# 2020'den bu yana ülkemizin sera gazı emisyon miktarlarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/38357
- **Veren:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 25 Aralık 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 176 gün sonra, 19 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/92bcf742-151b-42df-85e1-019b6a79200e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38357-2020-den-bu-yana-ulkemizin-sera-gazi-emisyon-miktarlarina-iliskin

> Evrim Karakoz (CHP), 25 Aralık 2025 tarihinde 7/38357 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 176 gün sonra, 19 Haziran 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırmasını dilerim. vfim Kâfako AydlınlMi ili

Ülkemizde son yıllarda artan sanayileşme, kentleşme ve enerji üretim faaliyetleri; hava, Su ve toprak kirliliği ile birlikte sera gazı emisyonlarının yükselmesine neden olm ve yıllardır yurttaşların yaşam hakkını doğrudan etkileyen sorunlar olarak öne çıkmaktadır. İklim kriziyle mücadele, kamu sağlığının korunması ve uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından çevre kirliliği ve sera gazı salımlarının etkin şekilde izlenmesi ve azaltılması büyük önem taşımaktadır.

Bu Bağlamda;

1. 2020 yılından bu yana çevre kirliliği nedeniyle ülke genelinde uygulanan idari para cezasının sayısı ve miktarı kaçtır? Bu miktarın Aydın özelinde durumu nedir?

2. 2020 yılından bu yana ülkemizin sera gazı emisyonlarında yaşanan değişim nasıl olmuştur? Aynı dönemde en yüksek emisyona sahip ilk 10 il hangileridir? Aydın sıralama da kaçıncı sıradadır? Yaşanan artış planlanan seviyede midir?

3. Aynı dönemde çevre mevzuatına aykırı şekilde emisyon sınırlarını aşan tesislere kaç idari yaptırım uygulanmıştır? Bu yaptırımların türleri ve toplam tutarı nedir?

4. Bakanlık olarak Sıfır Emisyon Hedefi doğrultusunda bugüne kadar hayata geçirdiğiniz somut projeler nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Ülkemizde son yıllarda artan sanayileşme, kentleşme ve enerji üretim faaliyetleri/, hava, su ve toprak kirliliği ile birlikte sera gazı emisyonlarının yükselmesine neden olmakta ve yıllardır yurttaşların yaşam hakkını doğrudan etkileyen sorunlar olarak öne çıkmaktadır. İklim kriziyle mücadele, kamu sağlığının korunması ve uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından çevre kirliliği ve sera gazı salımlarının etkin şekilde izlenmesi ve azaltılması büyük önem taşımaktadır.

Bu Bağlamda;

1. 2020 yılından bu yana çevre kirliliği nedeniyle ülke genelinde uygulanan idari para cezasının sayısı ve miktarı kaçtır? Bu miktarın Aydın özelinde durumu nedir?

2. 2020 yılından bu yana ülkemizin sera gazı emisyonlarında yaşanan değişim nasıl olmuştur? Aynı dönemde en yüksek emisyona sahip ilk 10 il hangileridir? Aydın sıralama da kaçıncı sıradadır? Yaşanan artış planlanan seviyede midir?

3. Aynı dönemde çevre mevzuatına aykırı şekilde emisyon sınırlarını aşan tesislere kaç idari yaptırım uygulanmıştır? Bu yaptırımların türleri ve toplam tutan nedir?

CEVAP

TÜİK Sera Gazı Emisyon İstatistikleri envanteri, metodolojik doğrulama ve raporlama süreçleri nedeniyle güncel yıldan yaklaşık iki yıl geriden gelmektedir. Buna göre yayımlanmış en son kesinleşmiş veri 2023 yılına aittir. Envantere göre toplam sera gazı emisyonları 2020 yılında 474,2 milyon ton CO> eşdeğeri, 2021 yılında 525,8 milyon ton CO> eşdeğeri, 2022 yılında 503,7 milyon ton CO: eşdeğeri ve 2023 yılında emisyonlar bir önceki yıla kıyasla 904,1 azalarak 483,0 milyon ton CO" eşdeğeri seviyesinde gerçekleşmiştir.

TÜİK'in "sera gazı emisyon envanleri " bültenleri ulusal toplamları ve sektör kırılımlarını vermekte olup kamuya açık TÜİK envanterinde "i/ bazında toplam sera gazı emisyonu " şeklinde bir sıralama/seri aynı kapsam ve metodolojiyle yayımlanmamaktadır.

Güncellenmiş Ulusal Katkı Beyanı (NDC) kapsamında öngörülen emisyon patikasına göre 2020— 2023 döneminde hedeflenen emisyon seviyeleri sırasıyla 500, 525, 545 ve 560 MtCOse olarak belirlenmiştir. Aynı dönemde gerçekleşen emisyonlar ise sırasıyla 467, 517, 502 ve 483 MtCO>e seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu çerçevede, 2020-2023 döneminde gerçekleşen sera gazı emisyonlarının, güncellenmiş NDC kapsamında öngörülen emisyon seviyelerinin altında seyrettiği görülmektedir. Dolayısıyla mevcut gerçekleşmeler, NDC?de yer alan azaltım patikasıyla uyumlu bir seyir izlemektedir.

Bakanlığımız, İklim Değişikliği Başkanlığı olarak, Net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda çalışmalarımız; küresel iklim değişikliği ve ozon tabakasının incelmesi ile ilgili tedbirlerin alınmasına ve yeşil dönüşüme yönelik plan, politika ve stratejilerin belirlenmesine ilişkin ulusal ve uluslararası çalışmaları yapmak, gerekli müzakereleri gerçekleştirmek ve diğer kurum ve kuruluşlarla koordinasyonu sağlamak üzere kurumsal rolümüz çerçevesinde yürütülmektedir.

Bu kapsamda; e Hukuki altyapının geliştirilmesi, se Ulusal düzeyde strateji, plan ve programların hazırlanması, e Sektörel sera gazı azaltım ve uyum politikalarının geliştirilmesi,

Ulusal Katkı Beyanı (NDC) ve uzun dönemli iklim stratejilerinin ve eylem planlarının oluşturulması, e İlgili bakanlıklar, kamu kurumları, yerel yönetimler ve özel sektör arasında eşgüdüm ve yönlendirme sağlanması, e İzleme, raporlama ve doğrulama sistemlerinin kurulması ve geliştirilmesi gibi yapısal çalışmalar yürütülmektedir.

Bu doğrultuda, yapmış olduğumuz mevzuat çalışmaları, yürütülen projeler ile temel faaliyetlere ilişkin detaylı bilgiler yıllık olarak hazırladığımız ve kamuoyuna duyurmak üzere İklim Değişikliği Başkanlığımız internet sitesinde yayınladığımız İdare Faaliyet Raporlarında yer almaktadır. (https://iklim.gov.tr/strateji-geliştirme-dokümanları-i-2125)

---

**Kaynak gösterme:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “2020'den bu yana ülkemizin sera gazı emisyon miktarlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38357, 25 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38357-2020-den-bu-yana-ulkemizin-sera-gazi-emisyon-miktarlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/92bcf742-151b-42df-85e1-019b6a79200e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
