# Yapay tatlandırıcıların insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/374
- **Veren:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **Muhatap:** Sağlık Bakanlığı (Fahrettin Koca)
- **Veriliş tarihi:** 16 Haziran 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 185 gün sonra, 18 Aralık 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6d5f3100-9d5b-4a5d-8dd9-0188d8d2cb46
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-374-yapay-tatlandiricilarin-insan-sagligi-uzerindeki-olumsuz-etkilerine-iliskin

> Ömer Fethi Gürer (CHP), 16 Haziran 2023 tarihinde 7/374 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sağlık Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 185 gün sonra, 18 Aralık 2023).

## Önerge metni

CHP

T.B.M.M.

GL Başka PARTİSİ 7 /3 7 4 Tam... 19.Haziran 2023 Sayı: o 75

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. Ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Sağlık Bakanı Sn. Fahrettin Koca tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Saygılarımla. 12.06.2023

Ömer Fethi Gürer Niğde Milletvekili

Dünya Sağlık Örgütü yaptığı açıklamada sukralozunda dâhil olduğu yapay tatlandırıcıların tip 2 diyabet ve kalp hastalığı riski üzerinde olumsuz etkileri olduğu; ayrıca vücut ağırlığı kontrolü içinde etkisiz olduğu konusunda açıklama da bulundu. Normal şekerden 320-1000 kat daha tatlı olan sukralozun, kalori içermemesi nedeniyle kalorisiz içeceklerde reçelde, kahve şurubu, sakız ve birçok sosta kullanıldığı biliniyor. Kilo sorunundan kaygılanan geniş bir kitle tarafından yaygın tüketilen ürünlerde yer alan sukraloz vb. tatlandırıcıların yanısıra farklı koruyucu ve renklendiriciler içinde yıllardır bilim insanları önemli uyarılar yapıyor ve bu konuda makaleler yazıyorlar:

I- Ülkemizde kullanımına izin verilen tatlandırıcı, renklendirici, koruyucuların bu bağlamda kapsamlı olarak insan sağlığı üzerindeki etkileri de sürekli ve düzenli olarak yeterli araştırılıp incelenmekte midir?

2- Ülkemizde gıdada verilen izinlerde esas alınan kriterler ve dünya sağlık örgütünün konuya ilişkin değerlendirmelerini de kapsayacak biçimde kapsamlı bir araştırma ve inceleme sağlanmakta mıdır?

3- Taklit ve tağşiş ürünlerle ilgili bakanlığın yaptığı açıklamada yer alan içecek ürünlerinde görüleceği üzere piyasada izin verilenin ötesinde ürünler olmasının engellenmesi için yapılması planlanan çalışmalar nelerdir?

4- Sukralozunda dâhil olduğu yapay tatlandırıcıların tip 2 diyabet ve kalp hastalığı riski üzerinde olumsuz etkileri olduğu üzerine yapılan çalışmalarınız var mıdır? Yapılan çalışmalar varsa sonuçları nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi GÜRER tarafından verilen "Yapay tatlandırıcıların insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin" 7/374 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü yaptığı açıklamada sukralozunda dahil olduğu yapay tatlandırıcıların tip 2 diyabet ve kalp hastalığı riski üzerinde olumsuz etkileri olduğu; ayrıca vücut ağırlığı kontrolü içinde etkisiz olduğu konusunda açıklama da bulundu. Normal şekerden 320-1000 kat daha tatlı olan sukralozun, kalori içermemesi nedeniyle kalorisiz içeceklerde reçelde, kahve şurubu, sakız ve birçok sosta kullanıldığı biliniyor. Kilo sorunundan kaygılanan geniş bir kitle tarafından yaygın tüketilen ürünlerde yer alan suklaroz vb. tatlandırıcıların yanısıra farklı koruyucu ve renklendiriciler içinde yıllardır bilim insanları önemli uyarılar yapıyor ve bu konuda makaleler yazıyorlar.

SORULAR:

1. Ülkemizde kullanımına izin verilen tatlandırıcı, renklendirici, koruyucuların bu bağlamda kapsamlı olarak insan sağlığı üzerindeki etkileri de sürekli ve düzenli olarak yeterli araştırılıp incelenmekte midir?

2. Ülkemizde gıdada verilen izinlerde esas alınan kriterler ve dünya sağlık örgütünün konuya ilişkin değerlendirmelerini de kapsayacak biçimde kapsamlı bir araştırma ve inceleme sağlanmakta mıdır?

3. Taklit ve tağşiş ürünlerle ilgili bakanlığın yaptığı açıklamada yer alan içecek ürünlerinde görüleceği üzere piyasada izin verilenin ötesinde ürünler olmasının engellenmesi için yapılması planlanan çalışmalar nelerdir?

4. Sukralozunda dahil olduğu yapay tatlandırıcıların tip 2 diyabet ve kalp hastalığı riski üzerinde olumsuz etkileri olduğu üzerine yapılan çalışmalarınız var mıdır?

CEVAPLAR:

Dünyada obezitenin giderek artmasıyla birlikte, enerji alımını kısıtlamak isteyenler özellikle enerji içermeyen tatlandırıcılara ve bu tatlandırıcılar ile yapılmış düşük enerjili ürünlere yönelmişlerdir.

Ülkemizde de Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddelerinde Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliğine göre gıda maddelerini tatlandırmak amacıyla kullanılan tatlandırıcıların ve tüketiciye doğrudan sunulan tatlandırıcıların gıda maddelerindeki kullanımını, ambalajlama ve etiketleme ile ilgili özellikleri belirlenmektir.

Bilimsel çalışmalar güncel olarak takip edilmekte ve değerlendirilmektedir.

Göstermiş olduğunuz ilgiye teşekkür ederim.

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Yapay tatlandırıcıların insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/374, 16 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-374-yapay-tatlandiricilarin-insan-sagligi-uzerindeki-olumsuz-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6d5f3100-9d5b-4a5d-8dd9-0188d8d2cb46

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.