# Mardin ilinin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/37517 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 10 Aralık 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 16 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/28fe665b-2df5-4b4a-89b3-019b09259dc1 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37517-mardin-ilinin-sosyo-ekonomik-gelismislik-duzeyine-iliskin > Mahmut Tanal (CHP), 10 Aralık 2025 tarihinde 7/37517 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 16 Ocak 2026). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün Simş&k tarafından 96'ndı ve 99'uncu Mardin ili, sosyal ve ekonomik göstergeler bakımından Türkiy£ #rtalamasının altında seyretmekte; gelir dağılımındaki adaletsizlik, yüksek yoksulluk 158 kırılganlık, bölge halkının yaşam koşullarını derinden etkilemek& işletmelerin kapanması, tarım ve hizmet sektörlerindeki daralma ve gelir yetersizliği, Mardin'deki yurttaşların ekonomik refahını zayıflatmaktadır. Bu tablo, yalnızca ekonomik bir sorun değil; aynı zamanda Anayasal yükümlülükler bakımından da ciddi bir ihlale işaret etmektedir. Anayasa'nın 2'nci maddesi, Türkiye Cumhuriyeti'ni "sosyal bir hukuk devleti" olarak tanımlar. Sosyal devlet ilkesinin gereği, bölgesel eşitsizlikleri azaltacak politikaların etkili biçimde uygulanmasıdır. Mardin?deki yüksek yoksulluk ve gelir dağımı adaletsizliği, bu ilkeyle bağdaşmayan yapısal bir sorun ortaya koymaktadır. Anayasa'nın Sinci maddesi, devlete "kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlama" görevini yükler. Bölgesel gelir adaletsizliği ve artan yoksulluk, bu görevin yerine getirilmediğine işaret etmektedir. Anayasa'nın 10'uncu maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi, kamu kaynaklarının adil dağıtımını da kapsar. Hizmet ve yatırım dağılımında iller arasındaki derin eşitsizlik, Mardin'de yaşayan yurttaşların diğer illerle eşit kamu hizmetine erişimini zorlaştırmakta; böylece fiili bir eşitsizlik doğmaktadır. Anayasa'nın 65'inci maddesi, sosyal ve ekonomik ödevlerin "mali kaynakların yeterliliği ölçüsünde " yerine getirileceğini belirtirken devlete planlama yükümlülüğü yükler. Mardin'e yönelik yoksullukla mücadele, bölgesel kalkınma ve gelir dağılımını dengeleyici politikaların şeffaf şekilde planlanmaması bu maddeyle bağdaşmaz. Bu nedenle Mardin'deki sosyo-ekonomik tablonun ortaya çıkarılması, destek mekanizmalarının açıklanması ve gelir eşitsizliğine karşı somut adımların ilan edilmesi Anayasal bir zorunluluktur. Bu bağlamda; 1. Mardin ilinde ilçe, mahalle ve kırsal-kentsel ayrımı bazında yoksulluk oranlarını ortaya koyan bir "yoksulluk analizi" veya "yoksulluk haritası" çalışması yapılmış mıdır? Yapıldıysa hangi yılları kapsamaktadır ve mevcut oranlar nedir? 2. Son 5 yıl içerisinde Mardin'e yönelik bölgesel teşvik, hibe, yardım, kredilendirme ve vergisel destek uygulamalarının program bazında dağılımı nedir? Bu teşviklerin yıllara göre tutarlarını ve kapsamını tablo halinde açıklar mısınız? 3. Mardin'de faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesine yönelik Bakanlığınızca hazırlanan yeni bir ekonomik paket bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise paketin öngörülen destek kalemleri, hedef kitlesi ve uygulama takvimi nedir? 4. Mardin'de gelir dağılımındaki adaletsizliği ve yoksulluk oranını azaltmaya yönelik olarak; uygulamayı planladığınız somut ekonomik ve sosyal tedbirler nelerdir? Bu tedbirler için hedeflenen göstergeler (gelir dağılımı, kişi başına gelir, yoksulluk oranı, işsizlik oranı vb.) ne şekilde belirlenmiştir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Şanlıurfa Milletvekili Sayın Av. Mahmut TANAL 'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mavi. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12. M Blok, Kat: 3-4 7137517 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Av. Mahmut TANAL, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Hükümetlerimiz döneminde uygulanan politikalarla kalkınma sürecinde önemli ilerleme kaydedilmiştir. Bu süreçte yoksulluğun azaltılması ve gelir dağılımının iyileşmesi için önemli adımlar atılmış, büyüme sürecinde refah artışından tüm kesimlerin faydalanması temel amaçlardan biri olmuştur. Bununla birlikte, maliye politikasının artan desteği, para politikasının gecikmeli etkileri, hizmet enflasyonundaki katılığın azalması ve beklentilerdeki iyileşmeyle enflasyondaki düşüşün devam etmesi öngörülmektedir. Enflasyonun kalıcı olarak tek haneye düşürülmesi, alım gücü ve toplumsal refahtaki artışı beraberinde getirecek ve gelir dağılımındaki iyileşmeyi destekleyecektir. Ayrıca, sürdürülebilir yüksek büyüme ve daha adil bir gelir dağılımı için verimliliği ve rekabet gücünü artıracak yapısal reformlar hayata geçirilmektedir. 55970 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun uyarınca yayımlanan Kararlar çerçevesinde T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. tarafından tarımsal üretime yönelik finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen tarımsal üreticilere Hazine faiz/kâr payı destekli krediler kullandırılmaktadır. Bu kapsamda 2025 yılı Kasım ayı itibarıyla 1.132.758 tarımsal üreticinin 800 milyar TL'lik Hazine faiz/kâr payı destekli kredi bakiyesi bulunmakta olup tarımsal üreticilere bütçeden toplam 182,7 milyar TL faiz/kâr payı desteği sağlanmıştır. Ayrıca, 2002 yılından itibaren yayımlanan Kararlar çerçevesinde esnaf ve sanatkârlara yönelik Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Bu kapsamda, 2025 yılı Kasım ayı itibarıyla 775.850 esnafın 288,7 milyar TL'lik kredi bakiyesi bulunmakta olup esnaf ve sanatkârlara bütçeden toplam yaklaşık 59,6 milyar TL'lik Hazine faiz desteği sağlanmıştır. Bunlara ek olarak, Bakanlığımız tarafından yürütülen Hazine destekli kefalet sistemi (Sistem) ile, KOBİ'lerimiz öncelikli olmak üzere finansmana erişim sorunu yaşayan işletmelere güncel ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda destek sağlanmaktadır. Sistem kapsamında halihazırda 17 adet destek paketi yürürlükte olup söz konusu destek paketleri kapsamında 12.12.2025 tarihi itibarıyla 102 milyar TL kefalet karşılığı 117,4 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Hâlihazırda kullandırılabilecek yaklaşık 65,3 milyar TL kefalet karşılığı 79,3 milyar TL kredi imkânı bulunmaktadır. Bununla birlikte, Bakanlığımıza iletilen muhtelif Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 talepler ve güncel ekonomik ihtiyaçlar Bakanlığımızca sürekli olarak değerlendirilmekte olup Sistem kapsamında yürürlüğe alınan destek paketleri özelinde gerekli güncellemeler yapılmakta ve ihtiyaç olması halinde yeni destek paketleri hayata geçirilebilmektedir. Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır. Devler Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-3 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Mardin ilinin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37517, 10 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37517-mardin-ilinin-sosyo-ekonomik-gelismislik-duzeyine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/28fe665b-2df5-4b4a-89b3-019b09259dc1 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.