# Otizmli bireylere yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/37686 - **Veren:** Ali Yüksel (Yeni Yol, Konya) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 17 Aralık 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 18 Mart 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3aab5af8-c5ab-4254-bac6-019b30df85fc - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37686-otizmli-bireylere-yonelik-yurutulen-calismalara-iliskin > Ali Yüksel (Yeni Yol), 17 Aralık 2025 tarihinde 7/37686 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 18 Mart 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. Türkiye'de otizmli bireyler ve aileleri yıllardır ciddi sorunlarla karşı karşıya bırakılmaktadır. Erken tanı, özel eğitim, sağlık hizmetlerine erişim, istihdam ve sosyal haklar noktasında yeterli ve kapsayıcı politikalar geliştirilmemiştir. Otizmli bireylerin eğitim hakkından eşit şekilde yararlanamaması, devletin Anayasa'da güvence altına alınan sosyal devlet ilkesine aykırıdır. Pek çok aile, çocuklarının özel eğitim masraflarını kendi imkanlarıyla karşılamak zorunda kalmakta, rehabilitasyon merkezlerindeki yetersiz kontenjanlar nedeniyle eğitim hakkı fiilen engellenmektedir. Kamu kurumlarında otizmli bireyler için yeterli istihdam fırsatı sağlanmadığı gibi, sosyal hayata katılımlarını (o kolaylaştıracak Oodüzenlemeler Ode sınırlı Oo kalmaktadır. Bu tablo, otizmli bireylerin ve ailelerinin yalnız bırakıldığını, devletin ise gerekli sosyal politikaları hayata geçirmekten uzak olduğunu göstermektedir. YAbib Bu bağlamda; I. Türkiye'de otizm spektrum bozukluğu tanısı almış bireylerin sayısı nedir? Bu sayının yıllara göre dağılımı nedir? 2. Otizmli bireylerin eğitim hakkından eşit yararlanabilmesi için Bakanlığınızın yürüttüğü somut bir program bulunmakta mıdır? Varsa nedir? 3. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin sayısı ve kapasitesi, ülke genelinde otizmli bireylerin ihtiyacını karşılamaya yeterli midir? 4. Aileler tarafından dile getirilen, özel eğitim masraflarının devlet desteği ile karşılanmaması ya da yetersiz destek verilmesi sorununa yönelik hangi adımlar atılacaktır? 5. Kamu kurumlarında otizmli bireyler için istihdam kotası mevcut mudur? Varsa uygulama düzeyi nedir? 6. Otizmli bireylerin sosyal hayata katılımını kolaylaştıracak, ayrımcılığı önleyecek ve toplumsal farkındalığı artıracak projeleriniz nelerdir? 7. Türkiye'de otizm alanında yürütülen çalışmalarda, sivil toplum kuruluşları ve aile dernekleri ile etkin bir iş birliği mekanizması kurulmuş mudur? 8. Bakanlığınız, otizmli bireyler için kapsamlı ve uzun vadeli bir 'Ulusal Otizm Strateji Planı' hazırlamayı düşünmekte midir? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :21.12.2025 tarihli ve 1762005 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan Konya Milletvekili Sayın Ali YÜKSEL tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/37686 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/37686 Cevap Metni (2 Sayfa) Çocuk Gelişimcisi Bğyeoti Telefon No:(312) 705 58 09 Eğ Konya Milletvekili Sayın Ali YÜKSEL"e Ait 7/37686 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen hastanelerden alınan sağlık kurulu raporlarını baz alan Bakanlığımız Ulusal Engelli Veri Sistemi'nde kayıtlı ve hayatta olan Konya ilimizdeki engelli birey sayısı 120.352'dir. Konya'da bulunan otizmli birey sayısının Sağlık Bakanlığı tarafından verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. Bakanlığımız, engellilerin eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinin iyileştirilmesi, eğitime erişimin sağlanması, eğitimde kalitenin artırılması yönünde politikalar geliştirmekte ve projelere destek vermektedir. Bu doğrultuda; Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrencilerin Okullara ve Kurumlara Erişiminin Ücretsiz Sağlanması Projesi ile resmi özel eğitim okul ve sınıflarına devam eden engelli öğrenciler okul ve kurumlara ücretsiz taşınmaktadır. Proje ilk kez 2004-2005 eğitim-öğretim yılının 11. Döneminde, Milli Eğitim Bakanlığı, mülga Özürlüler İdaresi Başkanlığı (ASHB çatısı altında) ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü iş birliğiyle gerçekleştirilmiştir. Proje ile engeli olan öğrencilere ev ve okul arasında ücretsiz taşıma imkânı sağlanmaktadır. Engelli öğrencilerin okullarına ulaşımlarının bedeli 1111 Sayılı Askerlik Kanunun Geçici 46 ncı maddesi uyarınca Bedelli Askerlik Uygulaması Kapsamında Toplanan Kaynağın Kullanımının Muhasebeleştirilmesine İlişkin Uygulama Kılavuzu'nda belirtilen şekilde Bakanlığımız Saymanlığınca ödenmektedir. Bakanlığımız Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 21 Mayıs 2024 tarihinde Engelli Hakları İzleme ve Değerlendirme Kurulu 2024 Yılı 1. Toplantısında alınan karar belgesi gereğince "Kapsayıcı Eğitim Çalışma Grubu" oluşturulmuştur. Çalışma grubu kapsayıcı eğitim konusunda araştırma yapmış ve rapor hazırlamıştır. Hazırlanan rapor 18.11.2025 tarihinde Bakanımız Sayın Mahinur Özdemir GÖKTAŞ"ın başkanlık ettiği ve paydaşların üst düzey katılım sağladığı Engelli Hakları İzleme ve Değerlendirme Kurulu 2025 Yılı toplantısında sunulmuştur. Engellilik alanında odak kurum olan Bakanlığımız, otizmli bireyler ve ailelerine yönelik sosyal hizmetler alanında vizyoner politikalara ihtiyaç olduğundan hareketle 2013 yılından itibaren politikalar geliştirmekte ve eylem planları hazırlamaktadır. Bir engel grubuna özel olarak hazırlanan ilk ve tek eylem planı "Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Ulusal Eylem Planı (2016-2019)" Bakanlığımız koordinasyonunda ilgili sorumlu kurumların (MEB, Sağlık Bakanlığı, YÖK vb.) katılımıyla hayata geçirilmiştir. Bakanlığımız, Down Sendromu, Otizm ve Diğer Gelişim Bozukluklarının Yaygınlığının Tespiti ile İlgili Bireylerin ve Ailelerinin Sorunlarının Çözümü İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırma Komisyonu'nun 2020 yılında yayınlanmış olan meclis raporunda yer verilen öneriler doğrultusunda, 1. Otizm Eylem Planında kısmen veya gerçekleşmeyen tedbirlerin revize edilerek kamu, sivil toplum kuruluşları ve üniversiteler ile iş birliği içinde Bakanlığımız koordinasyonunda eylem planının ikincisi "Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Ulusal Eylem Planı (2023-2030)" hazırlanmış, Il. Ulusal Eylem Planı 2 Nisan 2023 tarihinde uygulamaya konmuştur. II. Ulusal Eylem Planı (2023- 2030)" otizmli bireylerin bütünleştirilmiş ortamlarda; " Ayrımcılığa uğramadan toplumsal hayata katılımlarını teşvik etmek, e Ulusal ve uluslararası mevzuatı etkin ve uygulamayı temel yaklaşım haline getirmek e Merkezi ve yerel düzeyde hizmet sunumunu iyileştirmek, hedefleri doğrultusunda 9 amaç belirlenmiştir. H. Ulusal Otizm Eylem Planı (2023-2030)'nın amaçları arasında "Toplumsal Kabulü ve Bilinci Artırmak" amacı doğrultusunda OSB olan bireylerin hak temelli anlayışla toplumsal hayata katılımı için toplumsal kabullenme bilincinin geliştirilmesine yönelik toplam 5 faaliyet bulunmaktadır. Faaliyetlerin gerçekleştirilmesi sorumluluğunda olan kurumlar 81 il ve merkez teşkilatları aracılığı ile çalışmalarını yürütmektedir. Eylem planı hazırlık çalışmalarına, otizm alanında faaliyet gösteren 40 sivil toplum kuruluşu katılım sağlamış olup halen 81 ilde vali yardımcısı başkanlığında oluşturulan il izleme komisyonlarının çalışmalarına üye olarak katılım sağlamaktadır. Ayrıca her iki eylem planında otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin eğitime eşit katılımını destekleyecek özel eğitim ve destek eğitim hizmetlerinin güçlendirilmesi amacı doğrultusunda faaliyetlere yer verilmiştir. Son olarak 2023-2030 dönemini kapsayan II. Ulusal Otizm Eylem Planında OSB olan bireylerin eşitlik temelinde ve ayrımcılığa maruz kalmaksızın eğitimin her tür ve kademesinde kaynaştırma/ bütünleştirme yoluyla eğitim ortamlarda, ihtiyaç duydukları tüm özel ve destekleyici eğitimleri alabilmelerine yönelik tedbirlerin alınması için 23 faaliyete yer verilmiştir. Il. Ulusal Otizm Eylem Planında (2023-2030) Bakanlığımız koordinasyon çalışmalarını yürütmekle görevlidir. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine faaliyet gösteren özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin açılış, kapanış, denetim vb. iş ve işlemlerinden Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü sorumludur. Bakanlığımız 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamesinin 43 üncü maddesi doğrultusunda özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde engelli bireylerin engel grupları ve dereceleri ile engelinin niteliğine göre eğitim programlarının kapsamı ve eğitim süreleri konusunda yasal olarak görüş ve katkı sunmaktadır. Bununla birlikte; Bakanlığımız engellilerin eğitimi hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik çeşitli araştırmalar, projeler yürütmektedir. Bu doğrultuda Bakanlığımız, Anadolu Üniversitesi iş birliğinde özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin verimliliğinin araştırıldığı "Destek Özel Eğitim Hizmetlerinin Verimliliğinin Araştırılması Projesi"ni gerçekleştirmiştir. Araştırma sonuçları bu merkezlerde yeniden yapılanmaya ve yeni modele ihtiyaç bulunduğunu göstermektedir. Kamu kaynaklarının daha etkin kullanılabilmesi için ise; özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde uygulanmakta olan destek eğitim programlarında revizyona gidilerek etkin ve farklı programlar geliştirilmesini sağlanmalı, aylık seans sürelerinin erken çocukluk dönemi ile engel gruplarının (örn. otizm spektrum bozukluğu), öğrencinin özelliklerine göre farklılaşması, özel gereksinimi olan engellilerin eğitim kademeleri arasında geçişi sağlayacak desteklenecek programlar uygulayabilen ihtisaslaşmış kurumlara dönüşmesi ya da açılmasının sağlanması, kurucuların özel eğitim ve rehabilitasyon alanından olmasının sağlanması gibi yeni model önerileri yer almaktadır. Gerçekleştirilen araştırma sonuçları tüm paydaşlarla kamuoyunda paylaşılmış ardından kitaplaştırılarak dağıtımı sağlanmıştır. Diğer taraftan 657 sayılı Kanun hükümlerince Y040 ve üzeri engeli bulunan tüm bireyler engelli memur kotası kapsamından faydalanmaktadır. Soru önergesinde yer alan diğer konular, Milli Eğitim Bakanlığının görev ve faaliyet alanı içerisinde bulunduğundan Bakanlığımızca değerlendirilememiştir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ali Yüksel (Yeni Yol, Konya). “Otizmli bireylere yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37686, 17 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37686-otizmli-bireylere-yonelik-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3aab5af8-c5ab-4254-bac6-019b30df85fc Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.