# Ülkemizdeki sığınmacılara ve kaçak giriş yapanlara dair çeşitli verilere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/3731 - **Veren:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa) - **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya) - **Veriliş tarihi:** 24 Ağustos 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 7 Kasım 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3f7b1e12-b017-4060-8dbf-018a2b2f4568 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3731-ulkemizdeki-siginmacilara-ve-kacak-giris-yapanlara-dair-cesitli-verilere-iliskin > Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 24 Ağustos 2023 tarihinde 7/3731 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 7 Kasım 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü 'nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim. 23/08/2023 - İçinde bulunduğumuz dönem itibarıyla baktığımızda ülkemizin en önemli iki problemi vardır ve bu problemler de birbirleriyle ilintilidir. Bunlardan birisi ekonomiyken, ikinci sorun ise sığınmacılardır. Ekonomik sorunlar, doğru bir iktisadi politikayla süreç içinde giderilebilecek veya bir şekilde telafi edilebilecekken; aynı şekilde de toplumsal hayata verilen hasarlar da zaman içerisinde onarılabilmektedir. Sığınmacı sorunu ise ekonomide olduğu gibi "gelip geçici" değil, tam tersine "kalıcı" sonuçlar doğurmakta ve ülkeler için tam da "beka" diyebileceğimiz bir "tehdit unsuru" yaratan "devasa problemler? yumağı olarak karşımıza çıkmaktadır. O nedenle önümüzde "dağ gibi" duran sığınmacılarla ilgili sorunumuzu mutlaka daha fazla "önceleyen" bir tutum takınmalıyız. Dahası; bir an önce çözülmesi gereken "milli bir mesele" olarak önemseyip, ulusal problemlerimizin ilk sırasında kabul etmek zorundayız. İşte böyle bir tabloda bir Milletvekili olarak durumdan vazife çıkartıp, yerinde gözlem ve inceleme yapmak üzere, özellikle Afganlıların kaçak giriş yaptıkları Türkiye-İran sınırının sıfır noktasında bizzat araştırma yaptım. Van ilimizin sınır ilçelerinde 4 gece 5 günlük bir çalışma yaparak somut bilgiler edindim. Sınır köylerimizde yerel halkla konuştum, kaçak girişlere aracılık edenleri dinledim, devlet adına zor koşullarda canla başla çalışan kamu görevlilerinin yorumlarını not ettim, özetle bu büyük sorunu pratikte deneyimleyerek önemli tespitlerde bulundum. Van'ın Başkale, Özalp, Saray, Çaldıran gibi İran sınırındaki ilçelerine giderek, kaçak geçişlerin yaşandığı hudut köylerinde incelemeler yaptım. Çin Seddi gibi örülen duvarların öncesindeki durum ile bugünü kıyasladım. Duvarların üzerine ayrıca çekilen dikenli tellerin yanı sıra, duvardan atlamaların olma ihtimaline karşı, sınır boyunca insan boyunu aşan derinlikte üç ayrı hendeklerin kazılmış olduğunu gördüm. Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611 Bütün bu önlemlere rağmen, Yukarı Tulgalı köyünde sınırın sıfır noktasından İran topraklarına güpegündüz girdim, 1,5 km ilerideki komşu İran köyüne giden yola çıktım ve geri dönerek yeniden duvarın bittiği noktadan ülkeme geri döndüm. Bu deneyimi yaşarken, hiç kimse bana, "Siz kimsiniz? Burada ne işiniz var?" demedi. Şaşırtıcı ve üzücü olan da buydu. Bu deneyimim bağlamında; Soru 1- Bugün itibarı ile resmi kayıtlara göre ülkemizde bulunan sığınmacı sayısı kaçtır, bunların kaçı geçici koruma kimlik belgesine sahiptir ve bulundukları illerimize göre sayısal dağılımları nedir? Soru 2- Kayıt altında bulunan sığınmacıların ne kadarı ülkemize yasal yollardan giriş yapmıştır? Buna karşılık ülkemize kaçak yollardan girdikten sonra geçici koruma kimlik belgesine sahip olanların sayısı kaçtır? Soru 3- Devletimizin kayıtlarına göre sığınmacıların vatandaşı oldukları ülkeler, rakamsal veriler baz alındığında sırasıyla hangileridir? Soru 4- Bugünkü tarih itibarı ile sığınmacılar arasında, vatandaş olmayı bekleyenlerin sayısı kaçtır? Bunlar hangi illerimizde, ne tür koşullarda barındırılmaktadır? Soru 5- Avrupa Birliği ülkelerinden, geri kabul anlaşması gereğince ülkemize geri gönderilen sığınmacı sayısı kaçtır? Bunların yüzde kaçı ülkemizde kalmış, yüzde kaçı geldikleri ülkelerine geri gönderilebilmiştir? Soru 6- Aynı şekilde İngiltere ile yapılan geri kabul anlaşması gereğince ülkemize kaç sığınmacı geri gönderilmiştir? Bunların kaçı geldikleri ülkelerine gönderilebilmiş, kaç tanesi ise ülkemizde kalmıştır? Soru 7- Resmi olarak kayıt altına alınanların dışında, ülkemiz sınırları içinde bulunan "kaçak" yabancıların sayısı nedir? Oranlama yapıldığında en fazla kaçak göçmen sırasıyla hangi ülkelerden gelmiştir? Soru 8- Ülkemizin doğu ve güneydoğusunda sınır güvenliği için bugüne kadar kaç kilometre duvar örülmüştür ve yapım işlemi tamamlandığında sınır duvarı uzunluğu toplamda kaç kilometre olacaktır? Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611 Soru 9- Sınır duvarlarının boyutları güvenlik için yeterli midir, Trakya hududunda Yunanistan tarafından örülen duvarlarla kıyaslandığında boyut farkı var mıdır? Soru 10- Duvar yapımı öncesinde kaç kilometrelik mayınlı alan temizlenmiş ve duvar yapımı ile birlikte bütün bu yapılanların ülkemiz bütçesine, parasal maliyeti ne kadar olmuştur? Soru 11- Başkale hududu başta olmak üzere İran sınırının birçok yerinde kışın yağan yoğun kar duvar seviyesine ulaştığında ve kaçak geçişlere müsait hale geldiğinde ilave ne gibi tedbirler alınmaktadır? Soru 12- Sınırlarımızda mayınlı alanların temizlenmiş olmasının, bölge halkının deyimiyle • sürü halinde? geçişlere neden olduğu biliniyor. Sonrasında yapılan duvarın da geçişleri tam olarak engellememesi nedeniyle, yeniden "mayınlı tedbirlerin" alınması öngörülüyor mu? Soru 13- "Asker isterse sınırda kuş uçmaz!" yorumunu sıkça yapan yöre insanında, sınır güvenliği ile ilgili *siyasi zaaf kanısı hâkim. Böyle bir algıya neden olabilecek bir gözleminiz veya tespitiniz var mı? Soru 14- Kaçak geçişlere, İran tarafının izin verip çanak tuttuğuna ilişkin istihbari bilgi söz konusu mu? Sınırdaki yoğun geçişlerin İran askerinin bilgisi dahilinde yapıldığını teyit eder nitelikte somut veriler mevcut mu? Soru 15- İran ile geri kabul anlaşmasının yapılmasının önerilmesi ve ülkemize kaçak yollarla girenlerin geri gönderilmesi için sınır güvenliğinin yeniden tesisine yönelik, herhangi bir raporlama çalışması söz konusu mu? Soru 16- Avrupa Birliği ülkeleri ve İngiltere ile geri kabul anlaşması yapılmışken; doğu ve güneydoğu sınırımıza komşu ülkelerle geri kabul anlaşmalarının yapılmaması, sınırlarımızdaki güvenlik tedbirlerini ve askerimizin özverili çabalarını boşa çıkaran bir zaafı ortaya koymuyor Soru 17- Van ilimizin sınırları içinde bir ayağı Türkiye'de, bir ayağı İran'da olan insan tacirleriyle mücadelede hangi noktadayız? Adeta bir sektör haline gelen insan kaçakçılığını gerçekleştiren şebekelerle ilgili operasyonların rakamsal verileri nelerdir? Soru 18- Bölgede meslek haline gelen kaçakçılıkla mücadele edilirken, yöre halkının gelir sağlayacağı istihdam olanakları yaratacak tedbirler alındığına ilişkin tespitleriniz var mı? İlgili bakanlıklarla istişare ederek, örneğin sınır bölgelerinde tarım ve hayvancılığın geliştirilmesi gibi farklı önermeleriniz oldu mu? Soru 19- Hudutlarda görev yapan güvenlik birimlerimiz yeterli düzeyde özel yetki, beceri ve donanıma sahip midir? Son yıllarda sıkça önerildiği bilinen, bölgeye özgü bir "sınır komutanlığı" oluşumunun, sorunun çözümünde köklü bir etki yaratacağı düşüncesini destekliyor musunuz? Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611 Soru 20- İran'da mazotun | liranın altında olmasının ve pek çok ürünün Türkiye'ye oranla çok ucuz satılmasının, bölgedeki vatandaşlarımızın bu durumu sorgulamaya zorladığına şahitlik ediyor musunuz? Sınırın diğer tarafında elektrik, su, doğalgaz ve akaryakıtın neredeyse bedava kullanılmasının, kaçakçılığı teşvik eden durum yarattığına ilişkin tespitleriniz söz konusu mu? Soru 21- Gümrük kapılarından vizesiz geçme muafiyeti verilen ülkelerin çokluğu ve girişlerde herhangi bir kriter aranmaması, yasal geçişlerin de mülteci başvurularına dönüşmesine yol açtığına dair verileriniz var mı? Soru 22- Düzensiz göçmenler kadar, düzenli göçmenler de iddia edildiği gibi ciddi bir problem oluşturuyor mu? Elinizde turist vizesi ve kısa dönem ikamet vizesinin suistimal edildiğine, süresi dolanların geri gitmediklerine ilişkin raporlarınız mevcut mu? Soru 23- Göç İdaresi başkanlığı yönetmeliğinin, istismara açık olan 31 E maddesi nedeniyle, Türkiye'de kalan yabancı sayısının 800 bine çıktığı resmi olarak açıklandı. Sınır güvenliğinin istenilen düzeyde sağlanması için bu maddenin tekrar düzenlenmesini talep ediyor musunuz? Soru 24- Ayrıca aynı yönetmeliğin 31 C maddesi, ikamet izni olmadan çalışma izni alınmasını engellemiyor. Bu durum da yabancıların, vergi mükellefi olmadan merdiven altı işletmeleri açmalarına yol açıyor. Bu maddenin de mutlaka yeniden güncellenmesini istediniz mi? Soru 25- Ülkemizde, yabancı öğrenci kabulünde kota sınırına uygun davranmayan ve oransal olarak çok fazla sayıda yabancı öğrenci kaydı yaparak, göçe davetiye çıkaran üniversiteler hangileridir? Bu kurumlara cezai işlem yönünden herhangi bir yaptırım uygulanıyor mu? Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611 ## Bakanlığın cevabı İlgi O: 08/09/2023 tarihli ve 1279689 sayılı yazınız. İlgi yazınız ekinde yer alan Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU "na ait 7/3731 esas numaralı istatistiki verilere Göç İdaresi Başkanlığının kurumsal internet sitesinden (WWwWw.goc.gov.tr) yazılı soru önergesi incelenmiştir. Ülkemizde bulunan düzensiz göçmenlerle ilgili çalışmalar 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununda belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda yürütülmekte olup kamuoyu ile paylaşılan Düzensiz göçle mücadele, kaynak ülkede başlayan ve yine kaynak ülkede son bulan bir strateji ile erişilebilmektedir. Türkiye Düzensiz Göç Strateji Belgesi ve Ulusal Eylem Planı çerçevesinde gerekli tüm tedbirler alınarak aralıksız sürdürülmeye devam etmektedir. Bununla birlikte ülkemize giriş yapan düzensiz göçmenlerin sınır Ali YERLİKAYA dışı işlemleri genel hükümler çerçevesinde yürütülmektedir. Bakan Veri Hazırlama Ve Kont.İşletmeni Öğ A Telefon No: Eeee Lalegül Çamlıca Mahallesi 122. Sokak No:4 Yenimahalle / Ankara Telefon No: (312)422 05 00 Faks No: (312)397 52 76 --- **Kaynak gösterme:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Ülkemizdeki sığınmacılara ve kaçak giriş yapanlara dair çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3731, 24 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3731-ulkemizdeki-siginmacilara-ve-kacak-giris-yapanlara-dair-cesitli-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3f7b1e12-b017-4060-8dbf-018a2b2f4568 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.