# İzmir ili genelinde hava kalitesi ölçümüne ve hava kirliliğiyle mücadeleye ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/38268
- **Veren:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 24 Aralık 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 177 gün sonra, 19 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/40aa3b94-5818-482c-a3c5-019b547c6ee1
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38268-izmir-ili-genelinde-hava-kalitesi-olcumune-ve-hava-kirliligiyle-mucadeleye-iliskin

> İbrahim Akın (DEM Parti), 24 Aralık 2025 tarihinde 7/38268 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 177 gün sonra, 19 Haziran 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İbrahim AKIN İzmir Milletvekili

İzmir, nüfus yoğunluğu, sanayi yapısı ve coğrafi konumu itibarıyla hava kirliliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerinin en ağır hissedildiği kentlerin başında gelmektedir. Ağır. sanayi tesisleri, termik santral, gemi söküm faaliyetleri, demir-çelik ve çimento fabrikaları ile birlikte yoğun ulaşım ve fosil yakıt kullanımı, kent genelinde ciddi ve kalıcı bir çevre yükü yaratmaktadır. Buna karşın, hava kalitesine ilişkin ölçüm verilerinin yeterli, düzenli ve şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılmadığı uzun süredir meslek örgütleri ve çevre platformları tarafından dile getirilmektedir.

Temiz Hava Hakkı Platformu'nun Kara Rapor 2025 çalışması, İzmir'de hava kalitesinin sağlıklı biçimde değerlendirilebilmesi için gerekli ölçüm altyapısının yetersiz olduğunu, mevcut istasyonlardan alınan verilerin ise eksik ve süreksiz olduğunu ortaya koymaktadır. Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi üyesi halk sağlığı uzmanlarının açıklamaları, bu durumun doğrudan halk sağlığını tehdit eden bir tabloya dönüştüğünü göstermektedir. Dünya Sağlık Örgütü ve Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı tarafından hava kirliliğinin kanserojen bir etken olarak tanımlandığı dikkate alındığında, İzmir'de yaşanan bu tablo artık çevresel bir sorun olmanın ötesine geçerek açık bir halk sağlığı krizi boyutuna varmıştır.

Öte yandan, Aliağa bölgesinde yoğunlaşan sanayi tesislerinden kaynaklanan emisyonların, hakim rüzgar yönleriyle İzmir'in kuzey aksındaki yerleşim alanlarına taşındığı; Karşıyaka, Bayraklı, Bornova ve Kemalpaşa gibi ilçelerde ciddi sağlık riskleri ve hatta ölüm tehlikesi yaratabilecek düzeylere ulaştığı yönünde bilimsel çalışmalar ve raporlar bulunmaktadır. Buna rağmen Aliağa'da yeni sanayi yatırımlarına izin verilmesi, mevcut tesislere ilişkin denetim ve yaptırımların yetersizliği, kamusal denetim sorumluluğunun yerine getirilmediği yönünde ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bu bilgiler doğrultusunda;

. İzmir genelinde ve ilçe bazında faal durumda bulunan hava kalitesi izleme istasyonu sayısı kaçtır? Bu istasyonların kaçı 2024 ve 2025 yıllarında kesintisiz biçimde veri üretmiştir?

. Temiz Hava Hakkı Platformu'nun Kara Rapor 2025'te İzmir için "yeterli ölçüm verisi bulunmadığı" tespiti Bakanlığınızca kabul edilmekte midir? Kabul ediliyorsa, bu eksikliğin giderilmesi için hangi adımlar atılmıştır?

. İzmir'de hava kalitesi ölçüm sistemlerinin uzun süredir etkin çalışmamasının idari ve teknik sorumluluğu hangi kurum ve birimlere aittir?

Hava kalitesi izleme istasyonlarının yer seçiminde bilimsel kriterlere uyulup uyulmadığı denetlenmekte midir? İzmir'de yanlış konumlandırıldığı tespit edilen istasyon sayısı kaçtır?

Aliağa Horozgediği ve çevresindeki sanayi bölgelerinde elde edilen hava kirliliği ölçüm verileri neden kamuoyuyla düzenli ve anlık olarak paylaşılmamaktadır?

Aliağa'daki termik santral, gemi söküm tesisleri, demir-çelik ve çimento fabrikaları için son 10 yılda yapılan emisyon ölçümlerinde kaç kez yasal sınır değerler aşılmıştır? Bu ihlaller karşısında hangi idari yaptırımlar uygulanmıştır?

Aliağa'da yeni bir çimento tesisi için verilen "ÇED gerekli değildir" kararında, bölgenin mevcut hava kirliliği yükü ve halk sağlığına etkileri değerlendirilmiş midir? Bu değerlendirme raporları kamuoyuna açık mıdır?

İzmir'de hava kirliliğine bağlı olarak artan solunum yolu hastalıkları, kalp-damar hastalıkları ve kanser vakalarına ilişkin Bakanlığınızın elinde bulunan güncel istatistikler nelerdir?

Hava kirliliğinin yüksek seyrettiği günlerde, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalar başta olmak üzere risk gruplarının bilgilendirilmesine yönelik bir erken uyarı ve kamu bilgilendirme sistemi mevcut mudur?

İzmir'de hava kirliliğine neden olan sanayi tesislerinin faaliyetlerinin sınırlandırılması, taşınması ya da durdurulmasına yönelik herhangi bir planlama yapılmakta mıdır? Bakanlığınız, İzmir özelinde hava, su ve toprak kirliliğini birlikte ele alan, iklim kriziyle uyumlu bütüncül bir çevre ve halk sağlığı eylem planı hazırlamayı planlamakta mıdır? İzmir'de hava kalitesi verilerinin gizlenmesi ya da eksik paylaşılması nedeniyle halkın sağlık hakkının ihlal edildiği yönündeki iddialara ilişkin Bakanlığınızın yürüttüğü herhangi bir inceleme bulunmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

I-İzmir genelinde ve ilçe bazında faal durumda bulunan hava kalitesi izleme istasyonu sayısı kaçtır? Bu istasyonların kaçı 2024 ve 2025 yıllarında kesintisiz biçimde veri üretmiştir?

2-Temiz Hava Hakkı Platformu'nun Kara Rapor 2025'te İzmir için "yeterli ölçüm verisi bulunmadığı" tespiti Bakanlığınızca kabul edilmekte midir? Kabul ediliyorsa, bu eksikliğin giderilmesi için hangi adımlar atılmıştır?

3-İzmir'de hava kalitesi ölçüm sistemlerinin uzun süredir etkin çalışmamasının idari ve teknik sorumluluğu hangi kurum ve birimlere aittir?

4-Hava kalitesi izleme istasyonlarının yer seçiminde bilimsel kriterlere uyulup uyulmadığı denetlenmekte midir? İzmir'de yanlış konumlandırıldığı tespit edilen istasyon sayısı kaçtır?

5-Aliağa Horozgediği ve çevresindeki sanayi bölgelerinde elde edilen hava kirliliği ölçüm verileri neden kamuoyuyla düzenli ve anlık olarak paylaşılmamaktadır?

6-Aliağa'daki termik santral, gemi söküm tesisleri, demir-çelik ve çimento fabrikaları için son 10 yılda yapılan emisyon ölçümlerinde kaç kez yasal sınır değerler aşılmıştır? Bu ihlaller karşısında hangi idari yaptırımlar uygulanmıştır?

7-Aliağa'da yeni bir çimento tesisi için verilen "ÇED gerekli değildir" kararında, bölgenin mevcut hava kirliliği yükü ve halk sağlığına etkileri değerlendirilmiş midir? Bu değerlendirme raporları kamuoyuna açık mıdır?

8-İzmir'de hava kirliliğine bağlı olarak artan solunum yolu hastalıkları, kalp-damar hastalıkları ve kanser vakalarına ilişkin Bakanlığınızın elinde bulunan güncel istatistikler nelerdir?

9-Hava kirliliğinin yüksek seyrettiği günlerde, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalar başta olmak üzere risk gruplarının bilgilendirilmesine yönelik bir erken uyarı ve kamu bilgilendirme sistemi mevcut mudur?

10-İzmir'de hava kirliliğine neden olan sanayi tesislerinin faaliyetlerinin sınırlandırılması, taşınması ya da durdurulmasına yönelik herhangi bir planlama yapılmakta mıdır?

11-Bakanlığınız, İzmir özelinde hava, su ve toprak kirliliğini birlikte ele alan, iklim kriziyle uyumlu bütüncül bir çevre ve halk sağlığı eylem planı hazırlamayı planlamakta mıdır?

12-İzmir'de hava kalitesi verilerinin gizlenmesi ya da eksik paylaşılması nedeniyle halkın sağlık hakkının ihlal edildiği yönündeki iddialara ilişkin Bakanlığınızın yürüttüğü herhangi bir inceleme bulunmakta mıdır?

CEVAP

Bakanlığımız Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağına bağlı Hava Kalitesi İzleme İstasyonu sayısı İzmir İlinde 2025 yıl sonu itibariyle toplamda 25 adet olup, saatlik ortalamalar şeklinde 7/24 izlenmekte ve talep edilen tüm bilgiler https://sim.csb.gov.tr/ web adresi ile Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı Mobil Uygulaması üzerinden vatandaşlarımızın bilgisine sunulmaktadır. Hava kalitesi izleme istasyonlarına ait detaylı bilgilere https://sim.csb.gov.tr/ web adresinden ulaşılabilmektedir.

Ülkemizde hava kalitesi izleme çalışmalarına dair iş ve işlemler, 2008 yılında AB uyum sürecinde hazırlanan ve 96/62/EC, 99/30/EC, 2000/69/EC, 2002/3/EC, 2004/107/EC direktiflerinin ulusal mevzuata aktarılması sonucu hazırlanan, 06.06.2008 tarih ve 26798 sayılı Resmi Gazete" de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği (HKDYY) kapsamında yürütülmektedir.

İstasyonların kurulacağı alan ve istasyonlarda ölçülecek parametreler ise, ilgili Yönetmelik kapsamında yürütülen hava kalitesi ön değerlendirme çalışmalarının ardından belirlenmektedir. Söz konusu istasyonlardan elde edilen ölçüm verileri 5 yıllık periyotlarda da incelenerek, istasyon sayıları ve ölçülecek parametrelerin değerlendirilmesine devam edilmektedir.

Bakanlığımız, Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı ile halkın çevresel veriye erişim hakkını gözetmekte ve karar vericiler ile yetkili otoritelere en doğru, güvenilir ve temsiliyeti yüksek hava kalitesi verisini sunma amacıyla çalışmalarını sürdürmektedir. Bu görev bilinciyle Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı'nı hem işletimi ve yönetiminde iyileştirmeler yaparak hem de ağın ihtiyaca uygun olarak genişlemesini sağlayarak sürekli geliştirmeye devam etmektedir.

Hava Kalitesi İzleme İstasyonların kurulacağı alan ve istasyonlarda ölçülecek parametreler, ilgili Yönetmelik kapsamında yürütülen hava kalitesi ön değerlendirme çalışmalarının ardından Bakanlığımız uzman personelleri tarafından yapılan arazi çalışmaları doğrultusunda belirlenmektedir.

Bakanlığımız Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağına bağlı toplamda 383 adet Hava Kalitesi İzleme İstasyonuna ait ölçüm verileri tüm illerimizde saatlik ortalamalar şeklinde 7/24 izlenmekte ve talep edilen tüm bilgiler anlık ve düzenli olarak https://sim.csb.gov.tr/ web adresi ile Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı Mobil Uygulaması üzerinden vatandaşlarımızın bilgisine sunulmaktadır.

İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz tarafından faaliyet sahibi Batıçım-Batı Anadolu Çimento San. A.Ş.'nin "Klinker Öğütme/Paketleme Tesisi (3.500.000 ton/yıl kapasiteli) faaliyetine yönelik 09.12.2025 tarihinde 'ÇED Gerekli Değildir ' kararı verilmiş olup; gerekli değerlendirmeler Proje Tanıtım Dosyasında (PTD) yapılmıştır.

Ayrıca; Bakanlığımız web sayfasında (https://çed.csb.gov.tr/) yayınlanan "ÇED Duyuruları" başlığında Bakanlığımız tarafından verilen kararlar yayınlanmakta olup, projelere ilişkin Proje Tanıtım Dosyası/ÇED Raporu bu sekmede yer almakta olup kamuoyuna açıktır.

---

**Kaynak gösterme:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “İzmir ili genelinde hava kalitesi ölçümüne ve hava kirliliğiyle mücadeleye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38268, 24 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38268-izmir-ili-genelinde-hava-kalitesi-olcumune-ve-hava-kirliligiyle-mucadeleye-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/40aa3b94-5818-482c-a3c5-019b547c6ee1

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
