# Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri tarafından kredi sağlama koşullarında yapılan değişikliklere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/38208 - **Veren:** Talat Dinçer (CHP, Mersin) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 22 Aralık 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 4 Şubat 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/126f1342-272d-4e65-a086-019b4b111e61 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38208-esnaf-ve-sanatkarlar-kredi-ve-kefalet-kooperatifleri-tarafindan-kredi-saglama-kosullarinda > Talat Dinçer (CHP), 22 Aralık 2025 tarihinde 7/38208 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 4 Şubat 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımı Ticaret Bakanı Prof. Dr. Sayın Ömer BOLAT tarafından Anayasa'nın 98. Ve TBMM İçtüzüğün'nün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Ticaret Bakanlığı'nın son bütçe planlaması kapsamında gündeme getirdiği düzenleme, esnafın yıllardır ayakta kalabilmek için dayandığı Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerini işlevsizleştirme, esnafı ise daha da zor bir duruma sürükleme riski taşımaktadır. Getirilen düzenlemeye göre esnafın vergi ve SGK borcunun olmaması ve kullandığı krediyi fatura ile belgelemesi şart koşulmaktadır. Ancak bu yaklaşım, sahadaki ekonomik gerçeklerle örtüşmemektedir. Bugün bankalara ulaşamayan, ticari kredi kullanma imkânı bulunmayan binlerce esnafın tek dayanağı Esnaf Kredi ve Kefalet Kooperatifleridir. Bankaların kapısından içeri giremeyen bu esnaf, kooperatifler sayesinde ayakta kalmaya çalışmaktadır. Krediye erişim, esnaf için büyüme aracı değil, yaşam mücadelesi haline gelmiştir. Esnaf kredilerinin büyük bir bölümü yıllık ya da aylık işyeri kiralarını ödemek, sermaye açığını kapatmak, mevcut vergi ve SGK borçlarını bir nebze azaltmak ve elektrik, su, personel gibi zorunlu giderleri karşılamak için kullanılmaktadır. Yani bu krediler lüks ya da keyfi harcamalar için değil, kepenk kapatmamak için kullanılmaktadır. Vergi ve SGK borcu olmayan esnaf zaten ayakta kalabilen esnaftır. Asıl desteğe ihtiyacı olan, borcu olduğu için bankalardan dışlanan kesimdir. Borçsuzluk şartı getirerek en kırılgan esnafı sistemin dışına itmek, sorunu çözmek değil derinleştirmektir. Bu düzenleme yalnızca esnafı değil, Esnaf Kredi Kooperatiflerini de pasifleştirecektir. Kooperatiflerin varlık sebebi zor durumdaki esnafa kefil olmak ve onu ticari hayatta tutmaktır. Borcu olmayan, her harcamasını fatura ile belgeleyebilen esnaf zaten ticari bankaların müşterisidir. Bu şartlarla kooperatiflerin kredi hacmi daralacak, üye sayısı azalacak ve kooperatifler işlevsiz hale gelecektir. Enflasyonun yüksek olduğu, kiraların katlandığı, alım gücünün düştüğü bu ekonomik ortamda esnafa getirilen her yeni kısıtlama kepenk kapatma hızını artıracaktır. Desteklenmeyen küçük esnaf iflasa sürüklenecek, işsizlik artacak ve mahalle ekonomisi çökecektir. Bu durum yalnızca esnafın değil, toplumun tamamının sorunudur. Bu düzenleme geri çekilmeli, vergi ve SGK borcu olan esnaf dışlanmamalı, aksine önceliklendirilmelidir. Kredi kullanımında esneklik sağlanmalı, kooperatifler güçlendirilmeli ve esnafın ayakta kalması ekonomik istikrarın temel unsuru olarak görülmelidir. SSH PWNP Bu bilgiler doğrultusunda; Sayın Bakan, borcu olan esnaf bu ülkenin vatandaşı değil mi? SGK ve Vergi borcu olmayan kaç küçük esnaf vardır? Bankaların kredi vermediği esnafı kooperatiflerinde mi reddetmesini istiyorsunuz? Kirasını ödemek için kredi alan esnaftan kredi karşılığında fatura istemek ne kadar doğrudur? Vergi borcu yoksa zaten ayakta olan esnafa mı kredi vereceksiniz? Bu düzenleme esnafı yaşatmak için mi, kepenk kapattırmak için mi hazırlandı? Esnaf Kredi ve Kefalet Kooperatiflerini işlevsiz hale getirip, ortak kaybına neden olacağını biliyor musunuz? Bundan sonraki adımlarınızda acaba Esnaf Kredi Kooparetiflerini mi kapatmayı düşünüyorsunuz? Bu şartlarla kaç esnafın krediye erişebileceğini düşünüyorsunuz? Borcu olan esnafı sistem dışına itmek, işyerlerinin kapanmasını hızlandırmayacak mıdır? Devlet zor durumdaki esnafın yanında değilse kimin yanında? Kepenk kapatan esnaf sayısının çokluğu, istihdamı olumsuz etkilemez mi? Bankaların kredi vermediği esnafa sırt dönmek hangi ekonomi modelidir? Esnaf batarsa mali borçlarını nasıl ödeyecek? Borçsuz esnaf zaten ayaktayken, borçlu esnaf neden destek olunmuyor? Bu düzenleme kamu maliyesini mi koruyor, yoksa esnafı mı tasfiye ediyor? Kooperatifleri işlevsizleştirmenin maliyeti hesaplandı mı? Esnafın Kredi kullanıp aynı zamanda mali borçlarını da yapılandırma yaptırarak ödenmesi hakkında bir çalışmanız var mı? Bu uygulama Esnaf Kredi Kooperatiflerinin ortak kaybına neden olup zamanla pasifize olacağının göstergesi değil midir? Esnaf-Sanatkarın kullandığı hazine destekli kredilerden, bu güne kadar bankanın tek kuruş kaybı olmamıştır. Esnafın işini büyütmek için daha fazla desteklenmesi gerekmez mi? Kamu borcu olan esnafa kredi vermemekle işyeri kapanmalarını hızlandırıyorsunuz. Sizce bu uygulama yanlış değil mi? Vergi ve SGK borçlu esnafın krediyi kullandıktan sonra banka tarafından borç miktarının krediden tahsil edilmesi (miktara göre peşin yada taksitlendirme) daha doğru değil mi? Sizce esnaf kredisi lüks mü, yoksa ticari hayatını sürdürme aracı mı? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 07.01.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1772531 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER tarafından verilen 7/38208 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Üney Bolat Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (2 sayfa) Çankaya/ANKARA Telefon No: 03124491344 Faks No: 03124491341 İnternet Adresi: www .ticaret.gov.tr TİCARET BAKANLIĞI Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER'e Ait 7/38208 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 23) Ticaret Bakanlığımızca Aralık ayı sonu bilgilerine göre 2 milyon 253 bini aşkın esnaf ve sanatkârımız ile üç bine yakın meslek kuruluşumuza hizmet verilmektedir. Bugüne kadar ihtiyaç hasıl olan tüm dönemlerde, ilgili kurumlarımız tarafından SGK ve vergi yükümlülüklerine ilişkin yapılandırma imkânları hayata geçirilmiş olup, bunun yanında Ticaret Bakanlığımız görev alanındaki Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (ESKKK) tarafından gecikmiş kredi borçlarına yönelik yapılandırma ve Halkbank tarafından da kredi taksitlerine yönelik erteleme uygulamaları hayata geçirilmiştir. Esnaf ve sanatkârlarımıza ESKKK kefaletiyle sunulan faiz indirimli kredilerin kullandırım kıstasları, 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun'a istinaden yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararları ve bankacılık mevzuatı çerçevesinde belirlenmektedir. Uygulamada bulunan 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 8*inci maddesinde yer alan ve 2026 yılı başında uygulamaya girmesi öngörülen kredi kullanımlarına yönelik faturalandırma şartı, sektörlerimizden alınan taleplere istinaden ve geçiş sürecini kolaylaştırmak üzere, Ticaret Bakanlığımızın gayretleri neticesinde Hazine ve Maliye Bakanlığımızca | yıl süreyle ertelenmiştir. Ülkemizde esnaf ve sanatkârlarımızın finansmana erişimlerinde en önemli vasıta olan ESKKK, 2002 yılından bu yana yürütülen çalışmalar neticesinde gerek nicelik gerekse etkinlik bakımından çok önemli gelişmeler göstermişlerdir. 2002 yılında kefalet hizmeti verebilen kooperatif sayısı 402 iken bugün bine yaklaşmış durumdadır. Bunun yanında, kooperatiflerimizin kefalet limitlerinde yıllar itibarıyla çok önemli artışlar da sağlanmış, gelinen noktada bu limitler, 2002 yılındaki 5 bin TL seviyesinden, işletme kredilerinde I milyon TLye, yatırım kredilerinde ise 2,5 milyon TL>*ye kadar yükselmiştir. ESKKK tarafından krediler üzerinden yapılan kesintiler yıllar itibarıyla azaltılmasına rağmen, kooperatiflerimizin fonlarının ve kaynaklarının etkin kullanımı ile 2025 yılı Aralık ayı sonu itibarıyla toplam kredi bakiyesi 297,2 milyar liraya ulaşmıştır. Bu noktada, kredi ve kefalet kooperatifçiliği sistemimizin, etkin bir kaldıraç oranı ile çalışan, dünyada örnek olarak gösterilen bir mekanizma olduğu net olarak anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, 2002-2025 döneminde 4 milyon 600 bine yakın kullandırım adedi kapsamında esnaf ve sanatkârlarımıza sunulan kredilerin toplam tutarı 740 milyar TL'ye yaklaşmıştır. 2025 yılında, kooperatiflerimizin kefaletiyle, yıllık bazda en yüksek kullandırım tutarı olan 175,8 milyar TLlik faiz indirimli finansman arzı gerçekleşmiştir. Bununla birlikte, 2025 yılı Nisan ayında, Ticaret Bakanlığımızca yapılan mevzuat değişikliği ile ESKKK'nın çalışma bölgeleri kurulu bulundukları illerin sınırları dahilinde genişletilerek, kooperatiflerimizin daha etkin şekilde faaliyet göstermeleri amaçlanırken diğer yandan da esnaf ve sanatkârlarımıza tercih olanağı sunulmuştur. Bakanlığımızca, bugüne kadar olduğu gibi, bundan sonraki tüm süreçlerde de ESKKK'nın daha etkin ve verimli şekilde faaliyet göstermeleri için kredi ve kefalet kooperatifçiliği sistemimiz ile esnaf ve sanatkârlarımız lehine sonuç doğurabilecek tüm hususlarda ilgili kurum ve kuruluşlar ile koordinasyon halinde çalışmalara devam edilecektir. Bakanlığımız Esnaf ve Sanatkâr Bilgi Sistemi (ESBİS) verilerine göre, ülkemiz genelinde yıllar itibarıyla tescil ve terkin sayıları arasında olumlu seyir izlenmektedir. 2025 yılı içerisinde 323.480 tescil ve 120.423 terkin işlemi yapılmıştır. Bununla birlikte, terkin işlemleri yalnızca ekonomik nedenlerden kaynaklı olarak değil, ticari hayatın doğal akışı içerisinde; esnaf ve sanatkârların, meslek değiştirmesi, tacir sınıfına geçmesi, emekli olması, vefat etmesi ya da işini kapatarak farklı sektörlere yönelmesi, iradi olarak SGK kapsamına girmesi gibi çok çeşitli nedenlerle de gerçekleşebilmektedir. Esnaf ve sanatkârlarımızın rekabet edebilirliklerinin korunması ve ticari kapasitelerinin artırılması noktasında ilgili kurum ve kuruluşlarımız ile koordinasyon halinde gereken tüm çalışmalar yapılmaya devam edilecektir. --- **Kaynak gösterme:** Talat Dinçer (CHP, Mersin). “Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri tarafından kredi sağlama koşullarında yapılan değişikliklere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38208, 22 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38208-esnaf-ve-sanatkarlar-kredi-ve-kefalet-kooperatifleri-tarafindan-kredi-saglama-kosullarinda (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/126f1342-272d-4e65-a086-019b4b111e61 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.