# ABD menşeli bir firmanın İznik'teki yer altı sularından kontrolsüz şekilde yararlanması nedeniyle yaşanan kuraklık sorununa ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/37382 - **Veren:** Ahmet Tuncay Özkan (CHP, İzmir) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 9 Aralık 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 107 gün sonra, 26 Mart 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/742a8525-0acd-44ee-926d-019b0445cc39 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37382-abd-menseli-bir-firmanin-iznik-teki-yer-alti-sularindan-kontrolsuz-sekilde-yararlanmasi-ne > Ahmet Tuncay Özkan (CHP), 9 Aralık 2025 tarihinde 7/37382 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 107 gün sonra, 26 Mart 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. TBMM İçtüzüğü'nün 96. maddeleri uyarınca, Çevre, Şehircilik ve İlkim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanması arz ederim. A'Tuncay ÖZMAN İzmir Milletv&kili Ülkemizin en büyük tatlı su kaynaklarından biri olan İznik Gölü'nün su seviyesi hızla düşerken, gölü besleyen yer altı su tabakaları üzerindeki baskı da her geçen yıl artmaktadır. Bölgede faaliyet gösteren bazı sanayi tesislerinin kontrolsüz yer altı suyu kullanımı ise gölün ekolojik dengesi açısından kritik bir risk oluşturmaktadır. Kamuoyuna yansıyan ciddi iddialara göre, ABD merkezli Cargill firması kendisine ücretsiz tahsis edilen 6 yer altı su kuyusundan yılda I milyon m*'ün üzerinde su çekmekte ve bu su, gölü besleyen stratejik nitelikteki yer altı su tabakalarından sağlanmaktadır. Firmanın "sölden su çekmiyoruz" yönündeki açıklaması ise, yer altı suyu rejiminin bütüncül yapısı dikkate alındığında gerçeği yansıtmamaktadır. Bursa Ovası'nı, Orhangazi tarım havzasını ve İznik çevresini ayakta tutan bu yer altı su sisteminin sanayi tarafından kontrolsüz tüketilmesi, bölgesel bir ekolojik krize dönüşmüştür. Bu durum sadece bugünü değil; yarının içme suyu güvenliğini, tarımsal üretimini ve halk sağlığını da tehdit etmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda; 1. Cargill firmasına tahsis edilen yeraltı su kuyusu sayısı kaçtır? Bu kuyuların tahsis koşulları, yıllık izin verilen su çekim miktarı nedir? 2. Şirketin yıllık fiili su çekim miktarına ilişkin Bakanlığınızın elinde güncel denetim verisi var mıdır? 3. İznik Gölü'nü besleyen akiferlerin hidrojeolojik yapısı dikkate alındığında, söz konusu kuyulardan su çekiminin göl seviyesine etkisine dair bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir? 4. Bölgedeki diğer sanayi tesislerine tahsis edilen toplam yeraltı suyu miktarı nedir? Bu tesislerin gölü besleyen kaynaklara etkisine dair bir bütüncül değerlendirme çalışması yapılmış mıdır? 5. Cargil'e sağlanan yeraltı suyu tahsisinin "ücretsiz" olduğu iddiası doğru mudur? Doğruysa, bu uygulamanın hukuki dayanağı nedir? 6. İznik Gölü'nde su seviyesi düşüşünü durdurmak ve göl ekosistemini korumak için Bakanlığınızca yürütülen veya planlanan bir acil eylem programı var mıdır? 7. Yeraltı suyu kullanımını denetleyen sayaç, ölçüm ve izleme sistemlerinin düzgün çalışıp çalışmadığına yönelik son denetim ne zaman yapılmıştır? 8. İznik Gölü'nün su bütçesindeki bozulmanın sanayi su kullanımı kaynaklı olduğu yönündeki bulgular dikkate alınarak, tahsislerin sınırlandırılması veya askıya alınmasına yönelik bir çalışma yürütmekte misiniz? ## Bakanlığın cevabı Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede, TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur. Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. -Dosya (1 Takım) Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Barış ULUSOY Tel: 410 14 65 SAYIN AHMET TUNCAY ÖZKAN'IN 7/ 37382. TBMM 7/37382 ESAS SAYILI OK 65 YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI SORULAR Ülkemizin en büyük tatlı su kaynaklarından biri olan İznik Gölü'nün su seviyesi hızla düşerken, gölü besleyen yer altı su tabakaları üzerindeki baskı da her geçen yıl artmaktadır. Bölgede faaliyet gösteren bazı sanayi tesislerinin kontrolsüz yer altı suyu kullanımı ise gölün ekolojik dengesi açısından kritik bir risk oluşturmaktadır. Kamuoyuna yansıyan ciddi iddialara göre, ABD merkezli Cargill firması kendisine ücretsiz tahsis edilen 6 yer altı su kuyusundan yılda 1 milyon m9'ün üzerinde su çekmekte ve bu su, gölü besleyen stratejik nitelikteki yer altı su tabakalarından sağlanmaktadır. Firmanın "gölden su çekmiyoruz" yönündeki açıklaması ise, yer altı suyu rejiminin bütüncül yapısı dikkate alındığında gerçeği yansıtmamaktadır. Bursa Ovası'nı, Orhangazi tarım havzasını ve İznik çevresini ayakta tutan bu yer altı su sisteminin sanayi tarafından kontrolsüz tüketilmesi, bölgesel bir ekolojik krize dönüşmüştür. Bu durum sadece bugünü değil; yarının içme suyu güvenliğini, tarımsal üretimini ve halk sağlığını da tehdit etmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda; 1. Cargill firmasına tahsis edilen yeraltı su kuyusu sayısı kaçtır? Bu kuyuların tahsis koşulları, yıllık izin verilen su çekim miktarı nedir? 2. Şirketin yıllık fiili su çekim miktarına ilişkin Bakanlığınızın elinde güncel denetim verisi var mıdır? 3. İznik Gölü'nü besleyen akiferlerin hidrojeolojik yapısı dikkate alındığında, söz konusu kuyulardan su çekiminin göl seviyesine etkisine dair bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir? 4. Bölgedeki diğer sanayi tesislerine tahsis edilen toplam yeraltı suyu miktarı nedir? Bu tesislerin gölü besleyen kaynaklara etkisine dair bir bütüncül değerlendirme çalışması yapılmış mıdır? 5. Cargill'e sağlanan yeraltı suyu tahsisinin "ücretsiz" olduğu iddiası doğru mudur? Doğruysa, bu uygulamanın hukuki dayanağı nedir? 6. İznik Gölü'nde su seviyesi düşüşünü durdurmak ve göl ekosistemini korumak için Bakanlığınızca yürütülen veya planlanan bir acil eylem programı var mıdır? 7. Yeraltı suyu kullanımını denetleyen sayaç, ölçüm ve izleme sistemlerinin düzgün çalışıp çalışmadığına yönelik son denetim ne zaman yapılmıştır? 8. İznik Gölü'nün su bütçesindeki bozulmanın sanayi su kullanımı kaynaklı olduğu yönündeki bulgular dikkate alınarak, tahsislerin sınırlandırılması veya askıya alınmasına yönelik bir çalışma yürütmekte misiniz? CEVAP Bakanlığımızca, 2021 yılında başlatılan ve 2022 yılında tamamlanmış olan "Ankara, Balıkesir, Bursa, Edirne, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kocaeli Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu İlleri Mevcut ve Potansiyel Doğal Sit Alanlarının Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Projesi" kapsamında Bursa ili, İznik Gölü çalışılan alanlar arasında yer almakta olup, tüm bu çalışmalar ile mevcut kaynak değerlerimizi koruyarak alanın ekolojik yapısı ortaya konulmuştur. Bahse konu alanda tescil kararı alınmasına müteakip 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıkları Kanununa tabi doğal sit alanı olarak değerlendirilebilecektir. Önergedeki bahsi geçen sorulara ilişkin bilgilerin; Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Ahmet Tuncay Özkan (CHP, İzmir). “ABD menşeli bir firmanın İznik'teki yer altı sularından kontrolsüz şekilde yararlanması nedeniyle yaşanan kuraklık sorununa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37382, 9 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37382-abd-menseli-bir-firmanin-iznik-teki-yer-alti-sularindan-kontrolsuz-sekilde-yararlanmasi-ne (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/742a8525-0acd-44ee-926d-019b0445cc39 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.