# Çocuk yaşta evliliklerin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/38601
- **Veren:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara)
- **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş)
- **Veriliş tarihi:** 7 Ocak 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 124 gün sonra, 11 Mayıs 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9342db9a-a95f-4a44-99ac-019b9c7fbad4
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38601-cocuk-yasta-evliliklerin-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin

> Aliye Timisi Ersever (CHP), 7 Ocak 2026 tarihinde 7/38601 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 124 gün sonra, 11 Mayıs 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Aliye TİMİSİ ERSEVER Ankara Milletvekili

Türkiye'de çocuk yaşta (18 yaşından küçük) evlilikler hâlen önemli bir sosyal sorun olarak devam etmektedir. Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, çocuk yaşta evliliklerin önlenmesini devletlere açık bir yükümlülük olarak tanımlamaktadır.

Ülkemizde 18 yaşından küçük çocukların evlilik yapması hem eğitim fırsatlarını engellemekte hem de sağlık, şiddet ve yoksulluk risklerini artırmaktadır. UNICEF Türkiye verilerine göre çocuk yaşta evlilikler, eğitim hakkını kısıtlayan, sağlık ve şiddet risklerini yükselten geleneksel uygulamalardan biridir. Türkiye'de 17 yaşında ebeveyn rızasıyla, 16 yaşında ise mahkeme izniyle evlilik yapılabilmektedir ki bu durum çocuk hakları açısından ciddi endişe yaratmaktadır.

Bu bağlamda;

1. 2020, 2024 ve 2025 yıllarında evlilik yapan çocuk sayısı nedir?

2. Çocuk yaşta evlilik yapanların cinsiyete göre oranları nedir?

Bu yıllarda 16 yaşında mahkeme izniyle gerçekleştirilen evlilik sayısı kaçtır? Bu evliliklerin yıllara ve illere göre dağılımı nasıldır?

4- Aynı dönemde, 17 yaşında ebeveyn rızasıyla gerçekleştirilen evlilik sayısı kaçtır?

5- Çocuk yaşta evliliklerin yaş gruplarına göre dağılımı nedir? 6- Belirtilen yıllarda çocuk yaşta evlilik yapılan illere göre dağılımı nedir?

7- 2020-2025 döneminde çocuk yaşta evlilikleri önlemeye yönelik Bakanlığınız tarafından uygulanmış veya yürütülmekte olan politika, program ve proje sayısı ve bunların sonuçları nelerdir?

8- Çocuk yaşta evliliklerin yol açtığı okul terk oranları, erken gebelik, sağlık sorunları ve istihdam dışı kalma gibi sosyal göstergelerle ilgili Bakanlığınızın güncel değerlendirmesi ve raporlaması var mıdır? Varsa bu konulara ilişkin veriler nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 15.01.2026 tarihli ve 1778190 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Ankara Milletvekili Sayın Aliye TİMİSİ ERSEVER tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/38601 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

Ankara Milletvekili Sayın Aliye TİMİSİ ERSEVER*e Ait 7/38601 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir.

Bakanlığımızca çocuğa yönelik her türlü istismarla etkin mücadele edilmektedir. Hiçbir çocuğun istismara uğramaması için çalışmalarımız devam etmektedir.

4721 sayılı Medeni Kanunun 124 üncü maddesinde evlilik yaşı ile ilgili husus; "Erkek veya kadın on yedi yaşını doldurmadıkça evlenemez. Ancak, hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple on altı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir." şeklinde düzenlenmiştir. Evlilik yasal bir süreç olup ilgili kanunda da belirtildiği üzere 15 yaşını doldurmamışla gerçekleşen birliktelikler suç teşkil etmektedir ve ceza yasasında da cezai müeyyideleri hükme bağlanmıştır.

Bu çerçevede, Bakanlığımıza intikal eden çocuğun ihmali ve istismarı ile ilgili herhangi bir bilgi veya ihbarda anında harekete geçilerek çocuklar ve aileleri hakkında gerekli sosyal inceleme yapılmakta ve uygun sosyal hizmet modellerinden yararlandırılmaktadır. Çocukları istismar eden kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmakta ve Bakanlığımızca olay yakından takip edilerek davalara müdahil olunmaktadır.

Türkiye'de resmi istatistiklerin derlenmesi, değerlendirilmesi ve kamuoyu ile paylaşılmasına ilişkin görev ve yetki Türkiye İstatistik Kurumundadır. Bu kapsamda, erken yaşta ve zorla evliliklere ilişkin istatistiki verilere TÜİK tarafından yıllık olarak yayımlanan Evlenme ve Boşanma İstatistikleri aracılığıyla ulaşılabilmektedir.

Bakanlığımızın tüm çalışmaları, yaşamın tüm alanlarında kadınların konumlarının güçlenmesi; eğitim ve sağlık imkânlarından eşit bir şekilde yararlanmalarını sağlanması; karar alma mekanizmalarına katılımlarının arttırılması, medyada eşitlikçi temsilin sağlanması; kadın erkek eşitliğinin ana plan ve politikalara dâhil edilmesi ve kadına yönelik şiddetle mücadele alanında çalışmaların sürdürülmesini desteklemek üzere yürütülmektedir.

Bu kapsamda Bakanlığımızca 2024-2028 yıllarını kapsayan ikinci "Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı" hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur.

2024-2028 yıllarını kapsayan Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nın temel politika eksenleri; Eğitim, Sağlık, Ekonomi, Liderlik ve Karar Alma Mekanizmalarına Katılım, Çevre ve İklim Değişikliği olarak belirlenmiştir. Planda; beş temel politika eksenine ilişkin 5 Temel Amaç, 20 Strateji, 83 Faaliyete yer verilmiştir.

Sağlık alanında "Kadınlar ve kız çocuklarının tüm yaş grupları ve farklılaşan ihtiyaçlarını gözeten kapsamlı ve bütüncül sağlık hizmeti sunmak" temel amacı doğrultusunda; e Kadın sağlığı alanında veri üretimi, nicelik ve nitelik araştırmalar ile analiz çalışmalarının yaygınlaştırılması, e Kadın ve kız çocuklarına yönelik kapsamlı ve bütüncül sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, e Sağlık alanında çalışanların kadının güçlenmesi programları kapsamında bilgi ve farkındalıklarının artırılması, e Kadınlarda sağlık bilinci ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının geliştirilmesi, e Toplumda her yaş grubunda kadın sağlığı konusunda bilgi ve farkındalık düzeyinin artırılması hedeflenmektedir.

Söz konusu politika başlığı altında; e Sağlık alanında eğitim veren ortaöğretim kurumları öğretmen ve öğrencilerine yönelik kadının güçlenmesi, kadına yönelik şiddet ile erken yaşta ve zorla evlilikler konularında panel/seminer/konferans vb. farkındalık çalışmaları düzenlenecektir.

• Sağlık alanındaeğitim veren üniversitelerdeki akademisyen, idari personel ve öğrencilere yönelik, kadının güçlenmesi, kadın-erkek eşitliği, kadına yönelik şiddet ile erken yaşta ve zorla evlilikler konularında panel/ seminer/konferans vb. farkındalık çalışmaları düzenlenecektir.

Faaliyetlerine yer verilmiş olup 2024-2028 yıllarını kapsayan Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı tüm kamu kurumları, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları ile eşgüdüm içerisinde yürütülmektedir.

Bununla birlikte kadına yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla "şiddete karşı sıfır tolerans ilkesi" çerçevesinde yürüttüğümüz çalışmalar ilgili kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, uluslararası kuruluşlar ve özel sektörün iş birliğinde çok taraflı, çok yönlü ve bütüncül biçimde devam etmektedir.

Bakanlığımız tarafından 2017 yılından beri özellikle erken yaşta evlilik sayılarının Türkiye ortalamasının üstünde olduğu illerde İl Eylem Planı çalışması gerçekleştirilmektedir. 2017-2019 yıllarında 19 ilde, 2022 yılında 4 ilde, 6-7 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından 5 ilde ve 2024 Mayıs ayında Batman İlinde yürürlüğe giren Eylem Planı ile toplam 29 İl Eylem Planı bulunmaktadır.

Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planları kapsamında bilinçlendirme ve farkındalık çalışmaları yapılmasına yoğunlaşılmakta; kız çocuklarının güçlendirilmesi, erken yaşta evliliklerin araştırılması, görsel yazılı materyal hazırlanması, kız çocuklarının rol model kadınlarla buluşturulması etkinlikleri gerçekleştirilmektedir.

Konuya ilişkin toplumsal farkındalık çalışmaları da gerçekleştirilmektedir. Bakanlığımız tarafından birçok kamu kurum ve kuruluşuna yönelik erken yaşta ve zorla evliliklerle mücadele konusunda eğitim verilmeye devam etmektedir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara). “Çocuk yaşta evliliklerin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38601, 7 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38601-cocuk-yasta-evliliklerin-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9342db9a-a95f-4a44-99ac-019b9c7fbad4

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
