# Basit usulden çıkarılarak gerçek usulde vergilendirilecek olan esnaf sayısına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/37962 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 19 Aralık 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 81 gün sonra, 10 Mart 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a31b247c-c34a-41c4-b93f-019b3bfbefed - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37962-basit-usulden-cikarilarak-gercek-usulde-vergilendirilecek-olan-esnaf-sayisina-iliskin > Mahmut Tanal (CHP), 19 Aralık 2025 tarihinde 7/37962 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 81 gün sonra, 10 Mart 2026). ## Önerge metni 1. B.M.M. -" İCUMHURİYET HALK PARTİSİ Onu Başarı 31962 Say: o 15636 9/9/2025 tarihli ve 33012 sayılı Resmi Gazete *de yayımlanan 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile; büyükşehirlerde nüfusu 30.000'i aşan ilçelerde faaliyet gösteren çok sayıda küçük esnaf ve sanatkâr, 01/01/2026 tarihinden itibaren basit usulde vergilendirme kapsamı dışına çıkarılarak gerçek usulde vergilendirmeye tabi tutulmuştur. Basit usul; sermaye yapısı zayıf, gelir düzeyi düşük, çoğunlukla tek kişi ya da aile emeğiyle faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârların idari yükten ve orantısız vergi baskısından korunması amacıyla ihdas edilmiş bir vergilendirme rejimidir. Buna karşın söz konusu düzenleme; muhasebe tutma zorunluluğu, artan vergi ve prim yükü ile birlikte ceza riskini artırarak, küçük esnafı fiilen sürdürülemez bir mali baskı altına sokmaktadır. Düzenlemede esas alınan "30.000 nüfus" kriterinin hangi ekonomik, mali veya sosyodemografik veriye dayandığı kamuoyuna açıklanmamıştır. İlçe nüfusunun artması, o ilçede faaliyet gösteren tüm esnafın mali gücünün arttığı anlamına gelmemesine rağmen, düzenleme bu gerçeği yok saymaktadır. Esnaf odaları ve meslek birlikleri; bu uygulamanın işyeri kapanmalarına, istihdam kaybına ve | kayıt dışılığın artmasına yol açacağını açıkça ifade etmektedir. Basit usulün koruyucu mantığı ortadan kaldırılarak, küçük esnaf ile büyük ölçekli işletmeler fiilen aynı vergi rejimine tabi tutulmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2'nci maddesinde yer alan sosyal devlet ilkesi, devletin mali politikalarını toplumun zayıf kesimlerini koruyacak şekilde oluşturmasını zorunlu kılmaktadır. 73'üncü maddede düzenlenen mali güce göre vergilendirme ilkesi ise vergi yükünün adil ve orantılı biçimde dağıtılmasını emretmektedir. Bu bağlamda; | 1. 01/01/2026 tarihinden itibaren basit usulden çıkarılarak gerçek usulde vergilendirilecek esnaf ve sanatkâr sayısı Türkiye genelinde ve il il kaçtır? 2. Bu kapsamda Şanlıurfa'da etkilenecek esnaf ve sanatkâr sayısı kaçtır? Bu sayı ilçelere göre nasıl dağılmaktadır? 3. Budüzenleme hazırlanırken esas alınan 30.000 nüfus kriteri, hangi ekonomik, mali veya sosyo-demografik analizlere dayanmaktadır? Bu kritere ilişkin yazılı bir etki analizi veya teknik rapor mevcut mudur? YAYI . Bakanlığınız hesaplamalarına göre, basit usulden gerçek usule geçen bir esnafın yıllık ortalama vergi, prim ve muhasebe giderlerinde; yüzde olarak tutar olarak ne kadarlık bir artış öngörülmektedir? . 3 ve #üncü sorularda belirtilen analiz ve öngörüler çerçevesinde; düzenlemenin işyeri kapanmaları, iflaslar ve istihdam kaybı üzerindeki olası etkilerine dair Bakanlığınızca hazırlanmış yazılı bir etki analizi raporu bulunmakta mıdır? Eğer böyle bir etki analizi bulunmuyorsa; milyonlarca esnafi doğrudan etkileyen bu düzenleme hangi gerekçeyle ve hangi veri setine dayanılarak hayata geçirilmiştir? . Basit usulden çıkarılan esnafın, Anayasa'nın 2'nci maddesindeki sosyal devlet ilkesi ve 73'üncü maddesindeki mali güce göre vergilendirme ilkesi kapsamında korunmasına yönelik Bakanlığınızın hukuki değerlendirmesi nedir? . Esnaf meslek örgütlerince orantısız vergi yükü doğurduğu belirtilen bu düzenlemenin; iptali, ertelenmesi veya kapsamının daraltılmasına yönelik bir çalışma yapılmakta mıdır? . Budüzenleme nedeniyle gelir kaybına uğrayacak veya faaliyetini sonlandırmak zorunda kalacak esnaf ve sanatkârlar için geçiş süreci, muafiyet, destek veya telafi mekanizması öngörülmekte midir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Şanlıurfa Milletvekili Sayın Av. Mahmut TANAL'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mev. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 7137962 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Av. Mahmut TANAL, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Kalkınma Planı, 2025-2027 ve 2026-2028 Orta Vadeli Programları başta olmak üzere ulusal politika belgelerinde bütçe gelirlerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması ile vergi harcamalarının etkinliğinin artırılması amacıyla istisna ve muafiyetlerin azaltılmasına dönük politika ve tedbirler öngörülmüş olup, enflasyonla mücadelede para ve maliye politikalarının birbirini destekler nitelikte kararlı bir şekilde uygulanacağı, kamu açığının kademeli olarak düşürüleceği ve mali disiplinin güçlendirileceği ifade edilmiştir. Bu çerçevede, gelir politikalarıyla vergi adaletini güçlendiren uygulamalara öncelik verilerek, etkinliği kalmayan istisna, muafiyet ve indirimlerin azaltılmasına yönelik teknik çalışmalar yürütülmektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 47 ve 48'inci maddesinde öngörülen genel ve özel şartları taşıyan mükelleflerin ticari kazançları basit usulde tespit edilmektedir. Anılan Kanunun 20/A maddesi uyarınca basit usule tabi mükelleflerin elde ettikleri kazançlar gelir vergisinden istisna olup bu kazançlar dolayısıyla gelir vergisi beyannamesi verilmemektedir. Diğer taraftan, aynı Kanunun 51'inci maddesinde yer alan yetki kapsamında, 08/09/2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile büyükşehir belediyesi olan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan son verilere göre nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler hariç olmak üzere Karar'da sayılan faaliyetlerle iştigal edenler 01/01/2026 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmıştır. Söz konusu düzenleme ile küçük esnafa vergi muafiyeti sağlayan "vergiden muaf esnaf" düzenlemesinde herhangi bir değişiklik yapılmamış olup uygulama aynen devam etmektedir. Bununla birlikte 10/12/2025 tarihli ve 10679 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 30 büyükşehirde olmakla birlikte 5216 ve 6360 sayılı Kanunlarla tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen ve nüfusu 2.000'i geçmeyen belde belediyeleri ve köylerde Karar kapsamındaki, şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar hariç olmak üzere, faaliyetlerde bulunan mükelleflerin de basit usulden yararlanmaya devam etmesi sağlanmıştır. Yapılan düzenleme ile bu mükellefler yönünden vergilendirmede eşitlik sağlanarak söz konusu rekabet eşitsizliği sona erdirilmiş, vergide adaletin sağlanması, etkin, adil ve sürdürülebilir bir vergi sisteminin kurulması, kamu gelirlerinin güçlendirilmesi ve mükelleflerin kazancına göre vergilendirilerek vergi yükünün daha dengeli hale getirilmesi Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-1 amaçlanmıştır. Zira, bu düzenlemeyle birlikte gerçek usulde vergilendirilecek mükellefler 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40'ncı maddesinde yer alan giderler ile aynı Kanunun 89'uncu maddesinde yer alan indirimleri de dikkate almak suretiyle yıl içerisinde elde ettikleri gerçek kazançlarını tespit edebilecekler ve varsa vergiye tabi matrahları üzerinden hesaplanan gelir vergisini ödeyeceklerdir. Ancak matrah oluşmaması halinde gelir vergisi ödenmeyeceği tabiidir. Öte yandan, Bakanlığımızca 2026 yılı başından itibaren basit usulden gerçek usule geçecek mükelleflerimizin vergisel yükümlülüklerini kendilerine yeni bir iş yükü ya da maliyet getirmeden yerine getirebilmeleri için de gerekli düzenlemeler yapılmaktadır. Bu kapsamda, basit usulden gerçek usule geçecek olan mükelleflerimize düzenlemek zorunda oldukları belgeleri bağlı oldukları oda ve birliklerden temin edebilme imkânının sağlanmasının yanı sıra, bu mükelleflerimizin defterlerinin tutulması, beyanname ve bildirimlerinin gönderilmesi işlemlerinin bağlı oldukları meslek odalarında veya birliklerinde yetkili meslek mensupları aracılığı ile yapılabilmesine imkân sağlayacak düzenlemeler yapılmıştır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Basit usulden çıkarılarak gerçek usulde vergilendirilecek olan esnaf sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37962, 19 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37962-basit-usulden-cikarilarak-gercek-usulde-vergilendirilecek-olan-esnaf-sayisina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a31b247c-c34a-41c4-b93f-019b3bfbefed Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.