# Bir sivil toplum kuruluşunun emniyet müdürlüklerinde yaşandığını iddia ettiği hak ihlallerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/3738
- **Veren:** Mustafa Yeneroğlu (CHP, İstanbul)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 31 Ağustos 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 61 gün sonra, 31 Ekim 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa79b7ab-f1f3-40ca-b723-018a4fac8e42
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3738-bir-sivil-toplum-kurulusunun-emniyet-mudurluklerinde-yasandigini-iddia-ettigi-hak-ihlaller

> Mustafa Yeneroğlu (CHP), 31 Ağustos 2023 tarihinde 7/3738 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 61 gün sonra, 31 Ekim 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Sayın Ali YERLİKAYA tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 31.08.2023 e EŞİN —

Türkiye'de işkence ve kötü muameleye yönelik iddia ve şikayetler son zamanlarda gittikçe artmıştır. İnsan hakları alanında faaliyet gösteren ulusal kuruluşlar yanında uluslararası kuruluşların raporlar ve verilerinde dahi buna ilişkin önemli tespitler yer almaktadır.

Son olarak, Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) tarafından geçtiğimiz günlerde "2022 yılı Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezleri Raporu" yayınlanmıştır. TİHW'in tespitlerine göre işkence ve kötü muamele gördüğü için 2022 yılında TİHV*e başvuranların sayısı önceki yıla göre yüzde 22 artmıştır. 1.201 kişinin kendisi ya da bir yakını işkence ve kötü muameleye maruz kaldığı için vakfa başvuru yapmış, başvuranların en küçüğünün 3 yaşında olduğu ifade edilmektedir.

Raporda TİHV'in tarihinde, 2001 yılındaki en yüksek başvuru sayısından sonraki en yüksek ikinci başvuru sayısına ulaşıldığı belirtilmektedir. Vakfa başvuranların yüzde 70,2sinin fiziksel müdahaleye, yüzde 83,4'nün tehdit ve hakarete, yüzde 45,>'si pozisyonel işkenceye uğradığı ifade edilmektedir. Rapora göre, 497 kişi ters kelepçeli halde bekletilmiş, 80 kişi fiziksel cinsel tacize, 3 kişi tecavüze uğramıştır. Başvuranların yüzde 43,5'inin cinsel işkence gördüğü tespit edilmiştir.

Vakfa başvuranlardan 13 1'i İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nde, 103'ü Van Emniyet Müdürlüğü'nde işkence ve kötü muamele gördüğünü belirtmektedir.

Bu bağlamda;

1. Yaygın ve sistematik işkence iddiaları hakkında bugüne kadar Bakanlığınızca hangi çalışmalar yapılmıştır?

2. Rapora göre 2015 yılının Temmuz ayından sonraki süreç ile darbe girişimi, pandemi ve deprem nedeniyle ilan edilen OHAL süreçlerinde artan işkence ve kötü muamele ile ilgili olarak Bakanlığınızın herhangi bir çalışması ya da resmi tespiti var mıdır? Varsa bu tespitler nelerdir?

3. 2020, 2021 ve 2022 yılları kapsamında gözaltında işkence nedeniyle yapılan kaç şikayet vardır? Bu şikayetlerin kaçı hakkında soruşturma/ inceleme yapılmıştır, kaç kişi açığa alınmış ya da kamu görevinden uzaklaştırılmıştır? Kaç kişi hakkında takipsizlik kararı verilmiştir, kaç kişi hakkında iddianame düzenlenmiştir, derdest kaç soruşturma dosyası vardır?

4. Resmi olmayan gözaltı yerlerinde ve gözaltı dışındaki ortamlarda yaşanan işkence ve kötü muamele iddiaları hakkında Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır? Varsa çalışmanın ayrıntıları nelerdir?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 4. Kat, Oda: B 404 Bakanlıklar/Ankara

Rapor kapsamında resmi gözaltı yerlerinde yapılan işkence uygulamalarında 3 yaşından 76 yaşına kadar birçok kişinin işkenceye maruz kaldığı iddiaları hakkında bir inceleme ya da soruşturma başlatılmış mıdır?

İşkence ve kötü muamele ile ilgili adli dosyaların kaç tanesinde kısıtlılık kararı verilmiştir? Kısıtlılık kararları ne zaman verilmiştir?

Resmi rakamlara göre 2022 ve 2023 yılında işkence ve kötü muameleden hakkında adli ve veya idari soruşturma başlatılan kamu görevlisi sayısı kaçtır? Haklarında soruşturma izni verilmeyen kamu görevlisi sayısı kaçtır?

İşkence gördüğü iddiası ile şikâyette bulunan kaç kişi hakkında "memura hakaret etmek, mukavemet etmek, bu sırada yaralamak, kamu malına zarar vermek" gibi gerekçelerle soruşturma açılmıştır?

Bakanlığınızın özellikle 2016 yılından itibaren artış gösteren zorla kaçırma ve kaybetme konusunda bir çalışması var mıdır? 2016 yılından bu yana kaç kişi zorla kaybedilmiş veya kaçırılmıştır? Bu işlemleri yapan kamu görevlileri ile ilgili herhangi bir adli veya idari işlem gerçekleştirilmiş midir?

Özellikle 6 Şubat depreminden sonra kolluk kuvvetlerinin faaliyetleri kapsamında gözaltı sırasında ölüm meydana gelmiş midir? Eğer söz konusu ise kaç kişi gözaltında işkence nedeniyle hayatını kaybetmiştir?

6 Şubat depreminden sonra sosyal medyaya da yansıyan işkence görüntülerine ilişkin olarak herhangi bir işlem yapılmış mıdır? Yapılmış ise kaç kolluk görevlisine karşı bu işlemler yapılmıştır? Haklarında kamu davası açılmış mıdır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 4. Kat, Oda: B 404 Bakanlıklar/Ankara

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazı ekinde yer alan İstanbul Milletvekili Mustafa YENEROĞLU'na ait 7/3738 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Kolluk kuvvetleri görevlerini, kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması ve devam ettirilmesi amacı ile kanunların kendisine verdiği yetkiye ve hukukun üstünlüğü ilkesine bağlı kalarak yapmakta olup adli makamların bilgisi ve talimatları doğrultusunda gerekli işlemleri yapmaktadırlar.

Söz konusu soru önergesinde yer alan iddialarla ilgili olarak, Kolluk Kuvvetlerine yönelik her türlü ihbar ve şikâyet hakkında titizlikle araştırma yapılmakta, mevzuat hükümlerine aykırı davrandığı tespit edilen personel hakkında adli/idari soruşturma yapılmaktadır.

Ali YERLİKAYA Bakan

Adres :İnönü Bul. No: 2 Bakanlıklar 06420 ANKARA Ayrıntılı Bilgi : 0312 462 25 79

Telefon/Fax: 0312 462 17 76/ Unvanı

Ali YERLİKAYA
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Yeneroğlu (CHP, İstanbul). “Bir sivil toplum kuruluşunun emniyet müdürlüklerinde yaşandığını iddia ettiği hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3738, 31 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3738-bir-sivil-toplum-kurulusunun-emniyet-mudurluklerinde-yasandigini-iddia-ettigi-hak-ihlaller (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa79b7ab-f1f3-40ca-b723-018a4fac8e42

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
