# Sayıştayın 2024 yılı Denetim Raporu'nda Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/38816 - **Veren:** Sevda Erdan Kılıç (CHP, İzmir) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 8 Ocak 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 204 gün sonra, 31 Temmuz 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9220a252-a43e-4d9d-9e8a-019ba28f8a23 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38816-sayistayin-2024-yili-denetim-raporu-nda-radyo-ve-televizyon-ust-kurulu-ile-ilgili-yaptigi > Sevda Erdan Kılıç (CHP), 8 Ocak 2026 tarihinde 7/38816 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 204 gün sonra, 31 Temmuz 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri uyarınca Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak , yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. ) fp v. Sevda Erdan Kılıç İzmir Milletvekili Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun (RTÜK) 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu ile 2024 i Faaliyet Raporu birlikte incelendiğinde; kurumun denetim, yaptırım ve gelir uygulamalarında | ölçülülük, tarafsızlık ve etkinlik ilkeleri bakımından ciddi soru işaretleri ortaya çıkmaktadır. " Sayıştay raporuna göre 2024 yılı içerisinde medya hizmet sağlayıcılarına 262 milyon TL'yi aşan idari para cezası uygulanmış; buna karşın tahsil edilen tutar yalnızca yaklaşık 42 milyon TL ile sınırlı kalmıştır. Uygulanan yaptırımların büyük bölümünün tahsil edilememesi, kamu gelirlerinin etkin yönetilmediğini göstermektedir. Öte yandan RTÜK Faaliyet Raporu'nda, yayınlara ilişkin karar sayısının önceki yıllara kıyasla belirgin biçimde azaldığı, ancak buna rağmen yüksek tutarlı cezaların sürdüğü görülmektedir. Bu durum, denetimlerin eşitlik ve objektiflik esasına göre yapılıp yapılmadığı sorusunu gündeme getirmektedir. Ayrıca RTÜK'ün "aile yapısının korunması", "ahlaki değerler" ve "etik ilkeler" gerekçesiyle aldığı kararların, Anayasa'nın 26'ncı maddesinde güvence altına alınan ifade ve basın özgürlüğü ile AİHM içtihatlarında yer alan ölçülülük ve demokratik toplum gereklilikleri ile ne ölçüde uyumlu olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır. Bu kapsamda; 1. RTÜK tarafından 2024 ve 2025 yılı içinde uygulanan toplam idari para cezası tutarı yıllara göre ne kadardır? Bu tutarın kaç TL'si fiilen tahsil edilmiştir? 2. Tahsil edilemeyen idari para cezalarının kuruluş bazında dağılımı nedir? Bu alacaklar için hangi hukuki ve idari takip yolları işletilmektedir? 3. Sayıştay raporlarında da yer aldığı üzere, idari para cezalarının önemli bir bölümünün tahsil edilememesi nedeniyle kamu zararı oluştuğu değerlendirilmekte midir? Bu konuda sorumluluk tespiti yapılmış mıdır? 4. RTÜK'ün 2024 yılında yayınlara ilişkin karar sayısının önceki yıllara ş göre azalmasına rağmen, yüksek tutarlı cezaların sürmesinin gerekçesi nedir? 5. Uygulanan yaptırımların; e Ulusal kanallar, " Yerel/bölgesel kanallar bakımından oransal dağılımı nasıldır? 6. RTÜK denetimlerinde yayın ilkeleri ihlali tespit edilirken kullanılan objektif kriterler nelerdir? Bu kriterler kamuoyuna açık mıdır? 7. "Aile yapısının korunması", "ahlaki değerler" ve "etik ilkeler" gerekçesiyle verilen kararların, Anayasa'nın 26'ncı maddesi ve AİHM'in ifade özgürlüğüne ilişkin yerleşik içtihatları ile uyumu nasıl değerlendirilmektedir? 8. RTÜK tarafından 2024 ve 2025 yılında dijital platformlardan ve internet yayınlarından elde edilen "6l,5lik payın toplam tutarı ne kadardır? Bu gelirlerin denetimi hangi mekanizmalarla yapılmaktadır? 9. Yapay zekâ destekli izleme ve denetim sistemlerinin kullanımı sırasında; e İfade özgürlüğü, e Kişisel verilerin korunması, • Algoritmik tarafsızlık ilkelerine ilişkin hangi güvence mekanizmaları oluşturulmuştur? 10. RTÜK'ün, kamuoyunda sıkça dile getirilen "cezalandırıcı ve caydırıcı değil, baskılayıcı" bir denetim anlayışı uyguladığı yönündeki eleştiriler karşısında, kurumsal bir iç değerlendirme veya bağımsız etki analizi yapılmış mıdır? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız İlgili Kurumu Olan Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan Alınan Yazıda; Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından aylık yasal süresi içinde; 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Yayın hizmeti ilkeleri" başlıklı 8'inci maddesi, "Genel esaslar" başlıklı 9 uncu maddesi, "Televizyon ve radyo yayın hizmetlerinde reklam ve tele-alışveriş" başlıklı 10"uncu maddesi, "Belirli ürünlerin ticari iletişimi" başlıklı 1"inci maddesi, "Program desteklemesi" başlıklı 12'nci maddesi, "Ürün yerleştirme" başlıklı 13'üncü maddesi, "Kamunun önemli olaylara erişimi" başlıklı 17'nci maddesi, "Logo ve çağrı" işareti başlıklı 21'inci maddesi, "Koruyucu sembol sistemi" başlıklı 24"üncü maddesi ve "Yayın kayıtlarının muhafazası" başlıklı 25'inci maddesi ihlallerinden dolayı 2024 yılında 45 medya hizmet sağlayıcı kuruluşa 90; 2025 yılında 31 medya hizmet sağlayıcı kuruluşa 90 idari para cezası uygulanmıştır. Aynı Kanun'un "Gelirlerin tahsili" başlıklı 42'inci maddesinin 4 ve Sinci fıkralarının (ticari iletişim geliri beyannameleri ile yeminli mali müşavir veya bilanço ve gelir tablosunun süresinde verilmemesi) ihlalinden dolayı 2024 yılında 266 medya hizmet sağlayıcı kuruluşa 844; 2025 yılında ise 290 medya hizmet sağlayıcı kuruluşa 741 idari para cezası uygulanmıştır. 2024 yılında para cezası müeyyidesi uygulanan kuruluşların 26'sı yerel/bölgesel yayıncı, 6'sı isteğe bağlı yayıncı ve 61'i ulusal yayıncıdır. 2025 yılında ise 18 yerel/bölgesel yayıncıya, 11 isteğe bağlı yayıncıya ve 61 ulusal yayıncıya para cezası müeyyidesi uygulanmıştır. RTÜK tarafından uygulanan idari para cezaları, 6112 sayılı Kanun'un 32'nci maddesi kapsamında verilmekte olup Üst Kurulun gelirleri arsında yer almamakta, tahsilat ve takip işlemleri Gelir İdaresi Başkanlığınca yapılmaktadır. İdari para cezaları hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanmakta, kesinleşen idari para cezaları; süresi içinde tahsil edilmesini müteakip Gelir İdaresi Başkanlığının Tahsilat Genel Tebliği-(Seri: B No:18) kapsamında 1 ay içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığı Ankara Harçlar Vergi Dairesine aktarılmaktadır. Süresi içinde tahsil edilemeyen idari para cezaları ise, yine aynı Tebliğ hükmü gereğince 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında tahsil edilmek üzere kuruluşların bağlı bulundukları vergi dairelerine bildirilmektedir. RTÜK tarafından uygulanan idari para cezalarına ilişkin tahakkuk verileri Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan "Kamu Alacakları Tahsilat Programı-KATP" projesi kapsamında elektronik ortamda gönderilerek ilgili vergi dairelerine tahakkuk kaydı oluşturulmaktadır. RTÜK'ün 2024 yılında karar sayısının azalmasına rağmen toplam ceza tutarlarının yüksek seyretmesinin temel nedeni, yaptırımların sayıya değil ihlalin niteliğine ve yayıncı kuruluşun ekonomik büyüklüğüne göre belirlenmesidir. 6112 sayılı Kanun uyarınca idari para cezaları, çoğu durumda kuruluşun bir önceki ayda gerçekleşen ticari iletişim gelirinin belirli bir yüzdesi üzerinden hesaplanmakta; dolayısıyla büyük ölçekli yayıncılar bakımından tek bir ihlal dahi yüksek tutarlı yaptırımlara yol açabilmektedir. Ayrıca, tekrar eden ihlallerde ceza oranının artması ve bazı ağır ihlallerde üst sınırdan yaptırım uygulanması da toplam tutarı yükseltebilmektedir. Bu nedenle karar sayısındaki azalma, toplam ceza tutarının da aynı oranda düşeceği anlamına gelmemektedir. RTÜK yayın hizmetlerini denetlerken temel dayanağını 6112 sayılı Kanun'dan almakta olup denetim mekanizması ve kriterleri şeffaf bir şekilde paylaşılmaktadır. Bu kapsamda; 6112 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelikler Mevzuat Bilgi Sistemi ve RTÜK'ün resmi web sitesinde yayınlanmaktadır. RTÜK'ün haftalık toplantılarında alınan tüm müeyyide (ceza) Kararları ise hangi programın hangi maddeyi ihlal ettiği belirtilerek "Kararlar" bölümünde kamuoyuna açıklanmaktadır. RTÜK kararları, başta Anayasa'nın 26'ncı maddesi olmak üzere ilgili mevzuata dayanmaktadır. Anılan madde ifade özgürlüğünü güvence altına almakla birlikte; ailenin korunması, genel ahlak, kamu düzeni ve başkalarının haklarının korunması gibi sebeplerle sınırlama yapılabileceğini de öngörmektedir. Üst Kurul kararları, 6112 sayılı Kanun'un yayın hizmeti ilkeleri çerçevesinde, kanuni dayanak, meşru amaç ve ölçülülük kriterleri gözetilerek tesis edilmektedir. Ayrıca, AİHM içtihatlarında da ifade özgürlüğünün mutlak olmadığı ve özellikle ahlakın, çocukların ve ailenin korunması alanında devletlere belirli bir takdir yetkisi tanındığı kabul edilmektedir. RTÜK kararları bu çerçeve ve demokratik toplum düzeninin gerekleri dikkate alınarak verilmekte olup yargı denetimine açıktır. Koşullu erişim sağlayan medya hizmet sağlayıcısı kuruluşlara koşullu erişim ücreti tahakkuk ettirilmektedir. 2025 yılına ait koşullu erişim ücreti tahakkuk işlemleri, kuruluşların yıl sonu bilançolarını hazırlayıp Hazine ve Maliye Bakanlığına sunmalarının ardından 2026 yılı Haziran ayında gerçekleştirilecektir. Söz konusu ücretlerin mali denetimleri; Hazine ve Maliye Bakanlığının kuruluşlardan almış olduğu vergilendirme evrakları, kuruluşların gelir tabloları, bilançoları ve Yeminli Mali Müşavir tasdik raporları yoluyla yapılmaktadır. RTÜK tarafından yapılması planlanan yapay zekâ destekli izleme ve denetim sistemleri, gerek izleme ve değerlendirme uzmanlarının raporlarını hazırlamaları esnasında gerekse Üst Kurulun karar alma aşamalarında yardımcı olacak karar destek sistemi olarak tasarlanmıştır. Söz konusu sistem izleme ve denetleme faaliyetlerinde hüküm verici olarak planlanmamıştır. RTÜK'ün denetim ve yaptırım uygulamaları, 6112 sayılı Kanun ve Anayasa çerçevesinde, ölçülülük ve demokratik toplum düzeninin gerekleri gözetilerek yürütülmektedir. Kamuoyunda dile getirilen eleştiriler kurumsal işleyiş kapsamında değerlendirilmekte olup alınan kararlar yargı denetimine açıktır. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Sevda Erdan Kılıç (CHP, İzmir). “Sayıştayın 2024 yılı Denetim Raporu'nda Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38816, 8 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38816-sayistayin-2024-yili-denetim-raporu-nda-radyo-ve-televizyon-ust-kurulu-ile-ilgili-yaptigi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9220a252-a43e-4d9d-9e8a-019ba28f8a23 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.