# Gebelikte ve yenidoğan döneminde zorunlu HIV taraması yapılması talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/38692 - **Veren:** Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul) - **Muhatap:** Sağlık Bakanlığı (Kemal Memişoğlu) - **Veriliş tarihi:** 6 Ocak 2026 - **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1dcd3709-fd49-4507-95e4-019b97692752 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38692-gebelikte-ve-yenidogan-doneminde-zorunlu-hiv-taramasi-yapilmasi-talebine-iliskin > Elif Esen (Yeni Yol), 6 Ocak 2026 tarihinde 7/38692 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sağlık Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”). ## Önerge metni o Aşağıdaki sorularımın Sağlık Bakanı Sayın Kemal Memişoğlu tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak il cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 06/01/2026 Son dönemde Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun sağlık hizmetlerine uygulanış biçimi, özellikle bulaşıcı hastalıklarla mücadelede kamu otoritelerinin koruyucu ve önleyici görevlerini fiilen sınırlandıran sonuçlar doğurmaktadır. Sağlık Bakanlığı'nın kendi eklerinde yer alan İndikatör Hastalık Listesi, HIV enfeksiyonunda tanının gecikmesinin; . kanserler, ağır bağışıklık yetmezliği ve fırsatçı enfeksiyonlar gibi hayati sonuçlara yol açabildiğini açıkça ortaya koymaktadır. Buna karşın, HIV testinin "talep edilmedikçe yapılmaması" yönünde hastaya bilgilendirme - yapılması, özellikle gebelik döneminde testten kaçınma eğilimini artırma riski taşımaktadır. Gebe kadının testten imtina etmesi hâlinde, aynı yaklaşımın yenidoğan için de geçerli olması, çocuğun kendi iradesiyle korunamayacağı bir alanda devletin gözetim ve koruma yükümlülüğünü zayıflatmaktadır. Bu durum, annebebek bulaşının önlenebilir olmasına rağmen izlem dışı kalma riskini doğurmaktadır. Halk sağlığı, bireysel tercihlerle birlikte değerlendirilmesi gereken bir alan olmakla birlikte; kendini koruyamayacak durumdaki çocuklar söz konusu olduğunda devletin pozitif yükümlülüğü önceliklidir. Mevzuatın ve uygulamanın, bulaşıcı hastalıkların erken tanı, izlem ve önlenmesini güçleştirecek biçimde yorumlanması, önlenebilir hastalıklar ve ölümler açısından ciddi bir kamu sağlığı riski oluşturmaktadır. Bu kapsamda; 1. HIV taramasının reddedildiği gebeliklerde anne-bebek bulaşı açısından tespit edilen vaka sayısı kaçtır? Bu vakalarda önlenebilirlik analizi yapılmış mıdır? TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara . KVKK'nın yorum ve uygulamasının, bulaşıcı hastalıkların bildirimi, sürveyansı ve temaslı takibi süreçlerinde kamu sağlığını zayıflatıcı bir etki yarattığına dair Bakanlığınızın bir etki değerlendirmesi var mıdır? . Anayasa'nın 17. maddesinde yer alan beden bütünlüğü ilkesi ile halk sağlığının korunması yükümlülüğü arasında ortaya çıkan aşı uygulaması ve bulaşıcı hastalık testleri gibi çatışmalarda, Bakanlığınız hangi hukuki ilkeyi esas almaktadır?. . Kendini koruyamayacak durumda olan çocukların, ebeveynin test reddi nedeniyle izlem dışı kalmasının, çocuğun üstün yararı ilkesiyle bağdaştığı kanaatinde misiniz? Bu konuda mevzuat değişikliği çalışması yapılmakta mıdır? . Gebelikte ve yenidoğan döneminde HIV açısından zorunlu tarama ve izlem • modellerinin, gelişmiş ülkelerdeki uygulamaları incelenmiş midir? İncelendiyse Türkiye için uyarlama takvimi nedir? . Aşı ve bulaşıcı hastalıklarla mücadelede "bireysel rıza" söyleminin, çocuklar ve toplum açısından ölçülebilir riskler doğurduğu dikkate alındığında; Bakanlığınızın iletişim ve bilgilendirme dilini yeniden düzenlemeye yönelik bir çalışması var mıdır? TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara --- **Kaynak gösterme:** Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul). “Gebelikte ve yenidoğan döneminde zorunlu HIV taraması yapılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38692, 6 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38692-gebelikte-ve-yenidogan-doneminde-zorunlu-hiv-taramasi-yapilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1dcd3709-fd49-4507-95e4-019b97692752 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.