# Bakanlığın engelli personel istihdamına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/37319 - **Veren:** Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis) - **Muhatap:** Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (Mehmet Fatih Kacır) - **Veriliş tarihi:** 4 Aralık 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 31 Aralık 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/36edaa68-0159-4ba2-b2d1-019aed24d0e5 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37319-bakanligin-engelli-personel-istihdamina-iliskin > Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti), 4 Aralık 2025 tarihinde 7/37319 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 31 Aralık 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih KACIR tarafından Anayasanın 98"inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. | Engelli yurttaşların istihdama erişimi, yalnızca bir sosyal politika konusu değil; devletin İ demokrasi, eşitlik ve katılım konularındaki samimiyetini gösteren temel bir hak ve adalet meselesidir. Ulusal mevzuat ve Türkiye'nin tarafı olduğu CRPD başta olmak üzere uluslararası sözleşmeler, devlete engellilerin toplumsal yaşama tam ve etkin katılımını sağlama yükümlülüğü vermektedir. Ancak uygulamada bu yükümlülükler çoğu zaman yerine getirilmemektedir. Kamu i kurumlarında zorunlu 903 engelli kotası dahi kimi bakanlıklarda doldurulmamış, çoğu yerde ise yardımcı hizmetler sınıfında konumlandırılarak şeklen karşılanmıştır. Engelli personel çoğunlukla niteliklerine uygun olmayan görevlerde çalıştırılmakta, eğitim ve mesleki | birikimlerine karşılık gelen kadrolara erişememektedir. İ En kritik eksikliklerden biri yönetici kadrolardaki temsildir. Engelli bireylerin yalnızca "alt düzey" memuriyetlerde istihdam edilmesi, eşit yurttaşlık iddiasıyla bağdaşmamaktadır. Karar | alma mekanizmalarında (şube müdürlüğünden daire başkanlığına ve üst düzey bürokratik | pozisyonlara kadar) adil ve görünür bir temsil sağlanmadığı sürece gerçek anlamda kapsayıcı bir kamu yönetiminden söz edilemez. EKPSS ye giren engelli yurttaşlar, mevcut kontenjanların son derece yetersiz olması nedeniyle yıllardır ciddi bir mağduriyet yaşamaktadır. Kamu kurumlarına atama için nitelikli kadrolar açılmamakta ve özellikle mühendis, tekniker, sağlıkçı, psikolog, sosyolog gibi birçok branş için yıllardır neredeyse hiç atama yapılmamaktadır. EKPSS"ye girip halen atama bekleyen 115 bin aday için yalnızca 1.770 kontenjan ayrıldığı ifade edilmektedir. Engellilik bireysel bir kusur değil, erişilebilirliği ve eşit imkânı sağlamayan toplumsal düzenin bir sonucudur. Bu nedenle devletin engellilere yönelik anayasal sorumluluklarını yerine getirip getirmediğini sorgulamak zorunludur. Engelli yurttaşların eşit yurttaşlık hakkının, temsiliyetinin ve karar mekanizmalarına erişiminin güvence altına alınması demokratik bir toplumun vazgeçilmez şartıdır. Bu bağlamda; 1. Bakanlığınız ve bağlı kurum/kuruluşlarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca uygulanması gereken 903 engelli istihdam kotasının mevcut durumu nedir? Toplam dolu kadrolar içinde engelli istihdam oranı kaçtır? Bakanlığınız bünyesinde istihdam edilen engelli personelin hangi görev unvanlarında, hangi hizmet sınıflarında ve hangi nitelikteki kadrolarda çalıştığına ilişkin dağılım nedir? Bu kadroların engelli personelin yetkinlikleri, mesleki gelişimi ve liyakat ilkeleriyle uyumlu bir şekilde belirlenmesi için yürüttüğünüz bir çalışma veya planlama mevcut mudur? . Bakanlığınız ve bağlı kurum/kuruluşlar açısından 2026 yılı için öngörülen engelli istihdam oranı nedir? Mevcut 963 engelli kotasının üzerine çıkılması yönünde bir planlama yapılmakta mıdır? 2026 yılı içinde engelli personel istihdamına ilişkin hangi hizmet sınıflarında, hangi kadrolarda ve hangi niteliklerde yeni istihdam öngörülmektedir? Bu planlamanın yıllık insan kaynağı projeksiyonları ve hizmet sınıflarına göre sayısal dağılımı nasıldır? . Bakanlığınız ve bağlı kurum/kuruluşlarda istihdam edilen engelli personelin yönetici kadrolarına (şube müdürü, daire başkanı, genel müdür yardımcısı vb.) atanma oranı nedir? Engelli personelin yönetici pozisyonlarına yükselmesinin önündeki yapısal veya idari engellerin tespitine yönelik bir çalışma yürütülmekte midir? 2026 yılı insan kaynağı planlamasında engelli personelin yönetici kadrolarında temsilinin artırılmasına ilişkin bir hedef veya strateji öngörmekte misiniz? ## Bakanlığın cevabı Engelli yurttaşların istihdama erişimi, yalnızca bir sosyal politika konusu değil; devletin demokrasi, eşitlik ve katılım konularındaki samimiyetini gösteren temel bir hak ve adalet meselesidir. Ulusal mevzuat ve Türkiye'nin tarafı olduğu CRPD başta olmak üzere uluslararası sözleşmeler, devlete engellilerin toplumsal yaşama tam ve etkin katılımını sağlama yükümlülüğü vermektedir. Ancak uygulamada bu yükümlülükler çoğu zaman yerine getirilmemektedir. Kamu kurumlarında zorunlu 903 engelli kotası dahi kimi bakanlıklarda doldurulmamış, çoğu yerde ise yardımcı hizmetler sınıfında konumlandırılarak şeklen karşılanmıştır. Engelli personel çoğunlukla niteliklerine uygun olmayan görevlerde çalıştırılmakta, eğitim ve mesleki birikimlerine karşılık gelen kadrolara erişememektedir. En kritik eksikliklerden biri yönetici kadrolardaki temsildir. Engelli bireylerin yalnızca "alt düzey" memuriyetlerde istihdam edilmesi, eşit yurttaşlık iddiasıyla bağdaşmamaktadır. Karar alma mekanizmalarında (şube müdürlüğünden daire başkanlığına ve üst düzey bürokratik pozisyonlara kadar) adil ve görünür bir temsil sağlanmadığı sürece gerçek anlamda kapsayıcı bir kamu yönetiminden söz edilemez. EKPSS'ye giren engelli yurttaşlar, mevcut kontenjanların son derece yetersiz olması nedeniyle yıllardır ciddi bir mağduriyet yaşamaktadır. Kamu kurumlarına atama için nitelikli kadrolar açılmamakta ve özellikle mühendis, tekniker, sağlıkçı, psikolog, sosyolog gibi birçok branş için yıllardır neredeyse hiç atama yapılmamaktadır. EKPSS'ye girip halen atama bekleyen 115 bin aday için yalnızca 1.770 kontenjan ayrıldığı ifade edilmektedir. Engellilik bireysel bir kusur değil, erişilebilirliği ve eşit imkânı sağlamayan toplumsal düzenin bir sonucudur. Bu nedenle devletin engellilere yönelik anayasal sorumluluklarını yerine getirip getirmediğini sorgulamak zorunludur. Engelli yurttaşların eşit yurttaşlık hakkının, temsiliyetinin ve karar mekanizmalarına erişiminin güvence altına alınması demokratik bir toplumun vazgeçilmez şartıdır. Bu bağlamda; Soru 1- Bakanlığınız ve bağlı kurum/kuruluşlarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca uygulanması gereken "63 engelli istihdam kotasının mevcut durumu nedir? Toplam dolu kadrolar içinde engelli istihdam oranı kaçtır? Bakanlığınız bünyesinde istihdam edilen engelli personelin hangi görev unvanlarında, hangi hizmet sınıflarında ve hangi nitelikteki kadrolarda çalıştığına ilişkin dağılım nedir? Bu kadroların engelli personelin yetkinlikleri, mesleki gelişimi ve liyakat ilkeleriyle uyumlu bir şekilde belirlenmesi için yürüttüğünüz bir çalışma veya planlama mevcut mudur? Soru 2- Bakanlığınız ve bağlı kurum/kuruluşlar açısından 2026 yılı için öngörülen engelli isühdam oranı nedir? Mevcut "03 engelli kotasının üzerine çıkılması yönünde bir planlama yapılmakta mıdır? 2026 yılı içinde engelli personel istihdamına ilişkin hangi hizmet sınıflarında, hangi kadrolarda ve hangi niteliklerde yeni istihdam öngörülmektedir? Bu planlamanın yıllık insan kaynağı projeksiyonları ve hizmet sınıflarına göre sayısal dağılımı nasıldır? Soru 3- Bakanlığınız ve bağlı kurum/kuruluşlarda istihdam edilen engelli personelin yönetici kadrolarına (şube müdürü, daire başkanı, genel müdür yardımcısı vb.) atanma oranı nedir? Engelli personelin yönetici pozisyonlarına yükselmesinin önündeki yapısal veya idari engellerin tespitine yönelik bir çalışma yürütülmekte midir? 2026 yılı insan kaynağı planlamasında engelli personelin yönetici kadrolarında temsilinin artırılmasına ilişkin bir hedef veya strateji öngörmekte misiniz? CEVAPLAR: Bakanlığımız tarafından engelli personel istihdamına ilişkin gerekli özen ve hassasiyet gösterilmekte olup, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen kontenjanın üstünde engelli personel istihdam edilmektedir. Bu bağlamda, Bakanlığımız bünyesinde görev yapan engelli personelimizin tüm personele oranı "04,12'dir. Söz konusu personelimiz ağırlıklı olarak Teknik Hizmetler ve Genel İdare Hizmetleri (GİH) sınıflarında istihdam edilmektedir. Unvan dağılımda ise; toplam engelli personel sayısının 043'ü ile Mühendisler ilk sırada yer alırken Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmenleri Yol "lik oran ile ikinci, Teknikerler ise "613 ile üçüncü sıradadır. Ayrıca, I İL Müdürü, 6 Şube Müdürü ve 8 Şefin yanı sıra | Hukuk Müşaviri ve | Avukatımız da engelli statüsündedir. Engelli statüsündeki personelimizin kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde mevzuatta belirtilen şartları taşımaları durumunda ilerlemelerinin önünde herhangi bir engel bulunmamakta olup, personelimizin tamamının düzenli bir şekilde çeşitli eğitim programlarına katılımları sağlanmaktadır. Bakanlığımızca, engelli statüsündeki personel istihdamına yönelik pozitif ayrımcılık yaklaşımının benimsenmesine devam edilecektir. Mehmet Fatih KACIR Bakan --- **Kaynak gösterme:** Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis). “Bakanlığın engelli personel istihdamına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37319, 4 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37319-bakanligin-engelli-personel-istihdamina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/36edaa68-0159-4ba2-b2d1-019aed24d0e5 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.