# Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri tarafından kredi sağlama koşullarında yapılan değişikliklere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/38182
- **Veren:** Talat Dinçer (CHP, Mersin)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 22 Aralık 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 10 Mart 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3bc4bf7d-3d1b-48a6-9a5f-019b4b16e4c9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38182-esnaf-ve-sanatkarlar-kredi-ve-kefalet-kooperatifleri-tarafindan-kredi-saglama-kosullarinda

> Talat Dinçer (CHP), 22 Aralık 2025 tarihinde 7/38182 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 10 Mart 2026).

## Önerge metni

İ iyi ii AAA İGYMHURİYET HALK PARTİŞİ

ARA TA ERİN

Say yk la arasın

Aşağıdaki sorularımı Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98. Ve TBMM İçtüzüğün'nün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.19/12/2025

Ticaret Bakanlığı'nın son bütçe planlaması kapsamında gündeme getirdiği düzenleme, esnafın yıllardır ayakta kalabilmek için dayandığı Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerini işlevsizleştirme, esnafı ise daha da zor bir duruma sürükleme riski taşımaktadır. Getirilen düzenlemeye göre esnafın vergi ve SGK borcunun olmaması ve kullandığı krediyi fatura ile belgelemesi şart koşulmaktadır. Ancak bu yaklaşım, sahadaki ekonomik gerçeklerle örtüşmemektedir.

Bugün bankalara ulaşamayan, ticari kredi kullanma imkânı bulunmayan binlerce esnafin tek dayanağı Esnaf Kredi ve Kefalet Kooperatifleridir. Bankaların kapısından içeri giremeyen bu esnaf, kooperatifler sayesinde ayakta kalmaya çalışmaktadır. Krediye erişim, esnaf için büyüme aracı değil, yaşam mücadelesi haline gelmiştir. Esnaf kredilerinin büyük bir bölümü yıllık ya da aylık işyeri kiralarını ödemek, sermaye açığını kapatmak, mevcut vergi ve SGK borçlarını bir nebze azaltmak ve elektrik, su, personel gibi zorunlu giderleri karşılamak için kullanılmaktadır. Yani bu krediler lüks ya da keyfi harcamalar için değil, kepenk kapatmamak için kullanılmaktadır. Vergi ve SGK borcu olmayan esnaf zaten ayakta kalabilen esnaftır. Asıl desteğe ihtiyacı olan, borcu olduğu için bankalardan dışlanan kesimdir. Borçsuzluk şartı getirerek en kırılgan esnafı sistemin dışına itmek, sorunu çözmek değil derinleştirmektir. Bu düzenleme yalnızca esnafı değil, Esnaf Kredi Kooperatiflerini de pasifleştirecektir. Kooperatiflerin varlık sebebi zor durumdaki esnafa kefil olmak ve onu ticari hayatta tutmaktır. Borcu olmayan, her harcamasını fatura ile belgeleyebilen esnaf zaten ticari bankaların müşterisidir. Bu şartlarla kooperatiflerin kredi hacmi daralacak, üye sayısı azalacak ve kooperatifler işlevsiz hale gelecektir.

Enflasyonun yüksek olduğu, kiraların katlandığı, alım gücünün düştüğü bu ekonomik ortamda esnafa getirilen her yeni kısıtlama kepenk kapatma hızını artıracaktır. Desteklenmeyen küçük esnaf iflasa sürüklenecek, işsizlik artacak ve mahalle ekonomisi çökecektir. Bu durum yalnızca esnafın değil, toplumun tamamının sorunudur. Bu düzenleme geri çekilmeli, vergi ve SGK borcu olan esnaf dışlanmamalı, aksine öncelikledirilmelidir. Kredi kullanımında esneklik sağlanmalı, kooperatifler güçlendirilmeli ve esnafın ayakta kalması ekonomik istikrarın temel unsuru olarak görülmelidir.

Tarih :. 92. 12. 9225 > N 3 8 1 g 2

ŞUNU PENP

Bu bilgiler doğrultusunda;

Sayın Bakan, borcu olan esnaf bu ülkenin vatandaşı değil mi?

SGK ve Vergi borcu olmayan kaç küçük esnaf vardır?

Bankaların kredi vermediği esnafı kooperatiflerinde mi reddetmesini istiyorsunuz? Kirasını ödemek için kredi alan esnaftan kredi karşılığında fatura istemek ne kadar doğrudur? Vergi borcu yoksa zaten ayakta olan esnafa mı kredi vereceksiniz?

Bu düzenleme esnafı yaşatmak için mi, kepenk kapattırmak için mi hazırlandı?

Esnaf Kredi ve Kefalet Kooperatiflerini işlevsiz hale getirip, ortak kaybına neden olacağını biliyor musunuz?

Bundan sonraki adımlarınızda acaba Esnaf Kredi Kooparetiflerini mi kapatmayı düşünüyorsunuz?

Bu şartlarla kaç esnafın krediye erişebileceğini düşünüyorsunuz?

Borcu olan esnafı sistem dışına itmek, işyerlerinin kapanmasını hızlandırmayacak mıdır? Devlet zor durumdaki esnafın yanında değilse kimin yanında?

Kepenk kapatan esnaf sayısının çokluğu, istihdamı olumsuz etkilemez mi?

Bankaların kredi vermediği esnafa sırt dönmek hangi ekonomi modelidir?

Esnaf batarsa mali borçlarını nasıl ödeyecek?

Borçsuz esnaf zaten ayaktayken, borçlu esnaf neden destek olunmuyor?

Bu düzenleme kamu maliyesini mi koruyor, yoksa esnafı mı tasfiye ediyor?

Kooperatifleri işlevsizleştirmenin maliyeti hesaplandı mı?

Esnafın Kredi kullanıp aynı zamanda mali borçlarını da yapılandırma yaptırarak ödenmesi hakkında bir çalışmanız var mı?

Bu uygulama Esnaf Kredi Kooperatiflerinin ortak kaybına neden olup zamanla pasifize olacağının göstergesi değil midir?

Esnaf-Sanatkarın kullandığı hazine destekli kredilerden, bu güne kadar bankanın tek kuruş kaybı olmamıştır. Esnafın işini büyütmek için daha fazla desteklenmesi gerekmez mi? Kamu borcu olan esnafa kredi vermemekle işyeri kapanmalarını hızlandırıyorsunuz. Sizce bu uygulama yanlış değil mi?

Vergi ve SGK borçlu esnafın krediyi kullandıktan sonra banka tarafından borç miktarının krediden tahsil edilmesi (miktara göre peşin yada taksitlendirme) daha doğru değil mi? Sizce esnaf kredisi lüks mü, yoksa ticari hayatını sürdürme aracı mı?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER'"e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12. M Blok, Kat: 3-4

7138182 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Talat DİNÇER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunumuza eklenen Mükerrer 20/A maddesi ile ağırlıklı olarak esnaflarımızın oluşturduğu basit usule tabi mükelleflerimizin elde ettiği ticari kazançları gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Basit usulde kazanç istisnasından yararlanan mükellefler, istisna kapsamındaki kazançları için yıllık beyanname vermemekte ve diğer gelirler dolayısıyla beyanname vermeleri halinde de bu kazançlarını beyannameye dâhil etmemektedirler. Kayıtlarını ise bir muhasebe programına, defter tasdikine, tutulan kayıtların kendilerince muhafazasına ihtiyaç duymaksızın defter beyan sistemi üzerinden tutabilmektedirler.

Ayrıca, 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan bu kredilere cari faiz oranları esas alınarak 9050 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır.

Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşılmış olup esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılmıştır. Böylece ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiştir.

Bununla birlikte, 9436 sayılı Kararın 7'nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca; 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yapılacak kredi tahsis işlemlerinde "vadesi geçmiş borç durumu" sorgulanması hükme bağlanmıştır. Ancak, 15.02.2026 tarihli ve 10935 sayılı Cumhurbaşkanı

Kararı ile 9436 sayılı Kararda revizyona gidilmiştir.

Yeni düzenleme ile geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz tutmuş meslek kollarında faaliyet gösteren esnafa kullandırılacak krediler 2026 sonuna kadar istisna kapsamına alınmış; diğer kullanımlarda ise borcu bulunan esnaf ve sanatkârlara kredi kullandırım aşamasında yıllık 300.000 TL'yi aşmamak ve kredi tutarının 9625'i ile sınırlı kalmak kaydıyla borcun krediden mahsup edilmesi imkânı getirilmiştir.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Talat Dinçer (CHP, Mersin). “Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri tarafından kredi sağlama koşullarında yapılan değişikliklere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38182, 22 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38182-esnaf-ve-sanatkarlar-kredi-ve-kefalet-kooperatifleri-tarafindan-kredi-saglama-kosullarinda (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3bc4bf7d-3d1b-48a6-9a5f-019b4b16e4c9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
