# Van ilinin istihdam ve yoksulluk verilerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/38609
- **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 7 Ocak 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 222 gün sonra, 17 Ağustos 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6078e7e6-0f1c-44c5-aee7-019b9dfa1b5d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38609-van-ilinin-istihdam-ve-yoksulluk-verilerine-iliskin

> Mahmut Tanal (CHP), 7 Ocak 2026 tarihinde 7/38609 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 222 gün sonra, 17 Ağustos 2026).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkan tarAfından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96 maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Van ili; sınırlı sanayi yapısı, yüksek genç nüfus oranı ve istihdam olanaklarının darlığı nedeniyle işsizlik ve yoksulluğun kronikleştiği iller arasında yer almaktadır. İşsizlik oranlarının yüksekliği, asgari ücretle çalışanların oranının artması ve sosyal desteklere bağımlı hane sayısındaki yükseliş; çalışma hakkının ve insanca yaşam koşullarının fiilen sağlanamadığını göstermektedir. i

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 49*uncu maddesi, devletin çalışma hayatını geliştirmek ve işsizliği önlemekle yükümlü olduğunu; 60'ıncı maddesi sosyal güvenlik hakkını; 5'inci maddesi devletin kişilerin maddi ve manevi varlığını geliştirme yükümlülüğünü; 10'uncu maddesi ise kamu hizmetlerine erişimde eşitlik ilkesini güvence altına almaktadır. 65'inci madde uyarınca sosyal ve ekonomik haklar, kaynak yetersizliği gerekçesiyle etkisiz hâle getirilemez.

Van ilindeki işsizlik, yoksulluk ve sosyal destek politikalarının nesnel verilerle, Türkiye ortalamasıyla karşılaştırmalı biçimde ve idarenin sorumluluğunu ortaya koyacak açıklıkta kamuoyuna açıklanması zorunludur.

Bu bağlamda;

1. Van ilinde güncel işsizlik oranı nedir? Bu oran genç işsizliği ve kadın işsizliği bakımından ayrı ayrı kaçtır ve Türkiye ortalaması ile karşılaştırıldığında ortaya çıkan yüzdesel farklar nelerdir?

2. Vanilinde İŞKUR'a kayıtlı işsiz sayısı kaçtır? Bu kişilerin yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi bakımından dağılımı nedir?

3. Van ilinde asgari ücretle çalışan sigortalı işçi sayısı kaçtır? Bu sayı toplam sigortalı çalışanların yüzde kaçına karşılık gelmektedir?

4. Van ilinde yoksulluk sınırı altında yaşadığı tespit edilen hane sayısı kaçtır? Bu tespit hangi ölçütlere, hangi veri kaynaklarına ve hangi tarihlere dayanmaktadır?

5. Van ilinde son beş yıl içerisinde kapanan esnaf ve küçük işletme sayısı kaçtır? Kapanışların sektörlere göre dağılımı nedir?

6. Van'da son beş yıl içinde İŞKUR desteklerinden (işbaşı eğitim programları, toplum yararına programlar, aktif işgücü programları dâhil) yararlanan kişi sayısı kaçtır? Bu programlar sonucunda kalıcı istihdama geçen kişi sayısı kaçtır?

. Van ilinde sosyal yardım ve desteklerden (nakdi yardımlar, gıda, yakacak ve benzeri destekler) yararlanan hane sayısı kaçtır? Bu hanelerin toplam nüfusa oranı nedir?

. Van'daki işsizlik ve yoksulluk verileri birlikte değerlendirildiğinde, mevcut durumun Anayasa'nın 49'uncu maddesinde düzenlenen çalışma hakkı ile 60'ıncı maddede güvence altına alınan sosyal güvenlik hakkını ihlal ettiği yönünde Bakanlığınızca yapılmış bir idari veya hukuki değerlendirme bulunmakta mıdır?

. Van ilinde işsizliğin azaltılması, genç ve kadın istihdamının artırılması ve yoksullukla mücadele amacıyla 2026 yılı için hazırlanmış somut, bütçelendirilmiş ve takvimlendirilmiş bir istihdam ve sosyal politika eylem planı bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa planın hedefleri ve uygulama aşamaları nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 15.01.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1778190 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Şanlıurfa Milletvekili Sayın Av. Mahmut TANAL tarafından yöneltilen 7/38609 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Bakanlığımız politika üretiminde il bazlı ayrışmadan ziyade ülke genelinde bütüncül bir yaklaşım benimsemekte olup geliştirilen politikalar tüm illerimizi kapsamaktadır. Bu doğrultuda, istihdama ilişkin en temel politika belgemiz Ulusal İstihdam Stratejisi (2025-2028)'dir. Stratejinin "Kapsayıcı İstihdamın Geliştirilmesi" başlığı altında politika ve Eylem Planında tedbirlere yer verilmiştir. Bu kapsamda; NEET'lere ve gençlere, mesleki beceri ve yetkinlik kazandırılmasına, mezun olan genç işgücünün takip edilebilmesi için ortak veri tabanının oluşturulmasına, kariyer danışmanlığı faaliyetlerinin yürütülmesine, gençlerin işgücü piyasasına katılımına yönelik araştırma yapılmasına, üniversite öğrencilerinin istihdam edilebilirliğine katkı sağlamak amacıyla bilimsel ve sosyal konulara yönelik faaliyetler yürütülmektedir.

Aktif işgücü hizmetleri kapsamında Geleceğin Mesleklerinde İşbaşı Eğitim Programları, Nitelikli İşgücü Yetiştirme Programı (NİYEP), İşgücü Uyum Programları (İUP) hayata geçirilmiştir. Gençlerimizin kalıcı, kayıtlı ve nitelikli istihdam içine girmesini sağlayan, işsizliği azaltan ve ülkemiz rekabet gücünü büyüten kapsamlı Genç İstihdam Hamlesi 2026 yılında hayata geçirilmiştir. "Staj Desteği', "Geleceğim Meslekte', 'NEET İşgücü Uyum', 'İşe İlk Adım', "İŞKUR Gençlik' ve "Bölgesel Kariyer Fuarları ve İstihdam Fuarları' olmak üzere 6 ana programın çatısı olan bu Program ile gençlerin erken yaşta iş deneyimi kazanmaları, becerilerinin işgücü piyasasının ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirilmesi ve nitelikli istihdama yönelmeleri amaçlanmaktadır.

Öte yandan kadın istihdamını desteklemek amacıyla hayata geçirilen Kadın İstihdamı İçin Pozitif Ayrımcılık Projesi (KİPAP) kapsamında işverenlere, işe alacakları işsizlerin mesleki bilgi ve becerisini iş yerinde gözlemleyebilme, eğitim verme ve işe alma konusunda isabetli karar verme imkânı sunulmaktadır. Proje kapsamında her kadın işçi için prim, vergi ve ücret desteği sağlanmakta; 0-66 ay aralığında çocuğu bulunan kadın çalışanlara 6 aya kadar çocuk bakım desteği verilmektedir. Diğer yandan iş ve aile uyumunun sağlanabilmesi için kadınların çalışma hayatından uzaklaşmadan çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla yarım çalışma ödeneği ödenmektedir.

Sigorta prim teşviki, destek ve indirimlerinden il veya sektör ayrımı olmaksızın Türkiye genelindeki şartları sağlayan tüm özel sektör işverenleri, yine şartları sağlayan tüm sigortalılardan dolayı yararlanabilmektedir. Bu teşvik uygulamalarından biri olan 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 10. maddesinde düzenlenen sigorta primi teşviki; kadınların, gençlerin ve meslek belgesine sahip olanların istihdamının artırılmasını amaçlamaktadır.

Ayrıca Türkiye İş Kurumuna (İŞKUR) kayıtlı iş arayanlar ile aktif işgücü programlarından yararlanan kişilere ilişkin veriler İŞKUR internet sayfasında (www.iskur.gov.tr) yi istatistik bültenleri ve istatistik yıllıklarından; ülkemiz genç işsizlik oranına ili İstatistik Kurumunun web sayfasından ulaşılabilmektedir. "

Prof. Dr. Vgdat IŞIKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tek(312) 296 — 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Van ilinin istihdam ve yoksulluk verilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38609, 7 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38609-van-ilinin-istihdam-ve-yoksulluk-verilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6078e7e6-0f1c-44c5-aee7-019b9dfa1b5d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
