# Bingöl'de bulunan Göynük Çayı üzerinde yapılması planlanan kırma, eleme ve beton santrali projesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/38529 - **Veren:** Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 5 Ocak 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 196 gün sonra, 20 Temmuz 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5c298b72-7185-4433-997e-019b925bcdfa - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38529-bingol-de-bulunan-goynuk-cayi-uzerinde-yapilmasi-planlanan-kirma-eleme-ve-beton-santrali > Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti), 5 Ocak 2026 tarihinde 7/38529 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 196 gün sonra, 20 Temmuz 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Bingöl ili Karlıova ilçesinde Göynük Çayı üzerinde planlanan "Derinçay Regülatörü ve HES, Kırma Eleme Tesisi ve Hazır Beton Santrali" projesi Hacılar, Halifan ve Kızlıağaç köylerinin tapulu tarım arazileri, kadim mera alanları ve hayvancılığa dayalı yaşam düzeni üzerinde doğrudan ve geri dönüşü olmayan bir tahribat riski taşımaktadır. Söz konusu alanlar, köylülerin tapu kayıtlarıyla mülkiyet hakkına sahip olduğu, kuşaklar boyunca ekilip biçilen, hayvancılığın sürdürüldüğü ve Bingöl Ovası'nı besleyen su rejimiyle doğrudan bağlantılı üretim alanlarıdır. Göynük Çayı, Çobantaşı, Alatepe ve Elmalı köyleri üzerinden Bingöl Ovası'na ulaşan geniş bir tarımsal sistemin ana su damarlarından biridir. Bu çay üzerinde gerçekleştirilecek su tutma, yönlendirme ve santral faaliyetleri, yüzey sularını azaltacak, yer altı su seviyesini düşürecek, mera bitki örtüsünü kurutacak, tarımı ve hayvancılığı fiilen sona erdirecek sonuçlar doğuracaktır. Projenin hayata geçirilmesi hâlinde ortaya çıkacak tablo üretimin durması, hayvancılığın bitmesi, yoksullaşma ve zorunlu göç olacaktır. Bu sonuçlar, tarımsal üretimin devamlılığı ilkesine, mera mevzuatına ve gıda güvencesi hedeflerine açık biçimde aykırıdır. Bu bağlamda; 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 2) Hacılar, Halifan ve Kızlağaç köyleri sınırları içinde proje etki alanında kalan tapulu tarım arazilerinin toplam yüzölçümü kaç hektardır? Proje nedeniyle tarım dışı kalacak araziler için Bakanlığınızca verilmiş bir tarım dışı kullanım izni bulunmakta mıdır? Göynük Çayı'nın rejiminin değiştirilmesinin Bingöl Ovası sulama kapasitesi üzerindeki etkilerine dair Bakanlığınızın yaptığı bir bilimsel değerlendirme mevcut mudur Yer altı su seviyesinde yaşanacak düşüşün hayvancılık işletmeleri üzerindeki etkileri hesaplanmış mıdır? Mera Kanunu kapsamında koruma altında olması gereken alanların bu proje ile fiilen işlevsiz hâle gelmesi Bakanlığınızın bilgisi dâhilinde midir? Hayvanların içme suyu kaynaklarının azalması hâlinde alternatif bir su planlaması yapılmış mıdır? Proje sonucunda hayvancılığı terk etmek zorunda kalacak üreticiler için herhangi bir telafi mekanizması öngörülmekte midir? Göynük Çayı havzasında planlanan diğer projeler dikkate alınarak tarım ve hayvancılık açısından kümülatif bir etki değerlendirmesi yapılmış mıdır? Bakanlığınız, tapulu tarım arazileri ve meralar üzerinde telafisi imkânsız sonuçlar doğuracak bu projenin durdurulması yönünde bir tutum almayı değerlendirmekte midir? ## Bakanlığın cevabı 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında hangi sınıf tarım arazisinin, hangi şartlarda, hangi yatırımlar için tarım dışı amaçla kullanılacağı düzenlenmiş olup, birinci derecede önemli tarım arazilerinin tarım dışı amaçla kullanılması engellenmiş ve korunması sağlanmıştır. 5403 sayılı Kanun ile tarım arazileri üzerinde hiçbir şekilde plansız veya izinsiz yapılaşmaya izin verilmemektedir. Bahse konu proje kapsamında tarım dışı kalacak herhangi bir arazi bulunmamaktadır. Mera, yaylak ve kışlaklarla ilgili tüm iş ve işlemler 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında yürütülmektedir. Projeyle ilgili olarak Bakanlığımıza iletilmiş herhangi bir resmi başvuru bulunmamaktadır. "Derinçay Regülatörü ve HES Projesi" kapsamında, tapulu tarım arazileri ve meralar üzerinde olumsuz bir etki tespit edilmemiştir. Proje kapsamında, Göynük Çayı'nın rejiminde herhangi bir değişiklik öngörülmemektedir. Enerji üretimi amacıyla alınan sular, enerji alımının sonrasında tekrar santral çıkışından Göynük Çayı'na bırakılacak olup Bingöl Ovası'nın sulama kapasitesini ve yer altı suyu (YAS) seviyelerini olumsuz etkileyecek bir durum söz konusu değildir. Proje depolamalı bir tesis olmadığından, alınan sular enerji alımının ardından herhangi bir değişikliğe uğramadan, santral çıkışından tekrar Göynük Çayı'na bırakılacaktır. Bu nedenle, tarım ve hayvancılık faaliyetleri üzerinde olumsuz (menfi) etkisi öngörülmemektedir. Firma, hayvanların içme suyu ihtiyacının karşılanmasına yönelik olarak gerekli suyun bırakılacağını mansap su hakları raporunda taahhüt etmiştir. --- **Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl). “Bingöl'de bulunan Göynük Çayı üzerinde yapılması planlanan kırma, eleme ve beton santrali projesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38529, 5 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38529-bingol-de-bulunan-goynuk-cayi-uzerinde-yapilmasi-planlanan-kirma-eleme-ve-beton-santrali (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5c298b72-7185-4433-997e-019b925bcdfa Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.