# 2020-2024 yıllarında deniz araçlarından toplanan sintine suyu, atık yağ gibi gemi atıkları miktarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/37886 - **Veren:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir) - **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu) - **Veriliş tarihi:** 18 Aralık 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 27 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d03f3d24-5c7d-472e-8375-019b37088d88 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37886-2020-2024-yillarinda-deniz-araclarindan-toplanan-sintine-suyu-atik-yag-gibi-gemi-atiklari > İbrahim Akın (DEM Parti), 18 Aralık 2025 tarihinde 7/37886 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 27 Ocak 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir URALOĞLU tarafından Anayasanın 98'inci İçtüzüğün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. İbrahim AKIN İzmir Milletvekili Türkiye'nin dört bir yanında denizler hızla kirlenmekte, koylar petrol türevleriyle, sintine sularıyla ve atıklarla tehdit altına girmektedir. Buna rağmen, Bakanlığın kamuoyuna açık, düzenli ve şeffaf veri paylaşımından kaçındığı görülmektedir. Bugün ülkemizde sintine sularının ne kadar toplandığı, kayıt dışı boşaltımların boyutu, denetimlerin eksikliği, MARPOL yükümlülüklerinin ne ölçüde yerine getirildiği gibi konular tam bir belirsizlik içindedir. Denizlerimizi korumak bir tercih değil, uluslararası sözleşmelerle altına imza attığımız bir zorunluluktur. Buna rağmen, yıllardır hem çevre örgütlerinin hem yurttaşların uyarılarına | rağmen atık toplama kapasitesi artırılmamış, gerekli denetim mekanizmaları güçlendirilmemiş, ceza süreçleri caydırıcı bir seviyeye getirilmemiştir. Türkiye'nin doğal varlıklarının, ekonomik bir meta olarak tüketilmesine sessiz kalınamaz. Denetimsiz bırakılmış bir deniz, turizme, balıkçılığa ve halk sağlığına zarar verecektir. Bu nedenle Bakanlığınızın politikalarının, denetimlerinin ve verilerinin şeffaf biçimde ortaya konması kamu yararı açısından zorunludur. Bu bağlamda; 1. Türkiye'de 2020-2024 yılları arasında deniz araçlarından toplanan sintine suyu, atık yağ, atık balast ve diğer gemi kaynaklı atıkların yıllık toplamı nedir? 2. Türkiye'deki atık kabul tesislerinin mevcut kapasitesi, artan deniz trafiğini karşılamaya yeterli midir? Son 5 yılda kapasite artırımı için hangi somut adımlar atılmıştır?. Denetimlerin kaçında MARPOL ihlali tespit edilmiştir? Bu ihlallerin yıllara göre dağılımı 3. Son 5 yılda Bakanlığınıza bağlı birimlerce gerçekleştirilen denetim sayısı nedir? nedir? 4. Tespit edilen MARPOL ihlalleri sonucunda 2020-2024 arasında kaç gemiye idari para cezası verilmiştir? Uygulanan cezaların toplam tutarı nedir? Bu cezaların ne kadarı tahsil edilmiştir? 5. Türkiye karasularında kayıt dışı sintine ve petrol türevi atık boşaltımı konusunda Bakanlığınıza ulaşan ihbar sayısı nedir? Bu ihbarların gerçek olması durumunda ve hangi yaptırımlar uygulanmıştır? 6. Atık toplama, denetim ve ceza süreçlerinin merkezi, şeffaf ve dijital bir platformda toplanması için Bakanlığınız bir çalışma yürütmekte midir? 7. Türkiye'nin taraf olduğu MARPOL 73/78 sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklere uyum düzeyi nedir? Hangi maddelerde eksiklikler bulunduğu tespit edilmiştir? 8. Özellikle Akdeniz ve Ege kıyıları gibi yoğun turistik bölgelerde, yaz aylarında faaliyet gösteren yüzer atık toplama teknelerinin sayısı ve kapasitesi yeterli midir? Bu kapasitenin artırılmasına yönelik bir planlama yapılmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı Gemi kaynaklı illegal deşarjların kontrol edilmesi maksadıyla, 2872 Sayılı Çevre Kanunu hükümlerine uyulup uyulmadığının denetlenmesi ve aynı Kanunun 24'üncü maddesine göre idari yaptırım kararı verme yetkisi; 23.01.2023 tarihli ve 2023/3 Sayılı "Gemi Kaynaklı Deniz Kirliliği Denetimi Yetkisinin Devri Genelgesi" ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Bakanlığımız bağlısı Liman Başkanlıklarına, Sahil Güvenlik Komutanlığına, Türkiye Çevre Ajansına, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığına ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığına verilmiştir. 2020-2025 yılları arasında; 8.051 adet Türk Bayraklı gemi, Karadeniz Mutabakat Anlaşması kapsamında 3.212 adet gemi, Akdeniz Mutabakat Anlaşması kapsamında ise 13.572 adet gemi olmak üzere toplamda 24.835 adet gemi denetlenmiş olup bu gemilerden 69'unda Denizlerin Gemilerden Kirlenmesini Önleme Uluslararası Sözleşmesi (Marine Pollution-MARPOL) ihlali tespit edilmiştir. Ayrıca gemi kaynaklı kirlilik ile ilgili olarak Liman Başkanlıklarımıza 28 ihbar yapılmış olup 26 ihbar değerlendirmeye alınmıştır. MARPOL ihlalleri ile ihbarlar kapsamındaki hususlara; 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca idari para cezası uygulanmıştır. Diğer taraftan Ülkemiz; 1958 yılından beri üyesi olduğu Uluslararası Denizcilik Örgütünde O0((MO) 1999 yılından itibaren de konsey üyeliği yapmaktadır. IMO; üye olan devletleri, başta MARPOL olmak üzere uluslararası denizcilik sözleşmelerinden kaynaklanan bayrak, liman ve kıyı devleti yükümlülüklerini etkin ve tutarlı şekilde uyguladıklarını değerlendirmek amacıyla "IMO Üye Devlet Denetim Programı" (IMSAS) kapsamında 7 yıllık periyotlarla denetlemektedir. Bu kapsamda; Ülkemiz 2024 yılında IMO tarafından denetlenmiş olup MARPOL Sözleşmesi kapsamında herhangi bir eksiklik tespit edilmemiştir. Soru önergesinde yer alan diğer hususlar ise; Bakanlığımız görev ve sorumluluğunda yer almamaktadır. Abdulkadir URALOĞLU Bakan --- **Kaynak gösterme:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “2020-2024 yıllarında deniz araçlarından toplanan sintine suyu, atık yağ gibi gemi atıkları miktarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37886, 18 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37886-2020-2024-yillarinda-deniz-araclarindan-toplanan-sintine-suyu-atik-yag-gibi-gemi-atiklari (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d03f3d24-5c7d-472e-8375-019b37088d88 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.