# Şırnak'ın Cizre ve İdil ilçelerinde yürütülen hukuk hizmetlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/38330
- **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 25 Aralık 2025
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f6712239-fee2-4235-999f-019b5ada61fd
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38330-sirnak-in-cizre-ve-idil-ilcelerinde-yurutulen-hukuk-hizmetlerine-iliskin

> Mahmut Tanal (CHP), 25 Aralık 2025 tarihinde 7/38330 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

CHP

T.B.M.M.

CUMHURİYET HALK PARTİSİ 4 Grup Başkanlığı

Sey: o 15838

Şırnak ili ve ilçeleri; yoğun adli iş yükü, genç nüfus oranının yüksekliği, sosyoekonomik kırılganlıklar ve suçla temas eden kişi sayısındaki artış nedeniyle adalet hizmetlerine kesintisiz, erişilebilir ve etkin biçimde erişime ihtiyaç duymaktadır.

Cizre ve İdil ilçelerinde yürütülen adliye hizmetleri, artan soruşturma ve dava sayıları karşısında fiziki mekân, personel kapasitesi ve altyapı yönünden yetersiz kalmakta; bu durum Anayasa'nın 36'ncı maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkını fiilen zedelemektedir. Bu nedenle her iki ilçede adliye binalarının 2026 yılı yatırım programına alınması, ertelenemez bir kamu hizmeti ihtiyacı haline gelmiştir.

Öte yandan ceza yargılamasının bel kemiğini oluşturan CMK görevlendirmeleri ile adli yardım kapsamında görev yapan avukatlara ödenen ücretler, günümüz ekonomik koşulları karşısında yetersiz düzeyde kalmakta; bu durum savunma hakkının etkin kullanımını ve nitelikli hukuki yardımın sürdürülebilirliğini ciddi biçimde zayıflatmaktadır.

Bununla birlikte, Şırnak'ta madde bağımlılığı ile bağlantılı suçlarda artış yaşandığı; özellikle gençler açısından bağımlılığın ceza adalet sürecine sürükleyici bir faktör haline geldiği bilinmektedir. Ancak ilde AMATEM bulunmaması, yargı sürecine giren bireylerin tedavi ve rehabilitasyon imkânlarından yoksun kalmasına, ceza adalet sisteminin "ıslah ve topluma kazandırma" amacının gerçekleşmemesine yol açmaktadır.

Anayasa'nın 36'ncı maddesi adil yargılanma hakkını, 56'ncı maddesi sağlık hakkını, 17'nci maddesi yaşam hakkını ve 5'inci maddesi devletin bu hakları gerçekleştirme yükümlülüğünü güvence altına almıştır. Bu bağlamda adalet hizmetleri ile sağlık ve rehabilitasyon hizmetlerinin birlikte ve koordineli biçimde ele alınması, suçun önlenmesi ve toplumsal barış açısından zorunludur.

Bu bağlamda;

1. Cizre ve İdil adliyelerinin mevcut fiziki durumu, hakim—savcı've personel sayısı ile son beş yıla ait yıllık dava ve soruşturma dosyası sayıları nedir?

2. Cizre ve İdil adliyelerinin 2026 yılı yatırım programına alınmasına yönelik Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma bulunmakta mıdır? Varsa hangi aşamadadır, yoksa somut gerekçesi nedir?

3. Buadliyelerin yatırım programına alınmaması halinde, artan iş yükünün adil yargılanma hakkını zedelememesi için ne tür geçici veya kalıcı tedbirler alınması planlanmaktadır?

. Şırnak ilinde son beş yıl içerisinde CMK kapsamında görevlendirilen avukat sayısı ve bu kapsamda yapılan toplam ödeme tutarı nedir?

. CMK ve adli yardım ücretlerinin, savunma hakkının etkinliği ve avukatlık mesleğinin sürdürülebilirliği açısından yetersiz kaldığına ilişkin yaygın eleştiriler, Bakanlığınızca hangi veriler ve değerlendirmeler çerçevesinde ele alınmaktadır?

. CMK veadli yardım ücretlerinin iyileştirilmesine yönelik bir mevzuat, tarife veya bütçe çalışması yapılmakta mıdır? Yapılıyor ise takvimi nedir?

. Şırnak ilinde son beş yıl içerisinde madde bağımlılığı ile bağlantılı suçlar nedeniyle açılan soruşturma ve dava sayısı kaçtır? İlde AMATEM bulunmaması nedeniyle, madde bağımlılığı olan şüpheli veya sanıkların tedavi ve rehabilitasyona yönlendirilmesinde yaşanan sorunlara ilişkin Bakanlığınız kayıtlarında yer alan tespitler bulunmakta mıdır?

. Ceza adalet sisteminin ıslah ve topluma kazandırma amacı doğrultusunda, Şırnak'ta AMATEM kurulmasına yönelik olarak Sağlık Bakanlığı ile koordineli bir çalışma yürütülmekte midir?

. Cezai yaptırım yerine tedavi ve rehabilitasyon odaklı alternatif uygulamaların geliştirilmesi amacıyla, Şırnak ili özelinde hazırlanmış bir eylem planı veya pilot uygulama bulunmakta mıdır?

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Şırnak'ın Cizre ve İdil ilçelerinde yürütülen hukuk hizmetlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38330, 25 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38330-sirnak-in-cizre-ve-idil-ilcelerinde-yurutulen-hukuk-hizmetlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f6712239-fee2-4235-999f-019b5ada61fd

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
