# MESEM kapsamında bulunan iş yerlerinin denetimine ve bu kapsamda çalışırken hayatını kaybeden bir öğrenciye ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/37078
- **Veren:** Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 27 Kasım 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 36 gün sonra, 2 Ocak 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5e686e34-2421-4f03-8aba-019ac981bfb7
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37078-mesem-kapsaminda-bulunan-is-yerlerinin-denetimine-ve-bu-kapsamda-calisirken-hayatini-kaybe

> Elif Esen (Yeni Yol), 27 Kasım 2025 tarihinde 7/37078 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 36 gün sonra, 2 Ocak 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Anayasa'nın 41'inci maddesi, devlete çocukları her türlü istismar ve şiddete karşı koruma yükümlülüğü yüklemektedir. Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, ILO 138 ve 182 No'lu Sözleşmeler, çocukların ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmasını kesin olarak yasaklamaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve ilgili yönetmelikler, çocukların çalıştırılma koşullarını düzenlemektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) kendi verilerine göre 2024 yılında sadece | yılda MESEM öğrencileri 1.348 iş kazası geçirmiş ve 10 öğrenci iş kazası sonucu yaşamını yitirmiştir.

Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Sayın Bakan Yusuf Tekin, işletmelerde "tüm tedbirlerin alındığını" ve "en küçük aksaklıkta işletmelerle ilişkinin kesildiğini" ifade etmiştir.

Ancak bu veriler, söz konusu beyanlarla ciddi çelişki içindedir.

MESEM işyeri seçim kriterleri şeffaf değildir, risk değerlendirmesi açık değildir, MEB— Çalışma Bakanlığı koordinasyonu belirsizdir.

Küçük ölçekli ve kayıt dışı işletmelere yönelik denetim yetersizdir; kazaların SGK'ya bildirim oranı bile bilinmemektedir.

"En küçük aksaklıkta ilişki kesiliyor" açıklamasına rağmen; 10 ölümlü kazanın yaşandığı işyerlerine uygulanan yaptırımlar kamuoyuna açıklanmamış, uygunsuzluk tespit edilen işletmelerin ne kadarıyla ilişik kesildiği belirsizdir.

15 yaşındaki Muhammet Kendirci'nin bir marangoz atölyesinde ağır şiddet ve işkence sonucu yaşamını yitirmesi, sistemin tamamen işlemez hâle geldiğini göstermektedir.

Bu vaka; çocuğun statüsüne, işyerinin uygunluğuna, denetim geçmişine ve erken uyarı mekanizmalarının devreye girmemesine ilişkin ağır soruları gündeme getirmiştir.

MEB'in sorumluluğu yalnızca MESEM öğrencileriyle sınırlı değildir.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

Ortaöğretim çağındaki tüm çocukların eğitim hakkının korunması, kayıt dışı çalışan çocukların tespiti ve yönlendirilmesi Bakanlığın koordinasyon yükümlülüğü altındadır.

Buna binaen;

I. Son üç yılda (2022-2024) MESEM kapsamında Bakanlığınız tarafından yapılan toplam işyeri denetimi sayısı nedir; bu denetimlerin illere ve sektörlere göre dağılımı nasıldır ve mevcut denetim kapasiteniz tüm MESEM işyeri sayısını karşılamaya yeterli midir?

2. Yapılan denetimlerde tespit edilen iş sağlığı ve güvenliği eksiklikleri, eğitim uygunluğu sorunları, sözleşme ihlalleri ve kapsam dışı çalıştırma gibi uygunsuzlukların toplam sayısı nedir ve bu uygunsuzlukların türlerine göre sınıflandırılmış detaylı dökümü var mıdır? İşyeri sahibine ve uygulamada sorun yaşanan birim yöneticisine uygulanan yaptırımlar nelerdir?

3. Denetimler sonucunda ilişik kesme veya faaliyet durdurma kararı verilen işyeri sayısı kaçtır; uygulanan yaptırımlar hangi gerekçelere dayanmaktadır? Bu işletmeler eksikleri giderip daha sonra yeniden MESEM kapsamına alınıyor mu?

4. MESEM kapsamındaki işyerlerine yönelik denetimler hangi bakanlık/bakanlıklar tarafından yapılmaktadır? Bu durumu belirleyen kriter nedir ve MEB ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı arasında denetim koordinasyonu hangi mekanizma üzerinden yürütülmektedir?

53. MESEM öğrencilerinin yaşadığı 1.348 iş kazasının kaçı SGK'ya bildirilmiştir? Bildirim yapılmayan kazalar hangi yöntemle bakanlığınızın bilgisine ulaşmakta ve bunlara ilişkin nasıl bir izleme, denetleme yapılmaktadır?

6. Bildirimi yapılmamış iş kazalarına yönelik bakanlığınızca yürütülen herhangi bir inceleme, araştırma veya idari süreç bulunmakta mıdır, varsa tespit edilen bulgular ve uygulanan yaptırımlar nelerdir?

7. MESEM kapsamında meydana gelen ve ölümle sonuçlanan 10 iş kazasında, ilgili işyerlerine uygulanan idari yaptırımlar nelerdir? Bu işyerlerinin denetim geçmişi ve bakanlığınızla sözleşme ilişkisinin sürdürülme gerekçesi nedir?

8. MESEM kapsamında işyeri tahsis sürecinde kullanılan uygunluk kriterleri, risk değerlendirme ölçütleri, işyeri kapasite değerlendirmesi ve öğrenci güvenliği açısından aranan standartlar nelerdir ve bu kriterlerin kamuoyu ile paylaşılması planlanmakta mıdır? 2024 yılında kaç işyeri ile kriterler sağlanamadığı için ilişik kesilmiştir? İlişik kesilmeden önce eksiklerin ya da sorunların giderilmesi için bir süre veriliyor mu?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

9. MESEM öğrencilerinin çalıştırıldığı sektörlerden hangileri "ağır ve tehlikeli işler" sınıfındadır; bu sektörlerde çalışan öğrenci sayısı kaçtır ve bu sektörlere yönelik özel denetim veya izleme mekanizması bulunmakta mıdır?

10. Son üç yılda MESEM öğrencilerinin çalıştığı işyerlerine ilişkin Bakanlığınıza ulaşan şiddet, istismar, baskı veya zorla çalıştırma içerikli şikâyet sayısı nedir; bu şikâyetlerin soruşturma süreçleri nasıl ilerlemiş ve hangi sonuçlara ulaşılmıştır?

11. Bu şikâyetlerden kaçı idari yaptırım, ilişik kesme veya adli makamlara yönlendirme ile sonuçlanmış; şikâyetlerin kaydedildiği ve takip edildiği merkezi bir sistem bulunmakta mıdır ve varsa bu sistemde ortaya çıkan yıllık eğilimler nelerdir?

12. Şanlıurfa'nın Bozova ilçesinde yaşamını yitiren 15 yaşındaki Muhammet Kendirci'nin çalıştığı işyerinin bakanlığınızla sözleşme ilişkisi bulunmakta mıdır; bu işyerinin denetim geçmişi, uygunluk durumu ve eğitim faaliyeti yürütmeye elverişliliğine ilişkin kayıtlar nelerdir?

13. Muhammet Kendirci'nin hangi statüde çalıştırıldığı (MESEM öğrencisi, çırak, kalfa, sigortasız çalışan vb.), eğitim kaydının bulunup bulunmadığı, bakanlığınızın bu çocuk hakkında önceden herhangi bir izleme bilgisinin olup olmadığı ve çocuğun çalışmasının MEB tarafından tespit edilip edilmediği hususunda bilgi nedir?

14. Bozova vakasına ilişkin bakanlığınız tarafından yürütülen idari soruşturmanın kapsamı, tespit edilen kusurlar, ilgili kurumlarla yürütülen koordinasyon ve olayda sistemsel bir ihmal olup olmadığına dair değerlendirmeniz nedir?

15. MESEM modelinde yaşanan iş kazaları, ölümler ve istismar vakaları ışığında bakanlığınız bünyesinde yürütülen herhangi bir mevzuat değişikliği, modelin yeniden yapılandırılması veya işyeri uygunluk kriterlerinin güncellenmesine ilişkin çalışma bulunmakta mıdır; varsa kapsamı ve uygulama takvimi nedir?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

## Bakanlığın cevabı

Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (32 Sayfa)

Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539

EN N PO, 0 - Ne Ja A MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN me Mi Strateji Geliştirme Başkanlığı yek YÜZYILI 7jya0ağ ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

MESEM programı, örnekleri farklı ülkelerde de bulunan iş yeri tabanlı mesleki eğitim programı olarak örgün eğitim kapsamındadır. Öğrenciler teorik eğitimlerini okulda, pratik eğitimlerini ise işletmelerde usta öğretici gözetiminde ve koordinatör öğretmenlerin kontrolünde belirli bir program dâhilinde almaktadırlar. Bu programda öğrencilerin işletmelerde yaptıkları beceri eğitiminin süresi haftalık 32 saat (haftanın 4 günü) olarak uygulanmaktadır. Bu programda isteyen öğrenciler eğitim süresi boyunca fark derslerini de tamamlayarak mezun olduklarında ustalık belgesi yanında ortaöğretim diploması almakta ve yükseköğrenimlerine devam edebilmektedirler,

5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre, öğrencilere mesleki eğitim yaptırmak için işyerinde usta öğretici bulunması şarttır. Öğrenciler, usta öğretici gözetiminde ve okul yönetimince öğretim programında yer alan kazanımlar doğrultusunda işletmede beceri eğitimi almaktadırlar. Öğrencilerin işletmede aldıkları beceri eğitimlerinin müfredata ve mevzuata uygunluğu, görevlendirilen koordinatör öğretmenler tarafından düzenli olarak kontrol edilmektedir.

Diğer yandan, Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Staj süresi" başlıklı 127. maddesinin 6. fıkrasında yer alan "İşletmelerde staj yapan öğrenciler, okul müdürlüğünce planlanan program dâhilinde koordinatör olarak görevlendirilen atölye, laboratuar ve meslek dersleri öğretmenleri tarafindan denetlenir. Aynı işletmede staj yapan en fazla 15 öğrenci için bir koordinatör öğretmen görevlendirilir." hükmüne göre işletmelerde staj yapan öğrenciler koordinatör öğretmenlerce denetlenmektedir.

Bakanlığımızın 02.02.2024 tarihli ve 2024/36 sayılı "Mesleki Eğitimde İş Sağlığı ve Güvenliği" konulu Genelgesi çerçevesinde öğrencilerin staj/beceri eğitimi yaptıkları işletmelerde verilen eğitimin, müfredata ve mevzuata uygunluğu konularında gerekli inceleme ve denetimler yapılmaktadır. İşletmelerin; mesleki eğitim denetimleri Bakanlığımızca, iş sağlığı ve güvenliği ile sosyal güvenlik denetimleri ise 3308 sayılı Kanun'un 41. maddesine göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılmaktadır. Ayrıca adı geçen Genelgede, işletmelerin "6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu" hükümlerine göre iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alması ve valiliklerce takibinin yapılması hususu belirtilmiştir. Bakanlığımızca 2025 Ocak, Şubat ve Mart aylarında 230 mesleki eğitim merkezinin denetimi yapılmıştır.

"Mesleki Eğitimde İş Sağlığı ve Güvenliği" Genelgesinin yayımlanmasından sonra alınan tedbirlerle birlikte 2025 yılında uygun olmayan işletmelerle beceri eğitimi sözleşmesi imzalanmamıştır.

İşletmelerde yapılan beceri eğitimleri mesleki eğitimin tamamlayıcısı olarak ulusal mevzuata ve uluslararası sözleşmelerde belirtilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmektedir. Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) 138 No'lu Asgari Yaş Sözleşmesinin 6'ncı maddesi asgari yaşa ilişkin hükümlerin mesleki eğitimin ayrılmaz bir parçası olan işlerde uygulanmayacağını ortaya koymaktadır.

Şanlıurfa'nın Bozova ilçesinde, 75. Yıl Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi MESEM Programı kapsamında bir işletmede beceri eğitimi gören 11. sınıf öğrencisi Muhammed Kendirci, 14 Kasım 2025 tarihinde maruz kaldığı şiddet nedeniyle ağır yaralanmış; hastanede süren tedavisinin ardından 19 Kasım 2025 tarihinde hayatını kaybetmiştir. Olaya karışan kişi tutuklanmış olup adli süreç devam etmekte olup, ayrıca Şanlıurfa Valiliğinin 02.12.2025 tarihli ve 14747946 sayılı Onayı kapsamında başlatılan inceleme-soruşturma devam etmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul). “MESEM kapsamında bulunan iş yerlerinin denetimine ve bu kapsamda çalışırken hayatını kaybeden bir öğrenciye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37078, 27 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37078-mesem-kapsaminda-bulunan-is-yerlerinin-denetimine-ve-bu-kapsamda-calisirken-hayatini-kaybe (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5e686e34-2421-4f03-8aba-019ac981bfb7

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.