# Şanlıurfa'nın Hızmalı Mahallesi'nde kentsel dönüşüm sebebiyle atıl durumda bulunan binaların neden olduğu güvenlik risklerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/37945 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 19 Aralık 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 182 gün sonra, 19 Haziran 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/61cd0ce1-5ff1-4b9d-8347-019b4103ec01 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37945-sanliurfa-nin-hizmali-mahallesi-nde-kentsel-donusum-sebebiyle-atil-durumda-bulunan-binalar > Mahmut Tanal (CHP), 19 Aralık 2025 tarihinde 7/37945 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 182 gün sonra, 19 Haziran 2026). ## Önerge metni T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı CHP Sey: o 15638 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Aşağıda belirtilen sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat K tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 94 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla a 15.12.2025 Av. Mahm Şanlıurfa Mi Şanlıurfa ili Hızmalı Mahallesi ve çevresinde, kentsel dönüşüm kağSamına alınarak tahliye edilen yapıların uzun süredir atıl durumda bırakıldığı, bu yapıların metruk hale gelerek madde bağımlılarının barınma alanına dönüştüğü ve bölgede suç oranlarını artırdığı yönünde çok sayıda yurttaş başvurusu tarafıma iletilmiştir. Boşaltılan yapıların yıkımının veya dönüşüm sürecinin başlatılmaması; bu alanların fiilen kamu düzeni ve güvenliği açısından riskli bölgeler haline gelmesine yol açmıştır. Metruk yapıların denetimsiz bırakılması sonucunda kundaklama, gasp, hırsızlık ve madde kullanımı gibi olayların arttığı; çocukların okula, kadınların günlük yaşama korku içinde katılmak zorunda kaldığı ifade edilmektedir. Kentsel dönüşüm uygulamalarının amacı yalnızca yapı stokunu yenilemek değil; aynı zamanda yaşam güvenliğini sağlamak, sağlıklı ve güvenli çevreler oluşturmaktır. Tahliye edilmiş alanların uzun süre kaderine terk edilmesi, kentsel dönüşümün amacına aykırı olduğu gibi idarenin hizmet kusuru tartışmasını da beraberinde getirmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2'nci maddesinde düzenlenen sosyal devlet ilkesi, devletin yurttaşların can ve mal güvenliğini tehdit eden riskleri önleyici tedbirleri ama yükümlülüğünü içermektedir. 5'inci maddede devlete yüklenen temel amaç ve görevler arasında; kişilerin huzur ve güvenliğini sağlamak açıkça sayılmıştır. Ayrıca Anayasa'nın 56'ncı maddesi, herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğunu hüküm altına almakta; bu yükümlülüğün yerine getirilmesini idareye bırakmaktadır. Kentsel dönüşüm alanlarında tahliye edilmiş yapıların uzun süre denetimsiz ve güvensiz biçimde bırakılması, bu anayasal yükümlülüklerle bağdaşmamaktadır. Bu bağlamda; 1. Şanlıurfa ili Hızmalı Mahallesi ve çevresinde kentsel dönüşüm kapsamına alınan alanlar hangileridir? Bu alanlarda bugüne kadar kaç yapı tahliye edilmiş, kaçı hâlen metruk durumdadır? 2. Tahliye edilmesine rağmen yıkımı veya dönüşümü başlatılmayan bu yapılarla ilgili olarak Bakanlığınızca hangi tarihlerde güvenlik, yıkım, mühürleme veya denetim işlemleri yapılmıştır? Yapılmadıysa gerekçesi nedir? bu işlemler sonrasında söz konusu yapıların yeniden metruk hale gelmesini önlemek amacıyla hangi kalıcı tedbirler alınmıştır? . Hızmalı Mahallesi ve çevresinde, metruk yapılar nedeniyle ortaya çıkan gasp, hırsızlık, kundaklama ve madde kullanımı olaylarına ilişkin olarak Bakanlığınıza veya bağlı birimlerinize iletilmiş resmi bildirim ve şikâyet sayısı kaçtır? . Buşikâyet ve bildirimler mevcut olmasına rağmen, kentsel dönüşüm sürecinin bugüne kadar fiilen başlatılamamasının idari, mali veya hukuki gerekçesi nedir? . Hızmalı Mahallesi ve çevresindeki kentsel dönüşüm alanlarında inşaat faaliyetlerinin başlama tarihine ilişkin takvimlendirilmiş bir planlama bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa hangi tarihte başlanacaktır? . Dönüşüm süreci tamamlanana kadar, metruk yapıların kamu güvenliği tehdidi oluşturmasını önlemek amacıyla geçici güvenlik, aydınlatma, çevreleme veya yıkım tedbirleri alınacak mıdır? Alınacaksa bunlar nelerdir? . Bu süreçte, mahallede yaşayan çocukların, kadınların ve yurttaşların güvenliğinin sağlanması amacıyla ilgili belediyeler ve kolluk birimleriyle Bakanlığınız tarafından resmi bir koordinasyon sağlanmış mıdır? . Hızmalı Mahallesi örneğinde ortaya çıkan bu durum dikkate alındığında; Şanlıurfa genelinde kentsel dönüşüm kapsamına alınıp uzun süredir bekleyen, benzer güvenlik riskleri barındıran başka mahalleler bulunmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI SORULAR 1. Şanlıurfa ili Hızmalı Mahallesi ve çevresinde kentsel dönüşüm kapsamına alman alanlar hangileridir? Bu alanlarda bugüne kadar kaç yapı tahliye edilmiş, kaçı hâlen metruk durumdadır? 2. Tahliye edilmesine rağmen yıkımı veya dönüşümü başlatılmayan bu yapılarla ilgili olarak Bakanlığınızca hangi tarihlerde güvenlik, yıkım, mühürleme veya denetim işlemleri yapılmıştır? Yapılmadıysa gerekçesi nedir? bu işlemler sonrasında söz konusu yapıların yeniden metruk hale gelmesini önlemek amacıyla hangi kalıcı tedbirler alınmıştır? 3. Hızmalı Mahallesi ve çevresinde, metruk yapılar nedeniyle ortaya çıkan gasp, hırsızlık, kundaklama ve madde kullanımı olaylarına ilişkin olarak Bakanlığınıza veya bağlı birimlerinize iletilmiş resmi bildirim ve şikâyet sayısı kaçtır? 4. Bu şikâyet ve bildirimler mevcut olmasına rağmen, kentsel dönüşüm sürecinin bugüne kadar fiilen başlatılamamasının idari, mali veya hukuki gerekçesi nedir? 5. Hızmalı Mahallesi ve çevresindeki kentsel dönüşüm alanlarında inşaat faaliyetlerinin başlama tarihine ilişkin takvimlendirilmiş bir planlama bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa hangi tarihte başlanacaktır? 6. Dönüşüm süreci tamamlanana kadar, metruk yapıların kamu güvenliği tehdidi oluşturmasını önlemek amacıyla geçici güvenlik, aydınlatma, çevreleme veya yıkım tedbirleri alınacak mıdır? Alınacaksa bunlar nelerdir? 7. Bu süreçte, mahallede yaşayan çocukların, kadınların ve yurttaşların güvenliğinin sağlanması amacıyla ilgili belediyeler ve kolluk birimleriyle Bakanlığınız tarafından resmi bir koordinasyon sağlanmış mıdır? 8. Hızmalı Mahallesi örneğinde ortaya çıkan bu durum dikkate alındığında; Şanlıurfa genelinde kentsel dönüşüm kapsamına alınıp uzun süredir bekleyen, benzer güvenlik riskleri barındıran başka mahalleler bulunmakta mıdır? CEVAP Konu ile ilgili olarak Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan alınan cevabi bilgide; Karakoyunlu, Şehitlik, Hızmalı ve Atatürk Mahalleleri sınırları içerisinde kalan alanın, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisinin 14.11.2023 tarihli ve 509 sayılı kararı ve 27.08.2025 tarihli ve 10276 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı ilan edildiği, söz konusu alanda büyükşehir belediyesi tarafından proje başlatıldığı ve kamulaştırma işlemlerinin devam ettiği bildirilmiş olup bu kapsamda; 1. Hızmalı, Atatürk ve Şehitlik Mahallelerinin içerisinde bulunan rekreasyon alanında uzlaşma sonucu kamulaştırılan yapıların yıkımı güvenlik önlemleri alınarak yapıldığı, enerji nakil hattından dolayı kalan bir yapının yıkım işlemlerinin devam ettiği, 2. Tahliye edilen yapılar bekletilmeden yıkıldığı ve belediyeyle anlaşmaya varmamış fakat kendisi tarafından tahliyesi gerçekleştirilen vatandaşların yapılarının mahkeme sürecini beklediği, 3. İl Emniyet Müdürlüğü tarafından araştırılması gerektiği, 4. Kentsel dönüşüm sürecinin başladığı, anlaşmalar sonucu yıkım ve tahliye işlemlerinin hızlı bir şekilde devam ettiği, uzlaşma sağlanmayan hak sahipleri için mahkeme süreçlerinin başlatıldığı, boşaltılan ve inşaat yapımına uygun alanlarda inşaat yapımı için ihale süreçlerinin devam ettiği, 5. Hızmalı Mahallesi çevresinde bulunan Karakoyunlu Kentsel Dönüşüm Projesinde yıkım ve tahliye işlemlerinin tamamlandığı ve inşaat yapımı için ihale süreçlerinin devam ettiği, 6. Kentsel dönüşüm sürecinde metruk yapıların ivedi bir şekilde ve tehlike arz etmeksizin yıkılması için gerekli güvenlik tedbirlerinin alınarak işlemlerin yapıldığı, 7. Ulaşım Daire Başkanlığınca ulaşım trafik düzenleme kararının alınarak elektrik, su, doğalgaz gibi alt yapı kuruluşlarının bilgilendirildiği, gerekli durumlarda zabıta daire başkanlığı ve il emniyet müdürlüğünden kolluk kuvveti desteğinin talep edildiği, güvenlik şeritlerinin çekilerek önlem alındığı ve yıkım işleminin kontrollü bir şekilde gerçekleştirildiği, 8. İlan edilen kentsel dönüşüm alanlarında risk ve tehlike arz eden metruk yapının bulunmadığı, belirtilmiştir. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Şanlıurfa'nın Hızmalı Mahallesi'nde kentsel dönüşüm sebebiyle atıl durumda bulunan binaların neden olduğu güvenlik risklerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37945, 19 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37945-sanliurfa-nin-hizmali-mahallesi-nde-kentsel-donusum-sebebiyle-atil-durumda-bulunan-binalar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/61cd0ce1-5ff1-4b9d-8347-019b4103ec01 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.