# İzmir'de yapılan gıda güvenliği denetimlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/37111 - **Veren:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 27 Kasım 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 19 Şubat 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e71e111b-60e1-4777-a070-019aca1fd65e - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37111-izmir-de-yapilan-gida-guvenligi-denetimlerine-iliskin > Mustafa Bilici (Yeni Yol), 27 Kasım 2025 tarihinde 7/37111 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 19 Şubat 2026). ## Önerge metni Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı cevaplandırılmasını arz ederim. İzmir'de son dönemde yaygınlaşan sokak lezzetlerinin önemli bir kısmında kayıt dışılık, hijyen eksiklikleri, soğuk zincirin korunmaması, yağların tekrar kullanımı, izlenebilirlik ve alerjen bildirimi gibi sorunların arttığı; bunun halk sağlığı açısından açık risk oluşturduğu yönünde şikayetler artmaktadır. Gıda güvenliğinin sağlanması için risk temelli denetimlerin etkinliği, numune analizlerinin sonuçları ve yerel idarelerle koordinasyonun şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılması önem taşımaktadır. Bu bilgilendirme ışığında: 1. İzmir'de sokakta satışa sunulan gıda ürünlerine yönelik 2024-2025 döneminde kaç denetim yapılmıştır? Bu denetimlerde tespit edilen uygunsuzluk sayısı, uygulanan idari para cezaları ve faaliyeti durdurulan işletme sayısı nedir? 2. Sokak satışlarında en sık görülen uygunsuzluklar (soğuk zincir ihlali, hijyen, yağların tekrar kullanımı, etiket/alerjen bildirimi eksikliği, izlenebilirlik) nelerdir? Bu başlıklara dönük özel bir eylem planınız var mıdır? 3. İzmir'de sokakta satılan hazır gıdalardan alınan numunelerde 2024—-2025'te yapılan mikrobiyolojik ve kimyasal analizlerin sonuç özeti nedir? Uygunsuzluk saptanan ürünlerde geri toplatma/bertaraf süreçleri nasıl işletilmiştir? 4. Kayıt dışı sokak satışının azaltılması için belediyeler ve zabıtayla yürütülen koordinasyon mekanizması nedir? Geçici satış noktaları için standart hijyen koşulları, eğitim ve sertifikasyon programları uygulanmakta mıdır? 5. Hayvansal içerikli sokak gıdalarında soğuk zincir ve ısı kontrolü yükümlülüklerinin denetim sıklığı nedir? Uygunsuzlukta uygulanan yaptırımlar ve tekrar oranları nasıldır? 6. Tüketicilerin hızlı başvuru yapabileceği, şikâyetin konum ve fotoğrafla iletilebildiği bir dijital bildirim hattı var mıdır? Varsa 2024-2025 döneminde İzmir için gelen bildirim sayısı ve sonuçlanma oranı nedir? E-mail : mustafa.bilici(Otbmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA ## Bakanlığın cevabı Gıda resmi kontrolleri; Bakanlığımız ve il tarım ve orman müdürlüklerimizce hazırlanan yıllık numune alma programlarının yanı sıra şüphe, şikâyet, ihbar, Alo 174 Gıda Hattı, Tarım İletişim Merkezi (TİMER) ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) kapsamında şikâyet edilen ürün ve firmalara yönelik olarak da gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda 2024 yılında İzmir ilinde 103.895 gıda denetimi gerçekleştirilmiştir. Denetim sonucunda olumsuzluk tespit edilen işletmelere yönelik 1.670 adet idari para cezası uygulanmıştır. 167 işletme için Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur. 2025 yılında ise 99.023 gıda denetimi gerçekleştirilmiştir. Denetim sonucunda olumsuzluk tespit edilen işletmelere yönelik 1.757 adet idari para cezası uygulanmıştır. 56 işletme için Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur. Gıda güvenilirliğinin sağlanması amacıyla, gıda hijyeni başta olmak üzere risk esasına göre birincil üretimden tüketime kadar tüm aşamalarda resmi denetimler yapılmakta; alınan numuneler gıda kontrol laboratuvarlarında analiz edilmektedir. Denetim ve analizler sonucunda mevzuata aykırılık tespit edilmesi halinde gıda işletmelerine idari yaptırımlar uygulanmaktadır. İzmir ilinde 2024 yılı içerisinde gıda maddelerinden toplam 2.444 adet numune alınarak laboratuvar analizleri gerçekleştirilmiştir. 2025 yılında ise 2.768 adet numune analize tabi tutulmuş olup numune sonuçlarının değerlendirilmesine ilişkin resmi kontrol ve takip süreçleri ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülmüştür. Bu çerçevede, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 40'ıncı maddesi gereğince, insan tüketimine uygun olmadığı tespit edilen ve bu kapsamda "güvenilir olmayan gıda" olarak değerlendirilen ürünler; sorumlusu tarafından karşılanmak üzere piyasadan toplatılmış, mülkiyeti kamuya geçirilerek imha edilmiştir. 5996 sayılı Kanun ile gıda işletmelerinin taşıması gereken özellikler, kayıt/onay süreçleri ve gıda güvenilirliğine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Gıda satışı yapılan tüm işletmelerin, 5996 sayılı Kanun'un 30'uncu maddesi hükümleri doğrultusunda, Bakanlığımızdan kayıt belgesi alması zorunludur. Ancak, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 12'nci maddesi uyarınca; çadır, büfe ve seyyar satış araçları gibi taşınabilir veya geçici nitelikte faaliyet gösteren gıda işletmeleri için ilgili kurumlardan usulüne uygun şekilde alınmış izin belgesi ya da kayıt çıktıları, işletme kayıt belgesi olarak kabul edilmektedir. Bu doğrultuda, yerel yönetimlerce izin belgesi ya da kayıt çıktısı düzenlenen gıda işletmeleri için Bakanlığımız kayıt belgesi düzenlenmekte ve bu işletmelere gerekli resmi kontroller gerçekleştirilmektedir. Söz konusu Kanun ve ilgili ikincil mevzuat uyarınca, canlı çift kabuklu yumuşakçalar (midye vb.) dâhil olmak üzere gıda satışı yapan tüm işletmelerin kayıt altına alınması, hijyen kurallarına uygun faaliyet göstermesi ve resmi kontrollerde belirlenen kriterleri karşılaması gerekmektedir. Ayrıca söz konusu gıda işletmelerinde gıda güvenilirliği, temel hijyen ve ön gereklilik uygulamalarının eksiksiz şekilde uygulanmasıyla sağlanmaktadır. Ön gereklilikler; altyapı ve ekipman yeterliliği, hammaddenin uygunluğu, güvenli işleme/ambalajlama/nakliye, atık yönetimi, zararlı kontrolü, temizlik-dezenfeksiyon prosedürleri, su kalitesi, soğuk zincirin korunması, personel sağlığı ve hijyeni, eğitim, izlenebilirlik ile geri çağırma-toplatma süreçlerini kapsamaktadır. Bakanlığımız tarafından söz konusu işletmeler bu çerçevede denetlenmekte ve gerekli resmi kontroller düzenli olarak yürütülmektedir. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Halk sağlığı açısından risk taşıyan kontrolsüz ve mevzuata aykırı satışlara yönelik denetimler iVilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz tarafından düzenli olarak yürütülmekte, gerekli görülen durumlarda idari yaptırımlar uygulanmaktadır. Resmi kontrollerin sıklığı "İşletmelerin Riske Dayalı Denetim Sıklığının Belirlemesi Prosedürü" çerçevesinde belirlenmekte olup herhangi bir risk durumunda bu sıklık artmaktadır. Bu doğrultuda, sektör bazında denetim sıklığı 1 ay ile 1 yıl arasında değişmekte olup her işletme yılda en az bir kez denetlenmektedir. Alo 174 Gıda Hattı'na erişim kanalları teknolojik gelişmeler doğrultusunda güncellenmektedir. Tüketiciler başvurularını Alo 174 Gıda Hattı'nı arayarak, alol 74(0tarim.gov.tr adresine e-posta göndererek, Alo174 mobil uygulaması veya web adresi üzerinden canlı destek yoluyla, Alo174 Whatsapp (0501 174 Ol 74) üzerinden oluşturabilmektedirler. Tüketiciler, mevcut durumda başvurularına fotoğraf da ekleyebilmektedirler. 2024 yılında İzmir ilinde Alo 174 Gıda Hattı'na 4.075 başvuru, WhatsApp üzerinden 623 başvuru yapılmış ve sonuçlandırılmıştır. 2025 yılında Alo 174 Gıda Hattı'na 5.060 başvuru yapılmış 4.633 adedi sonuçlandırılmış, WhatsApp üzerinden 606 başvuru yapılmış ve 548 adedi sonuçlandırılmıştır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “İzmir'de yapılan gıda güvenliği denetimlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37111, 27 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37111-izmir-de-yapilan-gida-guvenligi-denetimlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e71e111b-60e1-4777-a070-019aca1fd65e Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.