# Bakanlığın engelli personel istihdamına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/37344
- **Veren:** Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis)
- **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu)
- **Veriliş tarihi:** 4 Aralık 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 27 Ocak 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3ebb335a-fa75-4d08-a6a2-019aed282971
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37344-bakanligin-engelli-personel-istihdamina-iliskin

> Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti), 4 Aralık 2025 tarihinde 7/37344 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 27 Ocak 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından Anayasanın 98*inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99"uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Engelli yurttaşların istihdama erişimi, yalnızca bir sosyal politika konusu değil, devletin demokrasi, eşitlik ve katılım konularındaki samimiyetini gösteren temel bir hak ve adalet meselesidir. Ulusal mevzuat ve Türkiye'nin tarafı olduğu CRPD başta olmak üzere uluslararası sözleşmeler, devlete engellilerin toplumsal yaşama tam ve etkin katılımını sağlama yükümlülüğü vermektedir.

Ancak uygulamada bu yükümlülükler çoğu zaman yerine getirilmemektedir. Kamu kurumlarında zorunlu 963 engelli kotası dahi kimi bakanlıklarda doldurulmamış, çoğu yerde ise yardımcı hizmetler sınıfında konumlandırılarak şeklen karşılanmıştır. Engelli personel çoğunlukla niteliklerine uygun olmayan görevlerde çalıştırılmakta, eğitim ve mesleki birikimlerine karşılık gelen kadrolara erişememektedir.

En kritik eksikliklerden biri yönetici kadrolardaki temsildir. Engelli bireylerin yalnızca "alt düzey" memuriyetlerde istihdam edilmesi, eşit yurttaşlık iddiasıyla bağdaşmamaktadır. Karar alma mekanizmalarında (şube müdürlüğünden daire başkanlığına ve üst düzey bürokratik pozisyonlara kadar) adil ve görünür bir temsil sağlanmadığı sürece gerçek anlamda kapsayıcı bir kamu yönetiminden söz edilemez.

EKPSS'ye giren engelli yurttaşlar, mevcut kontenjanların son derece yetersiz olması nedeniyle yıllardır ciddi bir mağduriyet yaşamaktadır. Kamu kurumlarına atama için nitelikli Kadrolar açılmamakta ve özellikle mühendis, tekniker, sağlıkçı, psikolog, sosyolog gibi birçok branş için yıllardır neredeyse hiç atama yapılmamaktadır. EKPSS'ye girip halen atama bekleyen 115 bin aday için yalnızca 1.770 kontenjan ayrıldığı ifade edilmektedir.

Engellilik bireysel bir kusur değil, erişilebilirliği ve eşit imkânı sağlamayan toplumsal düzenin bir sonucudur. Bu nedenle devletin engellilere yönelik anayasal sorumluluklarını yerine getirip getirmediğini sorgulamak zorunludur. Engelli yurttaşların eşit yurttaşlık hakkının, temsiliyetinin ve karar mekanizmalarına erişiminin güvence altına alınması demokratik bir toplumun vazgeçilmez şartıdır.

"Bu bağlamda;

1. Bakanlığınız ve bağlı kurum/kuruluşlarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca uygulanması gereken 903 engelli istihdam kotasının mevcut durumu nedir? Toplam dolu kadrolar içinde engelli istihdam oranı kaçtır? Bakanlığınız bünyesinde istihdam edilen engelli personelin hangi görev unvanlarında, hangi hizmet sınıflarında ve hangi nitelikteki kadrolarda çalıştığına ilişkin dağılım nedir? Bu kadroların engelli personelin yetkinlikleri, mesleki gelişimi ve liyakat ilkeleriyle uyumlu bir şekilde belirlenmesi için yürüttüğünüz bir çalışma veya planlama mevcut mudur?

. Bakanlığınız ve bağlı kurum/kuruluşlar açısından 2026 yılı için öngörülen engelli istihdam oranı nedir? Mevcut 963 engelli kotasının üzerine çıkılması yönünde bir planlama yapılmakta mıdır? 2026 yılı içinde engelli personel istihdamına ilişkin hangi hizmet sınıflarında, hangi kadrolarda ve hangi niteliklerde yeni istihdam öngörülmektedir? Bu planlamanın yıllık insan kaynağı projeksiyonları ve hizmet sınıflarına göre sayısal dağılımı nasıldır?

. Bakanlığınız ve bağlı kurum/kuruluşlarda istihdam edilen engelli personelin yönetici kadrolarına (şube müdürü, daire başkanı, genel müdür yardımcısı vb.) atanma oranı nedir? Engelli personelin yönetici pozisyonlarına yükselmesinin önündeki yapısal veya idari engellerin tespitine yönelik bir çalışma yürütülmekte midir? 2026 yılı insan kaynağı planlamasında engelli personelin yönetici kadrolarında temsilinin artırılmasına ilişkin bir hedef veya strateji öngörmekte misiniz?

## Bakanlığın cevabı

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. Maddesi uyarınca uygulanması gereken engelli istihdam kotası kapsamında Bakanlığımızda 134 engelli memur çalışmaktadır. Çalışan engelli memur sayısının çalışan toplam memur sayısına oranı ise 94,62'dir. Hizmet sınıflarına göre Genel İdare Hizmetler sınıfında 5'i Şube Müdürü olmak üzere 92, Teknik Hizmetler sınıfında 37, Yardımcı Hizmetler sınıfında ise 5 engelli memur görev yapmaktadır.

Bağlı kuruluşlarımızdan olan Karayolları Genel Müdürlüğünde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca toplam dolu kadro sayısının yüzde üçüne denk gelen engelli memur kadro sayısı 201 kişi olup mevcut kadroda 201 engelli memur personel ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca elli veya daha fazla işçi çalışan kamu işyerlerinde yüzde dört engelli işçi çalıştırma zorunluluğuna karşılık 711 kontenjan karşılığında mevcut kadromuzda 711 adet engelli işçi personel bulunmaktadır. Ayrıca şube müdürü ve üzeri kadrolarda görev yapan 7 engelli personel bulunmaktadır.

Karayolları Genel Müdürlüğüne ait personel kontenjanları değerlendirilirken, yıllık çalışma programındaki öncelikli hizmet ihtiyaçları esas alınmaktadır.

Bir diğer bağlı kuruluşumuz olan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünde de; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. Maddesi kapsamında engelli istihdamına ilişkin yasal yükümlülükler yerine getirilmektedir.

Bu kapsamda, engelli personel istihdam oranı 03 olup; I Mühendis, 2 VHKİ ve I Memur unvanlarında görev yapan personel bulunmakta olup tüm engelli kadroları doludur. Yönetici kadrosunda ise engelli personel bulunmamaktadır. Engelli istihdam oranının yasal olarak belirlenen oranın altında kalmaması kapsamında EKPSS üzerinden ihtiyaç duyulan alanlarda yıllar içerisinde alımlar gerçekleştirilecektir.

Abdulkadir URALOĞLU
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis). “Bakanlığın engelli personel istihdamına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37344, 4 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37344-bakanligin-engelli-personel-istihdamina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3ebb335a-fa75-4d08-a6a2-019aed282971

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
