# Küçük esnafın zincir marketler karşısında korunmasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/38362 - **Veren:** Aysu Bankoğlu (CHP, Bartın) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 25 Aralık 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 10 Mart 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/87ad3834-ed04-4dab-9299-019b5aea8dad - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38362-kucuk-esnafin-zincir-marketler-karsisinda-korunmasina-iliskin > Aysu Bankoğlu (CHP), 25 Aralık 2025 tarihinde 7/38362 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 10 Mart 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Saygılarımla, su BANKOĞLU Ekonomik buhranın kıskacında vatandaşlarımız, pandeminin de etkisiyle büyük bir kriz yaşamaktadır. Gıda fiyatlarında yaşanan artış ile birlikte vatandaşın alım gücü azalmış, esnaf ise ekonomik desteklerin yokluğunda geçtiğimiz yıla göre 9050-80 düşen satışları nedeniyle çoğu günü siftah dahi yapamadan kapatmaktadır. 2024 yılı TÜİK verileri en düşük gelir grubundaki (©/20'lik en düşük gelirli haneler) hanelerin gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarının toplam harcamalar içindeki payı yaklaşık 030,4 olarak bildirilmiştir. Bu oran, gelirin değil toplam harcamanın içindeki paydır ancak düşük gelirli hane halklarının gelirlerinin büyük çoğunluğu harcamaya dönüştüğü için yaklaşık gelir payını da temsil etmektedir. TÜİK ve analizler gelir arttıkça gıdaya aytılan payın azaldığını, düşük gelirli hanelerde ise gıdanın toplam harcama içindeki payının daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Bu tablo içerisinde, nakit sıkışıklığı yaşayan vatandaşlarımız ağırlıklı olarak kredi kartı kullanarak borçla ayakta kalmaya çalışmaktadır. Bu durum karşısında zaten zor durumda olan Pazar esnafı matketlerle rekabet edememekte, nakit sıkıntısı yaşayan vatandaşların kredi kartı ile büyük marketlerden alışveriş yapması ve pazarlara ilginin azalması nedeniyle ürününü satamamaktadır. Bu bilgiler ışığında; 1. Zor durumda olan Pazar esnafının ticaretin kolaylaştırmak üzere ne gibi önlemler alınmıştır? Alınmamış ise bu konuda bakanlığınızın bir tasarrufu olacak mıdır? 2. Ticari hayata tutunmak isteyen Pazar esnafı için destek paketi hazırlanacak mıdır? 3. Kamu bankaları tarafından Pazar esnafına destek olmak için komisyonsuz ve ücretsiz POS cihazı sağlanması konusunda bir çalışmanız var mıdır? Yok ise böyle bir çalışma ile pazarcı esnafına bir destek düşünülebilir mi? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Bartın Milletvekili Sayın Aysu BANKOĞLU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. mele Mehmet ŞİMŞEK Bakan Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; şgbşoruoneryeleri:"hmb.goy.u Elektronik Ağ: www.hmb.gov.ir 7138362 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Aysu BANKOĞLU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Söz konusu kredilere ilişkin uygulama esasları son olarak 2025- 2027 yılları arasında kullandırılacak kredileri kapsayacak olan 16.01.2025 tarihli ve 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Karar'da belirlenmiştir. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak 9050 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır. Bu kapsamda 2025 yılı sonu itibarıyla 257.709 esnaf ve sanatkâra toplam 176 milyar TL tutarında kredi kullandırılmış olup aynı yıl itibarıyla esnaf kredilerine ilişkin toplam kredi bakiyesi ise 297 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşılmış olup esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılmıştır. Böylece ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiş, yıllar içinde artan talebe paralel olarak bütçede ayrılan ödenekler de bu ihtiyacı karşılayacak şekilde düzenlenmiştir. Bu çerçevede, 9436 sayılı Kararın yedinci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca; 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yapılacak kredi/finansman tahsis işlemlerinde "vadesi geçmiş borç durumu" sorgulanması hükme bağlanmıştır. 15.02.2026 tarihli ve 10935 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 9436 sayılı Kararda değişikliğe gidilmiştir. Yeni düzenleme ile esnaf ve sanatkârı korumak adına kaybolmaya yüz tutmuş meslek kollarındaki esnaf ve sanatkâr kredileri 2026 sonuna kadar istisna kapsamına alınmış; diğer kullanımlarda ise borcu bulunan esnaf ve sanatkârların krediye erişimlerine imkân tanınmıştır. Bu kapsamda; kredi/finansman kullandırım aşamasında borcu bulunanlar için kredi tutarının "29'ini ve her halükarda yılda toplam 300.000 TL'yi geçmemek kaydıyla borcun öncelikli olarak açılacak farklı bir krediden mahsup edilmesi imkânı getirilmiştir. Diğer taraftan, Ülkemizde vergi adaletinin güçlendirilmesi ve küçük ölçekli işletmelerin vergisel yönden teşvik edilmesi amacıyla birçok önemli düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda, 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1'inci maddesiyle 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunumuza eklenen mükerrer madde Dewlet Mah. Dikmen Cad. No:12. M Blok, Kav 3-4 w-posta: sgbsoruonergeleri(&hınb.govir Hlektronik Ağ: www .hmb.gon ir 20/A uyarınca, basit usule tabi mükelleflerin ticari kazançları gelir vergisinden istisna edilmiştir. Basit usulde kazanç istisnasından yararlanan mükellefler, istisna kapsamındaki kazançları için yıllık beyanname vermemekte ve diğer gelirler dolayısıyla beyanname vermeleri halinde de bu kazançlarını beyannameye dâhil etmemektedirler. Kayıtlarını ise bir muhasebe programına, defter tasdikine, tutulan kayıtların kendilerince muhafazasına ihtiyaç duymaksızın defter beyan sistemi üzerinden tutabilmektedirler. Ayrıca, 193 sayılı Kanunda düzenlenen esnaf muaflığı müessesesi kapsamında ticaret ve sanat erbabı belirlenen koşullarla gelir vergisinden muaftır. Son dönemde yapılan düzenlemeler ile basit usulde vergilendirilen esnaflara gelir vergisi istisnası sağlanmış, esnaf muaflığının kapsamı genişletilmiş; evlerde imal ettikleri ürünleri, intermet ve benzeri elektronik ortamlarda satanların, yıllık toplamı asgari ücretin yıllık brüt tutarını (2026 yılı için 396.360 TL) aşmamak kaydıyla, esnaf muaflığından faydalanmaları mümkün hale getirilmiştir. Bununla birlikte, usulüne uygun olarak tahakkuk eden kamu alacaklarının süresi içinde ödenmemesi halinde, bu alacaklar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip ve tahsil edilmekte olup, borçlarını ödemekte zorlanan mükelleflerimize yönelik 6183 sayılı Kanunda "Tecil" düzenlemesi bulunmaktadır. Buna göre, çok zor durumda olan mükelleflerin borçları, bağlı bulundukları vergi dairelerine müracaat etmeleri halinde, maddedeki genel şartlar ve tecile yetkili makamın öngördüğü diğer şartlar dâhilinde tecil ve taksitlendirilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, hat 3-1 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Aysu Bankoğlu (CHP, Bartın). “Küçük esnafın zincir marketler karşısında korunmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38362, 25 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38362-kucuk-esnafin-zincir-marketler-karsisinda-korunmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/87ad3834-ed04-4dab-9299-019b5aea8dad Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.