# Ülkemizdeki ayçiçeği ve ayçiçeği yağı üretimine dair verilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/3774
- **Veren:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 31 Ağustos 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 207 gün sonra, 25 Mart 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7e9a4c35-2070-4f50-90b9-018a4fb2d35b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3774-ulkemizdeki-aycicegi-ve-aycicegi-yagi-uretimine-dair-verilere-iliskin

> Yasin Öztürk (İYİ Parti), 31 Ağustos 2023 tarihinde 7/3774 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 207 gün sonra, 25 Mart 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı saygılarımlaj arz asin ÖZTÜRK

2019 yılında 6 Liraya satılan | litrelik yemeklik Ayçiçek yağının fiyatı; 2023 yılında 48 Lira ile

84 Lira arasında değişen fiyatlara kadar yükseldi.

Ayçiçeği mucizevi bir üründür ve sadece yemeklik olarak kullanılmıyor; Ayçiçeğinden © 40-

45 oranında elde edilen küspe 9 30-40 oranında protein içermekte olup, değerli bir yem olarak hayvan beslenmesinde de kullanılmaktadır. Ayrıca ayçiçeği yağı sabun ve boya sanayinde değerlendirilmekte, sapları da yakacak olarak kullanılmaktadır.

Son yıllarda dünyada bitkisel yağlar gıda sektörü dışında biyodizel üretiminde kullanılmaları nedeniyle de enerji sektörünün de hammaddesi haline gelmiştir. Bu durum yağlı tohumlu bitkilere olan talebi ve stratejik önemi daha da arttırmıştır.

Bu bilgiler doğrultusunda;

2) 3)

4)

5)

6)

Türkiye'nin yıllık Ayçiçek yağı tüketimi ne kadardır? İç piyasanın bu tüketimi karşılama oranı nedir?

Ülkemiz son 5 yıllık dönemde ayçiçeğinde ne kadar ihracat, ne kadar ithalat gerçekleştirmiştir? Son 5 yıllık dönemde: Ayçiçek yağının kilogram fiyatlarında artış yaşanmasının sebepleri nelerdir?

Ülkemiz, gıda sektörü dışında, hayvancılık, kozmetik, boya ve hatta enerji sektöründe de hammadde olarak kullanılan ayçiçeği tarımı için uygun ekolojik koşullara sahip olmasına rağmen, ayçiçeği ekim alanları neden arttırılmamaktadır?

Dışa bağımlı olduğumuz ayçiçeği başta olmak üzere yağlı tohum bitkilerinin üretiminin arttırılmasına yönelik bir politikanız bulunmakta mıdır?

Bitkisel yağ sanayinin ihtiyacı olan yağlı tohumun sağlanması ve ithalatın azaltılması için yağlı tohumlu bitkiler ekim alanlarının arttırılmasını teşvik edecek bir destekleme projeniz bulunmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

2002 yılında 850 bin ton olan toplam ayçiçeği üretimimiz; 2023 yılında W 159 artışla 2,2 milyon tona yükselmiştir.

Ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak çiftçilere bitkisel üretim destekleri verilmektedir.

Bu kapsamda 2023 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2024 Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Karar 15 Eylül 2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu karar ile yağlık ayçiçeği üreticilerimize 121 TI.//da mazot desteklemesi, 21 TL/da gübre desteklemesi olmak üzere toplam 142 TL/da destekleme ödemesi yapılacaktır. Ayrıca 2023 üretim yılı için fark ödemesi desteği 100 Kr/kg, katı organik-organomineral gübre desteği 30 TI/da, organik tarım desteği 72 TI./da, toprak analizi desteği 50 TL/da olarak ödenecektir.

Diğer taraftan sürdürülebilir tarımsal üretim ile gıda güvenliğini sağlamak, çiftçilerin refah düzeyini artırmak, küresel rekabette daha fazla söz sahibi olmak amacıyla illerimizde çeşitli projeler yürütülmektedir. Bakanlığımızca 2023 yılında Tarım Arazilerinin Kullanımın Etkinleştirilmesi Projesi kapsamında stratejik ve arz açığı olan ürünler öncelikli olmak üzere üretim artışı sağlamak amacıyla yağlı tohumlu bitkilere yönelik projeler önceliklendirilmiştir. 2024 yılında da söz konusu proje uygulamalarına devam edilmektedir.

Bakanlığımızca yurt içi ve yurt dışı piyasalardaki fiyat değişimleri, stok yönetimi ve hasat durumu yakından takip edilmekte olup gıda arz güvenliğinin tesis edilmesinin yanında üreticilerimizi ve tüketicilerimizi koruyacak her türlü tedbir alınmaktadır.

Dış ticarete ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Ülkemizdeki ayçiçeği ve ayçiçeği yağı üretimine dair verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3774, 31 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3774-ulkemizdeki-aycicegi-ve-aycicegi-yagi-uretimine-dair-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7e9a4c35-2070-4f50-90b9-018a4fb2d35b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
