# Ayasofya Büyük Camii'nin restorasyon sürecine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/37065
- **Veren:** Seda Kâya Ösen (CHP, İzmir)
- **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy)
- **Veriliş tarihi:** 27 Kasım 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 250 gün sonra, 4 Ağustos 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/66ad4a7e-cacb-4541-baaf-019aca2199f3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37065-ayasofya-buyuk-camii-nin-restorasyon-surecine-iliskin

> Seda Kâya Ösen (CHP), 27 Kasım 2025 tarihinde 7/37065 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 250 gün sonra, 4 Ağustos 2026).

## Önerge metni

Aşağıda yer alan sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

Kebir Camii, yalnızca Türkiye'nin değil tüm insanlığın ortak kültürel mirasıdır. BuNgerçevede yürütülen restorasyon çalışmalarının, tarihi yapının özgünlüğünü koruma sorumluluğu bakımından en yüksek hassasiyetle gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Buna karşın restorasyon kapsamında Ayasofya'nın iç mekânına ağır iş makinelerinin ve vinçlerin sokulmuş olmasına ilişkin gelişmeler; kültürel miras yönetimi, tarihi yapıların dokunulmazlığı ve gelecek kuşaklara aktarılması bakımından kamuoyunda haklı sorular ve kaygılar doğurmuştur.

Bu kapsamda;

I- Restorasyon sırasında Ayasofya'nın tarihi ve kültürel dokusuna yönelik oluşabilecek etkilere karşı kapsamlı bir koruma raporu hazırlanmış mıdır?

2- Ayasofya restorasyon sürecinin UNESCO ve uluslararası kültürel miras koruma ilkelerine uygunluğunu doğrulayan bağımsız bir denetim mekanizması var mıdır?

3- Restorasyon sırasında uygulanan tüm müdahaleler "geri döndürülebilirlik ilkesi"ne uygun bir biçimde seçilmiş midir?

4- Restorasyon sürecine yerli ve yabancı uzmanların, akademisyenlerin veya uluslararası koruma kuruluşlarının temsilcileri danışman ya da gözlemci sıfatıyla dahil edilmiş midir?

5- Restorasyon çalışmaları tamamlandığında, ağır iş makinelerinin iç mekâna sokulmasına bağlı olarak genel yapısal bütünlükte herhangi bir değişim olup olmadığı konusunda kamuoyuna ayrıntılı bir bilgilendirme yapılacak mıdır?

6- Ayasofya'nın ibadet ve ziyaret kapasitesinin kısıtlandığı bu dönemde, restorasyonun öngörülen tamamlanma tarihi nedir?

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü)'ca;

Ayasofya-i Kebir Camii restorasyonu ve bu kapsamda tarihi ve kültürel dokusuna yönelik oluşabilecek etkilere karşı kapsamlı koruma raporları Bilim

Heyetinin görüşleriyle Koruma Kurulunca onaylanmış projeler ve koruma raporu doğrultusunda yapılmaktadır.

Ayasofya-i Kebir Camii Restorasyonu Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi Vakıflar Genel Müdürlüğü denetiminde ve içlerinde ((COMOS) yetkilisi akademisyenlerin bulunduğu Bilim Heyeti danışmanlığında ve gözetiminde yürütülmektedir.

Restorasyon süreci ulusal mevzuat (yasa, yönetmelikler, usul ve esaslar, ilke kararları) ile uluslararası tüzük, ilkeler ve diğer dokümanlara uygun olarak devam etmekte olup koruma ilkeleri gereği tüm müdahaleler ve malzemeler bilimsel restorasyon teknikleri kullanılarak "geri döndürülebilir" olarak seçilmektedir.

Ayasofya-i Kebir Camii restorasyonunda hem ülkemizde hem de uluslararası alanda uzman olan Türk akademisyenler ve danışmanlar görev almaktadır. Restorasyon çalışmaları tamamlandığında kamuoyuna bilgilendirme yapılacaktır.

Restorasyon çalışmaları etaplar şeklinde yapılmaktadır. Mevcut restorasyon işinde öngörülen restorasyon süresi, uygulama esnasında çıkan bulgular ve bu doğrultuda alınacak karar süreleri ve onay süreçleri nedeniyle tamamlanma zamanı belirlenecektir.

Mehmet Nuri ERSOY
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Seda Kâya Ösen (CHP, İzmir). “Ayasofya Büyük Camii'nin restorasyon sürecine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37065, 27 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37065-ayasofya-buyuk-camii-nin-restorasyon-surecine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/66ad4a7e-cacb-4541-baaf-019aca2199f3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.