# Sivas ili Zara ilçesinde bulunan Kaz Gölü çevresinde açılması planlanan taş ocağına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/3824
- **Veren:** Ulaş Karasu (CHP, Sivas)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki)
- **Veriliş tarihi:** 31 Ağustos 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 46 gün sonra, 16 Ekim 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e9543a5f-0b2c-4c93-a491-018a505fddde
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3824-sivas-ili-zara-ilcesinde-bulunan-kaz-golu-cevresinde-acilmasi-planlanan-tas-ocagina-iliski

> Ulaş Karasu (CHP), 31 Ağustos 2023 tarihinde 7/3824 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 46 gün sonra, 16 Ekim 2023).

## Önerge metni

Grup Başkanlığı

CH P Tarih. 31 Ağustos 2023 Sn: 1464

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Mehmet ÖZHASEKİ tarafından yazılı olarak cevaplandırılması için gereğini saygılarımla arz ederim. i

Ulaş KARASU Sivas Milletvekili

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın güncel verilerine göre Türkiye'de 105 sulak alan bulunmaktadır. Bunların 14'ü Ramsar Alanı, 59'u Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan ve 3*si Mahalli Öneme Haiz Sulak Alandır.

Sivas'ın Zara ilçesi sınırları içerisinde bulunan ve toplam 315 hektar alanı kaplayan Kaz Gölü, sahip olduğu canlı popülasyonu, barındırdığı endemik bitki türleri ve ev sahipliği yaptığı nesli tükenmekte olan kuş türleri ile eşsiz güzelliğe sahiptir. Biyolojik çeşitlilik ve göçmen kuşların konak yeri, beslenme ve barınma alanı olması, ülkemizdeki 4 kuş göç yolundan birine sahip olması, gölü önemli kılmaktadır. Göl, 2019 yılında "Mahalli Öneme Haiz Sulak Alan" olarak ilan edilmiştir. Koruma bölgeleri belirlenen Kaz Gölü Sulak Alanı için, Yönetim Planı Çalışmaları'nın sürdüğü bilinmekledir.

Göl geçtiğimiz yıllarda tarımda kullanılan bilinçsiz sulama ve yakılarak yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmış, yine yakın bölgesinde maden çalışması yapılmak istenmiş, ancak köy sakinlerinin başlattığı hukuk mücadelesi sonucunda maden ocağı mahkeme kararıyla durdurulmuştur.

Ancak, bu kez de iddialara göre Karayolları Genel Müdürlüğü gölün çevresinde taş ocağı tesisi açmak için Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) başvurusunda bulunmuştur. Başvurunun duyulması, doğa severlerin ve köy sakinlerinin haklı tepkisine neden olmaktadır.

Bu çerçevede;

1. Önergenin yanıtlandığı tarih itibariyle Kaz Gölü ve çevresinde herhangi bir maden-taş ocağı açılması girişimi var mıdır? Kaz Gölü Sulak Alanı için, Yönetim Planı Çalışmaları ne aşamadadır?

2. Mahalli Öneme Haiz Sulak Alan olmasına karşın, göl ve çevresinde taş ocağı tesisi kurulmasına yönelik girişimlerde bulunulmasının hukuki dayanağı nedir?

3. Söz konusu tesisin kurulması sonucunda göldeki doğal yaşamın yok olacağı ve bölgede tarım ile geçinen vatandaşların gelir kaynaklarının ellerinden alınacağı bilinmekte midir? Biliniyor ise buna nasıl göz yumulacaktır?

4. Proje kapsamında, patlatma, kazı vb. çalışmaların da yapılacağı dikkate alındığında, kurulacak tesisin yaşam alanlarına zarar vereceği gerçeği göz önüne alınmış mıdır?

5. 2002 yılından bu yana her bir yıl ve ilçe ayrı ayrı gösterilmek üzere Sivas ilinde göl ve diğer su kaynağı olan havzalara yakın bölgelerde kaç adet taş ocağı tesisi projesine onay verilmiştir?

6. Bakanlığınızın artan taş ocaklarının sayısıyla birlikte, çevre ve doğal hayata verilen zararlarla ilgili olarak aldığı önlemler nelerdir? Alınan önlemlerin sonuçları nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

SORULAR:

1. Önergenin yanıtlandığı tarih itibariyle Kaz Gölü ve çevresinde herhangi bir maden-taş ocağı açılması girişimi var mıdır? Kaz Gölü Sulak Alanı için, Yönetim Planı Çalışmaları ne aşamadadır?

2. Mahalli Öneme Haiz Sulak Alan olmasına karşın, göl ve çevresinde taş ocağı tesisi kurulmasına yönelik girişimlerde bulunulmasının hukuki dayanağı nedir?

3. Söz konusu tesisin kurulması sonucunda göldeki doğal yaşamın yok olacağı ve bölgede tarım ile geçinen vatandaşların gelir kaynaklarının ellerinden alınacağı bilinmekte midir? Biliniyor ise buna nasıl göz yumulacaktır?

4. Proje kapsamında, patlatma, kazı vb. çalışmaların da yapılacağı dikkate alındığında, kurulacak tesisin yaşam alanlarına zarar vereceği gerçeği göz önüne alınmış mıdır?

5) 2002 yılından bu yana her bir yıl ve ilçe ayrı ayrı gösterilmek üzere Sivas ilinde göl ve diğer su kaynağı olan havzalara yakın bölgelerde kaç adet taş ocağı tesisi projesine onay verilmiştir?

6) Bakanlığınızın artan taş ocaklarının sayısıyla birlikte, çevre ve doğal hayata verilen zararlarla ilgili olarak aldığı önlemler nelerdir? Alman önlemlerin sonuçları nelerdir?

CEVAPLAR:

1. Sivas- Zara İlçesi, Ütük Köyü Mevkiinde Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 58/2023-03 ve ER:3444325 hammadde üretim izin numaralı 24,28 ha sahanın 21,9 ha' lık kısmında 500.000 ton/yıl kapasite ile patlatmalı açık işletme yöntemiyle işletilmesi planlanan "II-A Grup Kalker " projesine ilişkin Proje Tanıtım Dosyası Çevresel Etki Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği uyarınca e-ÇED portalı üzerinden İl Müdürlüğümüze sunulmuştur. Söz konusu proje Kaz Gölü Sulak Alan Koruma Bölgesi sınırları dışında olmakla birlikte Kaz Gölü sulak alanına, içme ve kullanma suyu kaynaklarına herhangi bir olumsuz etkisi olup olmayacağı hususları başta olmak üzere ilgili kurumlara mevzuatları doğrultusunda görüş sorulmuş olup, kurum görüşleri Müdürlüğümüze iletildikten sonra bu görüşler de dikkate alınarak yapılacak inceleme değerlendirme süreci sonunda ÇED Gereklidir yada ÇED Gerekli Değildir Kararı verilecektir.

Söz konusu proje için verilecek ÇED kararı, ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilecek, ayrıca Bakanlığımızın ve İl Müdürlüğün Internet sitesinin yanı sıra İl Müdürlüğünün ilan panosunda askıya çıkartılıp, ilgili muhtarlıklar aracılığı ile duyurusu yapılacaktır. Ancak, Sulak Alan Yönetim Planına ilişkin nihai bilgi ve belgeler bu konuda yetkili kurum olan Tarım ve Orman Bakanlığı 15. Bölge Müdürlüğü Sivas Şube Müdürlüğünün uhdesinde bulunmaktadır.

2. 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 10. maddesi ve ÇED Yönetmeliği'nin 6. maddesi uyarınca e-çed portalı üzerinden anılan Yönetmelik EK-I Listesinde yer alan projeler için ÇED Başvuru Dosyası ile Bakanlığımıza, EK-2 Listesinde yer alan projeler içinde Proje Tanıtım Dosyası ile İl Müdürlüğümüze gerekli başvurunun yapılması ve yapılan inceleme ve değerlendirmenin sonucunda ÇED Olumlu/ÇED Gerekli Değildir kararı alınmadan bu projeler ile ilgili teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilmemesi ve proje sahibi tarafından yatırıma başlanılmaması gerekmektedir. Bu kapsamda, proje sahibi tarafından öncelikle usulüne uygun şekilde başvuru yapılıp ardından ÇED Yönetmeliği kapsamında inceleme ve değerlendirme süreci başladığından herhangi bir kurum mevzuatında doğrudan kısıtlama ya da yasak getirilmemiş bir alanda gerçekleştirilmesi planlanan ve ÇED Yönetmeliği EK-I ya da EK-2 Listesinde yer alan herhangi bir proje için proje sahibi tarafından başvuru yapılması 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca zaten yasal bir zorunluluktur. Bu başvurudan sonra çevresel etkilerin incelenip değerlendirilmesi aşamasında planlanan projenin/proje alanının herhangi bir kurum mevzuatına aykırı olduğu tespit edildiği taktirde ÇED Yönetmeliği 5. madde (b) bendi uyarınca ÇED süreci sonlandırılmakta, şayet projenin çevresel etkilerinin ÇED Raporu hazırlanarak ayrıca, yöre halkının görüşleri alınarak, ilgili kurum ve kuruluşlardan oluşturulan komisyon marifetiyle daha detaylı incelenmesi gerektiği kanaati oluşursa anılan Yönetmeliğin 17. maddesi uyarınca, İl Müdürlüğünce ÇED Gereklidir Kararı verilmekte ya da tüm çevresel etkilere karşı alınan tedbirler yeterli görülür ve mevzuatta öngörülen sınır değerlerin sağlandığı anlaşılırsa ÇED Gerekli Değildir Kararı verilmektedir.

3,4- Mevcut durumda; söz konusu projenin ÇED süreci devam etmekte olup, herhangi bir karar verilmemiştir. Kurum görüşleri tamamlandıktan sonra karar verme aşamasında; doğal kaynaklar, tarım alanları, yerleşim alanı, patlatma kaynaklı titreşim, hava şoku, taş fırlaması, toz ve gürültü gibi olumsuz çevresel etkiler incelenip değerlendirilecek ve bu doğrultuda karar verilecektir.

5- Sözü edilen taş ocaklarının ÇED kararlarına ilişkin bilgiler; Bakanlığımızın (https://çed.csb.gov.tr/) internet sayfasında yayınlanmakta olup, gerekli erişim sağlanabilmektedir.

6- Bakanlığımıza müracaatta bulunulan söz konusu projelerle ilgili olarak Yönetmeliğin 8. maddesi, ilgili kurum ve kuruluşlardan oluşan bir İnceleme-Değerlendirme Komisyonu teşkil edilmektedir. ÇED Prosedüründe sunulan tüm rapor, dosya ile diğer tüm bilgi ve belgeler bu komisyon tarafından incelenip değerlendirilmekte olup, komisyon üyelerinden gelen görüş ve öneriler doğrultusunda ÇED Raporu hazırlanmakta ve inceleme değerlendirme komisyonunun çalışmaları neticesinde nihai şeklini almaktadır. Bakanlığımızca, bu komisyon tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonuçlarına göre ÇED Yönetmeliği kapsamında karar verilmektedir.

Ayrıca, bu süreç içerisinde Bakanlığımıza sunulan her bir dosya (ÇED Başvuru Dosyası, ÇED Raporu ve son olarak da Nihai ÇED Raporu) kamuoyunun bilgisine sunulmakta, projeyle ilgili halkın görüşleri alınmaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Ulaş Karasu (CHP, Sivas). “Sivas ili Zara ilçesinde bulunan Kaz Gölü çevresinde açılması planlanan taş ocağına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3824, 31 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3824-sivas-ili-zara-ilcesinde-bulunan-kaz-golu-cevresinde-acilmasi-planlanan-tas-ocagina-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e9543a5f-0b2c-4c93-a491-018a505fddde

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
