Bu kaynakların yerli sanayi ve milli güvenlik açısından önemi Bakanlık tarafindan hangi somut verilerle analiz edilmiştir? 6- Yabancı yatırımcılarla görüşmeler veya anlaşma planları yapılmadan önce Meclis ve kamuoyuna bilgilendirme yapılması planlanmakta mıdır? 7- Türkiye'nin nadir elementler ve kritik mineraller konusundaki uzun vadeli stratejisi nedir? Katma değer, yerli üretim ve sanayi kullanımını artırmak için ne tür politikalar uygulanacaktır? 8- Bakanlık, spekülasyonların ve kamuoyunda oluşan kaygıların oluşacağı ekonomik ve stratejik riskleri nasıl minimize etmeyi planlamaktadır? 9- Bakanlık, stratejik kaynakların yeterli şekilde denetlenmediğine dair oluşan kamu algısını gidermek için hangi şeffaflık ve raporlama mekanizmalarını hayata geçirecektir? 10- Ulusal kaynakların yabancı tekellere geçme ihtimaline karşı alınan veya planlanan hukuki ve idari önlemler nelerdir? ## Bakanlığın cevabı Nadir Toprak Elementleri (NTEY'ye yönelik; Eskişehir ili Sivrihisar ilçesi sınırları dahilinde ve Eti Maden İşletmeleri (o Genel (OMüdürlüğü O(ETİMADEN) uhdesinde yer alan ruhsat sahası için ToryumtBarittFluorit*NTE işletme izninin yanı sıra, Malatya ili Kuluncak ilçesi ile Sivas ili Hafik ilçesi sınırları dahilinde Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) uhdesinde yer alan ruhsat sahaları için NTE buluculuk belgesi düzenlenmiştir. Bununla birlikte hali hazırda arama çalışmaları devam eden sahalar; Akdeniz Bölgesi Burdur-Isparta, İç Anadolu Bölgesi Sivas Yıldızeli Davulalan, Sivas Yıldızeli Dereköy, Kayseri Özvatan, Marmara Bölgesi Bursa Büyükorhan ve Çanakkale Ayvacık sahalarıdır. NTE rezervlerinin çıkarılması ve işlenmesi hususuyla ilgili olarak; Eskişehir ilimizin Beylikova ilçesindeki sahada yürütülen arama çalışmaları kapsamında, 310 lokasyonda yaklaşık 125 bin metre sondaj yapılmış ve sahadan 59.000'den fazla numune alınarak gerekli analiz çalışmaları tamamlanmış olup, NTE, barit, florit ve toryumdan oluşan 694 milyon ton kaynak tespit edilmiştir. NTE sahasındaki kompleks cevherin ekonomiye kazandırılması faaliyetlerinde kurumsal kapasite ve uzmanlığın geliştirilmesi, teknoloji geliştirme, altyapı çalışmaları, pilot ve üretim tesisi kurulmasına yönelik çalışmaların yanı sıra, İŞ süreçlerinin daha etkin sürdürülmesi amacıyla ETİ MADEN bünyesinde "Beylikova Florit, Barit ve Nadir Toprak Elementleri İşletme Müdürlüğü " kurulmuş olup, ilk etapta 1.200 ton/yıl kapasiteli pilot tesis 2023 yılında devreye alınmıştır. Pilot tesisde; kompleks cevherden fiziksel, fizikokimyasal ve hidrometalurjik zenginleştirme yöntemleri kullanılarak ilk etapta NTO konsantresi elde edilmesi ve üretim sürecinin oluşturulması amacıyla çalışmalar yürütülmektedir. Pilot tesisin kırma, öğütme, seperasyon, kavurma, liç, çöktürme, flotasyon üniteleri tamamlanarak Ar-Ge çalışmalarına başlanmıştır. NTO konsantresinden nadir toprak oksitlerinin ayrı ayrı elde edileceği ünite, yapılan/yapılacak ön laboratuvar çalışmaları ile belirlenecek parametreler sonrasında mevcut pilot tesise entegre edilecektir. Pilot tesisin endüstriyel tesise dönüştürülmesine ilişkin çalışmalar, saflaştırma teknolojisi çalışmaları ile birlikte devam etmektedir. Endüstriyel Tesiste yıllık 570 bin ton cevher işlenecektir. 2026 yılında Endüstriyel Tesisin projelendirme çalışmalarının tamamlanmasını müteakip 2027 yılında yapımına başlanması planlanmaktadır. Öte yandan; Dünya NTE üretiminde Çin, ABD, Avustralya ve Kanada gibi ülkeler ön planda olmakla birlikte NTE teknolojisine sahip olan ülke ve firmalar, NTO üretim süreçlerine ilişkin teknolojileri stratejik ve rekabetçi üstünlük olarak görmekte ve bu bilgileri paylaşmaktan kaçınmaktadır. Bu çerçevede NTE'ye yönelik; milli bir bilinçle bir taraftan Ülkemizin madencilik ve cevher zenginleştirme alanında uzman kadro ve altyapısı olan üniversiteleri ile Ar-Ge faaliyetleri yoğun şekilde sürdürülmekte, diğer taraftan ortaya konulan stratejilerle bu alanda teknolojiye sahip ülkelerin uzman Ar-Ge ve teknoloji kuruluşları ile iş birliği süreçlerine devam etmektedir. Ülkemiz bu alanda dış paydaşlarla yürüttüğü tüm temaslarda milli menfaatlerini ön planda tutmakta, kaynaklarının yönetimi ve değerlendirilmesinde tam egemenlik ilkesine bağlı kalarak hareket etmektedir. Dolayısıyla görüşmeler belirli bir il veya saha özelinde değildir. Ülkemiz milli egemenlik ilkesi doğrultusunda, kaynaklarının değerlendirilmesi ve katma değerin ülke içinde oluşturulması anlayışıyla hareket etmektedir. ABD ile NTE alanında imzalanmış bir anlaşma yoktur. Söz konusu temaslar genel nitelikli istişareler düzeyindedir. Bu tür iş birliği teklifleri, Ülkemizin milli menfaatleri ve stratejik öncelikleri gözetilerek, azami kazanım hedefiyle titizlikle değerlendirilmektedir. Bakanlığımız ilgili kuruluşu Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK); NTE ve diğer kritik elementler ve ürünlerinin elde edilmesi, bu elementlere ilişkin ürün, teknolojilerin geliştirilmesi ve gelişmiş teknolojik ürünlerde geniş bir şekilde kullanımının sağlanması amacıyla araştırmalar yürütmektedir. TENMAK bünyesinde kaynaklardan NTE'lerin elde edilmesi, NTE'ler kullanılarak gelişen sektörlerimizin ihtiyaç duyacağı uç ürünlerin üretilmesi ve ticari değere dönüştürülmesi için hem ulusal hem de uluslararası düzeyde Ar-Ge ve teknoloji geliştirme projeleri yürütülmektedir. YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR |! 28-4 io 737054 TENMAK bünyesinde yapılan ve NTE üretimi konusunda teknoloji geliştirilmesi amaçlanan Ar-Ge çalışmaları kapsamında İstanbul Teknik Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü başta olmak üzere birçok üniversite ile iş birliği yapılmakta, bu üniversitelerde NTE alanında yüksek lisans/doktora yapan araştırmacılar proje personeli veya bursiyer olarak projelerde görevlendirilmektedir. Bunun yanı sıra Japonya, Malezya, Pakistan, Almanya, Romanya, Polonya, Slovenya, Çek Cumhuriyeti ülkeleriyle iş birliği görüşmeleri yürütülmektedir. Ayrıca, insan kaynağı yetiştirilmesi ile ilgili TENMAK adına yurt dışına gönderilen personelin özellikle NTE teknolojileri ile ilgili ABD, Kanada, Avustralya, Japonya ve Almanya gibi ülkelerde çalışmalar yapan ekiplere dahil edilmesine çalışılmaktadır. NTE'lerin her türlü birincil ve ikincil kaynaktan kazanılmasına yönelik teknolojilerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla TENMAK bünyesinde Ülkemizde ilk olan "NTE Cevher Zenginleştirme ve Saflaştırma Laboratuvarı" ile "Kalıcı Mıknatıs Üretimi ve Ar-Ge Laboratuvarı" alt yapıları kurulmuştur. Bunun yanı sıra özellikle enerji ve savunma sanayinin ihtiyaç duyduğu NTE içeren manyetik malzemeler ve optoelektronik malzemelerin geliştirilmesi kapsamında; külçe, şerit ve toz mıknatıs üretimlerinin yapıldığı, kalıp tasarımı ve kalıplama, sinterleme çalışmalarının gerçekleştirildiği, manyetik alan uygulamaları ve mıknatıs analiz süreçlerinin geliştirildiği "Yerli Kalıcı Mıknatıs Üretim ve Ar-Ge Sistemi" kurulmuş ve devreye alınmıştır. --- **Kaynak gösterme:** Ali Yüksel (Yeni Yol, Konya). “Ülkemizde tespit edilen nadir toprak elementlerinin rezerv durumuna ve ülkemizin bu konudaki politikalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37054, 28 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37054-ulkemizde-tespit-edilen-nadir-toprak-elementlerinin-rezerv-durumuna-ve-ulkemizin-bu-konuda (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/21da527f-f356-4770-9cfb-019ad9ee1b4c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.