# ABD Tarım Bakanlığı tarafından hazırlanan ülkemizdeki hayvancılık politikalarıyla ilgili bir rapora ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/38716
- **Veren:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 7 Ocak 2026
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 194 gün sonra, 20 Temmuz 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c3613155-9d96-4d26-98f9-019b9da7e216
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38716-abd-tarim-bakanligi-tarafindan-hazirlanan-ulkemizdeki-hayvancilik-politikalariyla-ilgili-b

> Ömer Fethi Gürer (CHP), 7 Ocak 2026 tarihinde 7/38716 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 194 gün sonra, 20 Temmuz 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Saygılarımla. 05.01.2026

Ömer Fethi Gürer

ABD Tarım Bakanlığı'na (USDA) bağlı Dış Tarım Servisi (FAS) tarafından 20 Kasım 2025 tarihinde yayımlanan ve kamuoyuna açık olan "Livestock and Products Annual — Türkiye" başlıklı raporda; Türkiye'nin hayvancılık politikaları, ithalat uygulamaları, hayvan sağlığı, üretim maliyetleri, Et ve Süt Kurumu'nun rolü ve yerli üretimin sürdürülebilirliği konusunda dikkat çekici değerlendirmeler yer almaktadır.

I-Türkiye'de yıllık buzağı kayıplarının 400-500 bin baş seviyesinde olduğu ve bu sayının neredeyse yıllık ithal edilen hayvan sayısına eşit olduğu raporda yer almaktadır. Bu yüksek kayıp oranlarının temel nedenleri nelerdir? Bu kayıpları azaltmaya yönelik somut bir eylem planı bulunmakta mıdır?Neden beklenen sonuç sağlanamamaktadır ?

2-2025 yılında şap hastalığı (SAT-I serotipi) nedeniyle yüksek sayıda kesim yapıldığı ve bunun sürü küçülmesini hızlandırdığı raporda belirtilmektedir. Hastalık nedeniyle kesime gönderilen hayvan sayısı kaçtır? Üreticilerin uğradığı zararlar karşılanmış mıdır?

3-USDA raporunda, ithalat artmasına rağmen perakende et fiyatlarının düşmediği, buna karşın üretici kârlarının azaldığı ifade edilmektedir. İthalatın fiyatları düşürmediği yönündeki bu tespit Bakanlığınızca nasıl açıklanmaktadır?

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımız tarafından 2024 yılında açıklanan stratejik plan kapsamında, riskli bölgelerde yetiştirilen gebe sığırlara erken dönem buzağı kayıplarını önlemek amacı ile septisemi aşısı uygulanması çalışması devreye alınmıştır. 2024 yılında 258.245 adet ve 2025 yılında ise 140.000 adet büyükbaş hayvana buzağı ölümleri kapsamında koruyucu septisemi aşısı uygulanmıştır. Ayrıca buzağı kayıplarının önlenmesi amacıyla il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz de görevli teknik personellerimiz tarafından yetiştiricilerimize yönelik eğitim faaliyetleri özenle yürütülmektedir.

Şap hastalığının yeni varyantına karşı 43,5 milyon doz aşı üretimi tamamlanmış ve il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimize dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Aşı üretim ve uygulama çalışmaları, hastalıkla etkin mücadele kapsamında yoğun şekilde devam etmektedir.

Şap hastalığı, aşılı ari bölgeler haricinde tazminat kapsamında bulunmamaktadır.

Ülkemizde şap hastalığından etkilenen hayvan sayısı ile ekonomik kayıplar, epidemiyolojik veri toplama yöntemleri ile eş zamanlı olarak tasnif edilmekte olup hastalığın söndürülmesini takiben reel sonuçlar ortaya çıkacaktır.

Bakanlığımızın şap hastalığı nedeniyle hayvanların erken kesime sevk edilmesine yönelik bir uygulaması bulunmamaktadır.

Güçlü hayvancılık altyapımız, yürütülen stratejiler ve desteklemeler sayesinde üretim dengesi korunmakta, kırmızı et üretimi ve fiyatlarında herhangi bir olumsuzluk yaşanmamaktadır. Ayrıca Bakanlığımız, piyasaları sürekli izleyerek tüketici ve üretici aleyhine gelişebilecek durumlara karşı gerekli tedbir ve müdahaleleri ivedilikle uygulamaktadır.

5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında; hastalıklardan arilik belgesine sahip ve bio-güvenlik önlemlerini almış işletmelerde, sigortalanabilir nitelikteki tüm hayvanların sigortalanması koşuluyla şap hastalığı "Geniş Kapsamlı" tarifede isteğe bağlı olarak teminat dahilinde olup 9650 devlet prim desteğine ilave "015 ari işletme indirimi de uygulanmaktadır.

Et ve Süt Kurumu (ESK) tarafından gerçekleştirilen canlı hayvan ve et ithalatı, piyasa düzenleme görevi kapsamında, piyasada oluşan spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi amacıyla yürütülmekte olup Bakanlığımızca izin verilen ülkelerden temin edilmektedir.

İthal edilen canlı hayvanların maliyetleri; hayvanın yaşı, ırkı ve canlı ağırlığı (kilogram) başta olmak üzere çeşitli teknik kriterlere bağlı olarak bölgesel ve dönemsel farklılıklar göstermektedir.

ESK'nin yurt dışı alımları ve piyasa satış faaliyetleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında şeffaf ve denetime açık şekilde gerçekleştirilmektedir.

ESK tarafından piyasa düzenleme görevi kapsamında yürütülen bu tedarik faaliyetleri sonucunda, 2025 yılı Aralık ayına kadar karkas fiyatlarında üretici maliyetlerine göre belirgin bir denge sağlanmıştır. 2025 yılı Aralık ayından itibaren gözlemlenen dönemsel fiyat hareketleri yakından takip edilerek alınan önlemler neticesinde dana karkas serbest piyasa fiyatları daha istikrarlı hale gelmiştir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “ABD Tarım Bakanlığı tarafından hazırlanan ülkemizdeki hayvancılık politikalarıyla ilgili bir rapora ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38716, 7 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38716-abd-tarim-bakanligi-tarafindan-hazirlanan-ulkemizdeki-hayvancilik-politikalariyla-ilgili-b (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c3613155-9d96-4d26-98f9-019b9da7e216

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
