# Şanlıurfa ilindeki çiftçilerin sulamada yaşadıkları sorunlara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/37880
- **Veren:** Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 18 Aralık 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 19 Şubat 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bcca1683-b29d-4ca0-8b70-019b359ee2d1
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37880-sanliurfa-ilindeki-ciftcilerin-sulamada-yasadiklari-sorunlara-iliskin

> Ferit Şenyaşar (DEM Parti), 18 Aralık 2025 tarihinde 7/37880 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 19 Şubat 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından

Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 0

Ferit ŞENYAŞAR Şanlıurfa Milletvekili

Urfa, Türkiye'nin en önemli tarımsal üretim merkezlerinden biri olmasına rağmen, çiftçiler yıllardır yetersiz destekler, yüksek girdi maliyetleri ve borç sarmalıyla karşı karşıyadır.

Topçu Gündaş Sulama Birliği'nde yaşanan enerji kesintileri, bu yapısal sorunları daha da derinleştirmiştir. 2025 yılında hububat ekimi yapan birçok çiftçi ödeme yapamadığı için icralık duruma düşmüş, mısır ve pamuk ödemelerinde Kasım—Aralık aylarında yalnızca yaklaşık 905 oranında tahsilat yapılabilmiştir. Sulama yapılamaması, çiftçilerin yalnızca bu yılı değil, gelecek yılları da kaybetmesine neden olmaktadır. Tarım politikalarının çiftçiyi korumak yerine, borçlandıran ve üretimden dışlayan bir noktaya gelmesi kabul edilemezdir.

Bu bağlamda:

Topçu Gündaş Sulama Birliği'nden hizmet alan çiftçi sayısı ve sulanan toplam arazi miktarı ne kadardır?

Sulama yapılamaması nedeniyle 2025 sezonunda Şanlıurfa'da beklenen ürün ve gelir kaybı ne kadardır?

İcralık duruma düşen çiftçilere yönelik borç ertelemesi, faiz affı veya doğrudan gelir desteği sağlanacak mıdır?

Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için sulama birliklerinin kamu eliyle desteklenmesi yönünde bir politika değişikliği planlanmakta mıdır?

Çiftçilerin enerji maliyetlerinden kurtarılması amacıyla GES ve yenilenebilir enerji projeleri neden yaygınlaştırılmamaktadır?

Sulama hizmetlerinin aksaması nedeniyle üretimden kopan çiftçilerin topraklarını terk etmesinin önüne geçmek için hangi önlemler alınacaktır?

Tarımsal sulamanın, piyasa koşullarına terk edilmeden kamusal bir hak olarak yeniden düzenlenmesine yönelik bir çalışmanız var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Topçu Gündaş Sulama Birliği'nin hizmet verdiği toplam sulama alanı 60.295 hektar olup toplam çiftçi sayısı 23.657'dir.

Şanlıurfa ilinde 2025 üretim sezonunda sulama hizmetleri, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve ilgili sulama birlikleri tarafından planlanan program çerçevesinde kesintisiz şekilde yürütülmüştür.

8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. i

Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren Yo25 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.

Üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda *025-96100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.

Bu doğrultuda, e Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar 0100'e varan faiz/kâr payı desteği, e Hayvancılık, kanatlı sektörü ve su ürünleri sektöründe yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 965, e Bitkisel üretim konularında işletme kredi/finansman kullandırımlarında basınçlı sulama sistemi kullanımında ilave 9010, e Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 9020, yatırımlarda yağmur suyu hasatı değerlendirildiğinde ilave 9010 ve e Planlı üretime uygun üretim yapan faydalanıcılara ilave 9420 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır.

Bakanlığımız tarafından 2006 yılından bu yana uygulanmakta olan Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) 81 ilimizi kapsamakta olup tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırımlar, tarımsal üretime yönelik yatırımlar, yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yönelik yatırımlar, su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar, hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırımlar ile altyapı yatırım konularında; yeni tesis yapımına, TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı kısmen yapılmış yatırımların tamamlanmasına, mevcut tesislerin kapasite artırımına ve modernizasyon/otomasyonuna bütçe imkânları ve hibe tutarı limitleri doğrultusunda 2026 yılı itibarıyla yeni dönem uygulamalarında hibeye esas proje tutarının 950-9470'i oranında hibe desteği verilecektir.

Güneş Enerji Santrali (GES) ve yenilenebilir enerji üretimi konularında yapılacak başvurulara da hibe desteği verilmektedir.

Bu kapsamda, özellikle son dönemde artan enerji maliyetlerinin tarımsal üretim üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla. sulama birlikleri bünyesinde GES kurulumları başlatılmıştır. Kurulan GES tesisleri sayesinde, sulama faaliyetlerinde kullanılan elektrik enerjisinin önemli bir bölümü yenilenebilir kaynaklardan karşılanmakta; böylece çiftçilerin enerji giderleri azaltılarak. üretim maliyetleri düşürülmektedir. Bu uygulama hem tarımsal üretimin devamlılığını desteklemekte hem de enerji arz güvenliği ile çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlamaktadır.

Topçu Gündaş Sulama Birliği için planlanan GES ve diğer yenilenebilir enerji projelerine ilişkin yatırımlar devlet yatırımı kapsamında yatırım programına teklif edilmiş olup 2026 yılı sonu itibarıyla tesislerin tamamlanarak devreye alınması hedeflenmektedir.

Bakanlığımızca tarımda kullanılan suyun etkin kullanımını sağlamak üzere 2007 yılından itibaren bireysel tarla içi modern sulama sistemlerine Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KK YDP) kapsamında "050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır.

Sulama sistemleri başvuru konuları ise; e Tarla içi damla sulama sistemi kurulması, e Tarla içi yağmurlama sulama sistemi kurulması, e Tarlaiçi mikro yağmurlama sulama sistemi kurulması, " Tarla içi yüzey altı damla sulama sistemi kurulması, e Lineer veya Center Pivot sulama sistemi kurulması, e Tamburlu sulama sistemi kurulması, e Güneşenerjili sulama sistemi kurulması, e" Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri ve se Akıllı sulama sistemleri.

Böylece modern basınçlı sulama sistemlerinin çiftçiler tarafından benimsenmesi ve yaygınlaşması, suyun etkin kullanımı ile ürünlerde verim artışı, arazilerin verimli kullanımını sağlanması, girdi maliyetlerinin düşürülmesi ile üreticilerin daha fazla kâr elde etmesi amaçlanmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Şanlıurfa ilindeki çiftçilerin sulamada yaşadıkları sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37880, 18 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37880-sanliurfa-ilindeki-ciftcilerin-sulamada-yasadiklari-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bcca1683-b29d-4ca0-8b70-019b359ee2d1

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
