# Şanlıurfa ilinde tarımsal üretim için kiralanan Hazine arazilerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/37644 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 11 Aralık 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 19 Şubat 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c2bc4927-45f0-4eb4-97c6-019b0d6fad9a - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37644-sanliurfa-ilinde-tarimsal-uretim-icin-kiralanan-hazine-arazilerine-iliskin > Mahmut Tanal (CHP), 11 Aralık 2025 tarihinde 7/37644 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 19 Şubat 2026). ## Önerge metni CHP Say: o 15502 T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yum4 Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96"; maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. © Av. Mahm Şanlıurfa kiralanmasına ilişkin işlemler için il merkezine gitmek zorunda bırakılmaktadır. Bu kapsamda Şanlıurfa merkezde bulunan ilgili birimlerde uzun kuyruklar oluşmakta; başvuru, ödeme ve sözleşme işlemleri günlerce sürmekte; süreç hem zaman kaybına hem de ek maliyetlere yol açarak vatandaşlarımızı mağdur etmektedir. İlçelerde Tarım ve Orman İlçe Müdürlükleri başta olmak üzere tapu müdürlükleri, kaymakamlıklar ve ilgili kamu kurumları mevcut olmasına rağmen, yetkilerin merkezde toplanması bürokratik yoğunluk yaratmakta ve kamu hizmetinin etkinliğini azaltmaktadır. Özellikle tarımsal faaliyetlerin yoğun olduğu Şanlıurfa gibi illerde, çiftçilerin ekim ve üretim dönemlerinde günlerce il merkezine gitmek zorunda kalması kabul edilebilir değildir. Hazine arazilerinin kiralanmasına ilişkin yetkilerin ilçe düzeyine devredilmesi; yerinden yönetim ilkesine, vatandaş memnuniyetine ve kamu hizmetlerinin hızlı, erişilebilir ve etkin sunulması anlayışına uygun olacaktır. Bu bağlamda; 1. Şanlıurfa ilinde Hazine arazilerinin kiralanmasına ilişkin başvuru ve sözleşme işlemlerinin yalnızca il merkezinde yürütülmesinin hukuki ve idari gerekçesi nedir? 2. İlçelerde Tarım ve Orman İlçe Müdürlükleri, tapu müdürlükleri ve kaymakamlıklar mevcutken, bu işlemlere ilişkin yetkinin ilçe düzeyine devredilmemesinin nedeni nedir? 3. Hazine arazisi kiralama işlemlerinin Tarım ve Orman İlçe Müdürlükleri aracılığıyla yürütülmesi yönünde Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma veya planlama bulunmakta mıdır? 4. Şanlıurfa'da söz konusu işlemlerin merkezde yürütülmesi nedeniyle ortaya çıkan zaman kaybı, ekonomik külfet ve bürokratik yoğunluk konusunda Bakanlığınızca yapılmış bir tespit veya değerlendirme var mıdır? 5. Vatandaşların kamu hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak ve tarımsal üretimi desteklemek amacıyla, Hazine arazilerinin kiralanmasına ilişkin süreçlerin yerinden yönetim anlayışıyla ilçe düzeyine devredilmesi planlanmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Kanun kapsamında uygulama bölgesi ilan edilen alanlarda, mülkiyeti Hazine adına kayıtlı tarım arazilerinin kiralama işlemleri, Uygulama Yönetmeliğinin 60'ıncı maddesi hükmü doğrultusunda Bakanlığımızca yürütülmektedir. Anılan hüküm gereğince, Bakanlığımızın tasarrufuna geçen araziler, dağıtım, tahsis, değiştirme ve iskân işlemleri tamamlanıncaya kadar, dağıtımda hak sahiplerinde aranan şartları taşıyan çiftçilere, çiftçilik yapmak kaydıyla kiralanabilmektedir. Bu kapsamda, söz konusu araziler kanun amaçları doğrultusunda değerlendirilinceye kadar atıl kalmaması ve Hazinenin herhangi bir hak kaybına uğramaması amacıyla yıllık olarak kiraya verilmektedir. 2024-2025 kiralama döneminde Şanlıurfa ilinde 12.321 çiftçi ailesine toplam 611.000 dekar alan 231,5 milyon TL bedelle kiraya verilmiştir. İlçe tarım ve orman müdürlüklerinin mevcut iş yükü dikkate alınarak söz konusu kiralama çalışmaları, Şanlıurfa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon veya komisyonlar marifetiyle yürütülmektedir. Hazine arazilerinin kiralama işlemlerinin kaymakamlıklar ile ilçe milli emlak müdürlükleri/şefliklerince yürütülmesi hususunda ilgili kurumlarla görüşmeler yapılmış ancak 3083 sayılı Kanun kapsamında uygulama alanı ilan edilen taşınmazların tasarruf yetkisi Bakanlığımızda bulunduğundan kiralama işlemlerinin Milli Emlak Genel Müdürlüğünce yürütülmesi uygun görülmemiştir. Şanlıurfa ilinde yürütülen kiralama çalışmalarında karşılaşılan sorunların çözümüne yönelik olarak TED Portal sistemi üzerinden kiralama işlemlerinin yapılmasına imkân sağlayan yazılım programı 2025 yılında faal hale getirilmiştir. Program kapsamında Ziraat Bankası entegrasyonu sağlanarak kira bedellerinin SMS ile iletilen ödeme bağlantısı üzerinden tahsil edilmesi planlanmakta olup ilerleyen aşamada işlemlerin e-Devlet sistemi üzerinden yürütülmesi hedeflenmektedir. Ziraat Bankası ve e-Devlet entegrasyonunun 2026 yılı içerisinde tamamlanmasına yönelik çalışmalar Bakanlığımızca sürdürülmektedir. Sistem tamamen aktif hale geldiğinde çiftçi aileleri İl Müdürlüğüne gelmeksizin bulundukları ilçe veya mahallede kiralama işlemlerini gerçekleştirebilecektir. Kiralama çalışmaları 2025- 2026 döneminde devam etmekte olup kiralama yapan çiftçiler Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı bulunmakta ve tarımsal desteklemelerden yararlanmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Şanlıurfa ilinde tarımsal üretim için kiralanan Hazine arazilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37644, 11 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37644-sanliurfa-ilinde-tarimsal-uretim-icin-kiralanan-hazine-arazilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c2bc4927-45f0-4eb4-97c6-019b0d6fad9a Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.