# Hakkari ili Yüksekova ilçesine bağlı Dağlıca köyünden göç eden vatandaşların bazı taleplerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/38143
- **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari)
- **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu)
- **Veriliş tarihi:** 23 Aralık 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 16 Şubat 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/415cd99d-2085-41c0-b514-019b4f3d9ca4
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38143-hakkari-ili-yuksekova-ilcesine-bagli-daglica-koyunden-goc-eden-vatandaslarin-bazi-talepler

> Öznur Bartin (DEM Parti), 23 Aralık 2025 tarihinde 7/38143 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 16 Şubat 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Hakkâri ili Yüksekova ilçesine bağlı Dağlıca köyünün mezralarından olan Üçkardeş (Zâre) ve Nerik (Nörik) mezraları, 1993 yılında kamuoyunun da yakından bildiği güvenlik gerekçeli olaylar nedeniyle zorunlu göçe tabi tutulmuştur. Aradan geçen otuz yılı aşkın süreye rağmen, söz konusu mezralara yönelik kalıcı geri dönüş sağlanamamış, yurttaşların yaşam alanlarıyla olan bağları fiilen koparılmıştır.

Zorunlu göçten bugüne kadar geçen sürede, mezralara yalnızca patika yollarla ulaşım sağlanabilmekte olup, herhangi bir araç yolu inşa edilmemiştir. Bu durum, yerleşim yerlerine erişimi fiilen imkânsız hâle getirmekte; yurttaşların mülkiyet, barınma, üretim ve yaşam haklarını kullanmalarını engellemektedir. Hâlihazırda Üçkardeş ve Nerik mezralarıyla doğrudan bağlantılı yaklaşık 1.500 yurttaş bulunmakta olup, yol yapılması ve idari engellerin kaldırılması hâlinde bu yurttaşlar köylerine geri dönmek istediklerini açıkça ifade etmektedir.

Zorunlu göç öncesinde Üçkardeş mezrasında yaklaşık 1.150, Nerik mezrasında ise 850 kişi yaşamaktaydı. Ancak yurttaşlar, yıllar boyunca yalnızca askeri makamlarca verilen geçici ve süreli izinlerle, köylerinde en fazla birkaç gün kalabilmiş; ardından yeniden ayrılmak zorunda bırakılmıştır. Günümüzde dahi, her ne kadar valilik makamlarınca herhangi bir kısıtlama olmadığı belirtilse de fiiliyatta Yüksekova İlçe Jandarma Komutanlığı'ndan izin alınmadan söz konusu mezralara gidilememektedir. Verilen izinler ise birkaç günle sınırlandırılmakta, bu durum kalıcı yaşamı, tarım ve hayvancılık faaliyetlerini imkânsız kılmaktadır.

Bu uygulamalar, Anayasa'nın 23'üncü maddesinde güvence altına alınan yerleşme ve seyahat özgürlüğü, 35'inci maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkı ve 2'nci maddede yer alan hukuk devleti ilkesi ile açıkça çelişmektedir. Ayrıca Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Birleşmiş Milletler Zorla Yerinden Edilme Rehber İlkeleri ve AİHM içtihatları, yerinden edilen kişilerin güvenli, gönüllü ve onurlu geri dönüşlerinin sağlanmasını devletlerin pozitif yükümlülüğü olarak tanımlamaktadır.

Öte yandan, mezralara ulaşımı sağlayacak yol güzergâhı tamamlandığı takdirde; Yazılı Köyüne bağlı Kapalı, Demirli, Alaso, Çevrecik ve Topacık mezraları da bu yolu aktif biçimde kullanabilecektir. Ancak bu mezralara da hâlen izinle gidilebilmekte, kalıcı dönüşlere müsaade edilmemektedir. Üçkardeş mezrası yolunda bugüne kadar toplam 10 km'lik güzergâhın yalnızca 2 km'lik kısmı tamamlanmış, kalan 8 km'lik bölüm ise yıllardır bitirilmemiştir.

Söz konusu yolun tamamlanması ve mezralara dönüşe izin verilmesi hâlinde, 5.000'den fazla yurttaşın kendi topraklarına geri döneceği ifade edilmektedir. Buna rağmen, bugüne kadar yapılan dilekçe başvuruları ve sözlü talepler karşılıksız kalmış, kamu kurumlarınca verilen hiçbir taahhüt hayata geçirilmemiştir. Özellikle 87 yaşındaki Numan amcanın, kendi köyüne ulaşabilmek için son derece ağır koşullarda yürümek zorunda kalması, yaşanan mağduriyetin insani boyutunu gözler önüne sermektedir.

Beyaztepe, Dilekli, Çanaklı ve Kivona bölgelerinde askeri üslerin kurulmuş olması ve bu alanlarda güvenlik güçlerinin sürekli olarak yaşamlarını sürdürebilmesi, söz konusu mezralara yurttaşların dönüşlerinin de güvenlik gerekçesiyle engellenemeyeceğini göstermektedir. Demokratikleşme ve kalıcı barışın inşası, yerinden edilmiş yurttaşların mekânsal, ekonomik ve toplumsal bağlarının yeniden kurulmasıyla mümkündür.

Bu bağlamda, Hakkâri ilindeki tüm köy ve mezralar bakımından fiili ve idari kısıtlamaların kaldırılması, ulaşım ve altyapı hizmetlerinin tamamlanması ile kalıcı ve onurlu köye dönüş politikalarının hayata geçirilmesi; teknik bir altyapı meselesinin ötesinde, hak temelli, barışçıl ve demokratik bir kamusal yükümlülük olarak ele alınmalıdır.

Bu bağlamda;

1. Üçkardeş mezrasına ulaşımı sağlayan yolun yalnızca 2 km'lik bölümünün tamamlanmış, kalan 8 km'lik kısmının ise yıllardır yapılmamış olmasının gerekçesi nedir?

2. Söz konusu yolun yapımı Bakanlığınızın hangi yatırım programında yer almaktadır ya da neden yer almamaktadır?

3. Yolun tamamlanması hâlinde Kapalı, Demirli, Alaso, Çevrecik ve Topacık mezralarının da bu güzergâhı kullanacağı dikkate alınmış mıdır?

4. Kırsal yerleşimlere erişimi sağlayan yolların yapılmaması, kamusal hizmetlere erişim hakkı açısından Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir?

3. Yolun tamamlanması için ayrılmış veya planlanan bütçe kalemi bulunmakta mıdır?

6. Bakanlığınız, zorunlu göç mağdurlarının geri dönüşünü kolaylaştıracak pozitif altyapı politikaları geliştirmeyi gündemine almış mıdır?

7. Hakkâri ilinde güvenlik veya idari gerekçelerle yol yapımı tamamlanmamış ya da hiç yapılmamış köy ve mezraların sayısı kaçtır; bu yerleşimlere ilişkin ertelenen veya yarım kalan projeler hangileridir ve köylere erişimin sağlanmasının yerleşme hakkı ve kamusal hizmetlere eşit erişim kapsamında anayasal bir yükümlülük olduğu dikkate alınarak, Bakanlığınızca özel bir yatırım ve önceliklendirme programı oluşturulması planlanmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Hakkari ili Yüksekova ilçesine bağlı Dağlıca köyünün Üçkardeş, Nerik mezraları ile diğer mezralara ulaşım sağlayan yollar; Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki yol ağında yer almamaktadır.

Abdulkadir URALOĞLU
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari ili Yüksekova ilçesine bağlı Dağlıca köyünden göç eden vatandaşların bazı taleplerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38143, 23 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38143-hakkari-ili-yuksekova-ilcesine-bagli-daglica-koyunden-goc-eden-vatandaslarin-bazi-talepler (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/415cd99d-2085-41c0-b514-019b4f3d9ca4

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
