# Tekirdağ ilinde yaşayan görme engelli vatandaşlar için yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/39152 - **Veren:** Nurten Yontar (CHP, Tekirdağ) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 16 Ocak 2026 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 241 gün sonra, 14 Eylül 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e7ad91a0-610b-4b24-9324-019bd5334ed7 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39152-tekirdag-ilinde-yasayan-gorme-engelli-vatandaslar-icin-yapilan-calismalara-iliskin > Nurten Yontar (CHP), 16 Ocak 2026 tarihinde 7/39152 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 241 gün sonra, 14 Eylül 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Nu ONTAR Tekir Milletvekili Türkiye genelinde olduğu gibi Tekirdağ ilimizde de görme engelli vatandaşlarımız erişilebilirlik, istihdam, eğitim, ulaşım ve dijital hizmetlere erişim başlıklarında ciddi ve kronik sorunlar yaşamaktadır. 2025 yılı nüfus verilerine göre yaklaşık 1 milyon 187 bin kişinin yaşadığı Tekirdağ'da, farklı engel gruplarına mensup yaklaşık 30 bin engelli bireyin bulunduğu bilinmektedir. Ancak bu nüfus içinde yer alan görme engelli vatandaşların sayısı, yaşam koşulları ve kamusal hizmetlere erişim düzeyi konusunda şeffaf, güncel ve kamuoyuna açık veriler bulunmamaktadır. Kent merkezlerinden ilçelere, kaldırımlardan toplu taşıma duraklarına, kamu binalarından dijital hizmetlere kadar pek çok alanda erişilebilirlik eksiklikleri devam ederken, görme engelli bireylerin bağımsız yaşam hakkı fiilen sınırlandırılmaktadır. Bu bilgiler ışığında; I- Tekirdağ ilimizde yaşayan görme engelli vatandaşlarımızın sayısı kaçtır? Bu vatandaşlarımızın ilçe bazlı dağılımı nedir? 2- Tekirdağ'da görme engelli vatandaşlarımızın kamuda ve özel sektörde istihdam oranları nedir? 3- Tekirdağ genelinde kamu kurum ve kuruluşlarına ait binaların hangilerinde görme engelliler için erişilebilirlik standartları eksiksiz olarak uygulanmaktadır? 4- Tekirdağ'da görme engelli bireylerin yararlanabileceği rehabilitasyon, bağımsız hareket ve yön bulma eğitimi sunan merkez sayısı kaçtır? Bu merkezlerden son on yılda yararlanan kişi sayısı kaçtır? 5- Tekirdağ ilimizde görme engelli bireylerin karşılaştığı ayrımcılık ve erişim engellerine ilişkin Bakanlığınıza yapılan başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların kaçı olumlu sonuçlandırılmıştır? 6- Tekirdağ'da görme engelli bireylerimizin eğitim alabildiği anaokulu, ilk-orta-lise eğitim kurumlarının sayısı ve ilçelere göre dağılımı nedir? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :23.01.2026 tarihli ve 1785166 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan Tekirdağ Milletvekili Sayın Nurten YONTAR tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/39152 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Tekirdağ Milletvekili Sayın Nurten YONTAR'"a Ait 7/39152 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız engelli bireyler ve ailelerinin güçlendirilmesi ve yaşam standartlarının iyileştirilmesi amacıyla çalışmalar yürütmekte, engelli bireylerin istihdamına ve toplumsal hayata etkin olarak katılımına büyük önem vermektedir. Ulusal Engelli Veri Sisteminde kayıtlı engellilerle ilgili verilerin Sağlık Bakanlığınca verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. Görme Engelliler Rehabilitasyon Merkezleri görme engelli bireylere (15 yaş ve üzeri) 6 (al) aylık dönemler hâlinde eğitsel, sosyal ve mesleki rehabilitasyon programlatının uygulandığı, görme engelli bireyin sosyal hayata tam katılımını sağlamayı amaçlayan yatılı merkezlerdir. Ankara Yenimahalle Görme Engelliler Rehabilitasyon Merkezi ve İstanbul Emirgan Görme Engelliler Rehabilitasyon Merkezinde görme engellilere rehabilitasyon programları uygulanmaktadır. Bu kapsamda, 2025 yıl sonu itibarıyla İstanbul ve Ankara'daki merkezlerde temel eğitim ve rehabilitasyon hizmetini başarıyla tamamlayan 5.152 görme engelli birey kurs programlarını başarıyla tamamlayarak belgelendirilmiştir. Ülkemizde 2011 yılından günümüze merkezi olarak düzenlenen Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) ile kamuda engelli istihdamında önemli başarılar sağlanmış, hak kayıplarının önüne geçen, fırsat eşitliğini sağlayan bir sistem hayata geçirilmiştir. Merkezi sınavın uygulamada yerini alması ile engelli istihdamında gözle görünür bir artış sağlanmış; 2002 yılında 5.777 olan engelli memur sayısı 2015 yılında 40.655*e 2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla 83.127"ye ulaşmıştır. 2025 yılsonu verilerine göre kamuda istihdam edilen toplam engelli kamu personelinin 9016,2'si görme engellidir. 2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla Tekirdağ ilinde kamuda istihdam edilen toplam engelli kamu personeli 746 olup, 265 kişisi kadın, 481 kişisi erkektir. Ayrıca 44 engelli birey Tekirdağ üniversitesi ve belediyesinde istihdam edilmektedir. İl bazında kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen engelli bireylerin engel gruplarına göre ayrımı yapılmamakta olup, özel sektör istihdamı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı görev alanı kapsamındadır. Bakanlığımız engellilerin temel hak ve özgürlükleri başta olmak üzere erişilebilirlik ile ilgili ulusal politikaların belirlenmesi, mevzuatın hazırlanması ve bu politikaların hayata geçirilmesi için kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyon ve iş birliğinin sağlanması ile yükümlü bir kurumdur. Erişilebilirliğin uygulanması tüm kurum ve kuruluşların görev ve sorumluluğundadır. Bu kapsamda "herkesin istediği her yere ve her hizmete, bağımsız ve güvenli olarak ulaşabilmesi ve bunları kullanabilmesi" olarak tanımlanan erişilebilirliğin sağlanması ve yaygınlaştırılması hususu yasal güvence altına alınmıştır. 07.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi ile kamu kullanımına açık binalar ve açık alanların erişilebilir hale getirilmesi zorunlu tutulmuştur. Anılan Kanunun geçici 2 nci ve 3 üncü maddeleri hükümlerine dayanılarak hazırlanan Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği 20.07.2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin amacı; umuma açık hizmet veren her türlü yapılar ve açık alanlar ile toplu taşıma araçlarında erişilebilirliğin izleme ve denetimini yapacak olan komisyonların teşkili, çalışma usul ve esasları ile idari para cezalarının uygulanmasına ve genel bütçeye gelir kaydedilen idari para cezası tutarlarının kullanımına ilişkin hususları belirlemektir. Yönetmeliğin 13 üncü maddesi kapsamında Bakanlığımız tarafından her yıl, yıllık plan yayımlanmaktadır. Bu plan ile komisyonların denetim önceliklerinin belirlendiği bina, açık alan ve toplu taşıma araçları listesi oluşturulmaktadır. Komisyonlar denetimlerini 2020/3 sayılı Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Formlarına göre yürütmektedir. Buna göre Formlarda yer alan "*" ibareli soruların tümüne "Evet" cevabı verilmesi durumunda komisyonlarca bina, açık alan ve toplu taşıma aracı için "Erişilebilirlik Belgesi" düzenlenmektedir. Her ilde valiliklerimiz bünyesinde görev yapan Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Komisyonlarınca denetimde kullanılan formlarda da, görme engellilerin bağımsız ve güvenli hareketlerini sağlamaya yönelik koşullar bulunmaktadır. Braille donanımlar, kabartma haritalar, asansörde sesli kat anonsu, kapılarda, merdivenlerde, tabelalarda zıt renklendirme, acil durumda sesli yönlendirme, otobüslerde sesli bilgi anonsu aranan gerekliliklerdendir. Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği'nin 13 üncü maddesi kapsamında Bakanlığımız tarafından her yıl, yıllık plan yayımlanmaktadır. Bu plan ile komisyonların denetim önceliklerinin belirlendiği bina, açık alan ve toplu taşıma araçları listesi oluşturulmaktadır. Komisyonlar yıllık denetleyecekleri bina, açık alan ve toplu taşıma araçlarını bu plan kapsamında hazırladıkları Programa göre belirlemektedir. Ülkemizde yapılı çevrenin planlanması, ruhsatlandırılması ve inşası ile ilgili temel mevzuat 3194 sayılı İmar Kanunu'nun uygulama yönetmeliği "Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği"dir. Bakanlığımız tarafından erişilebilirlik ölçü ve ölçütlerinin daha ayrıntılı olarak Yönetmelikte yer alması için teknik metin oluşturulmuş ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 01.07.2017 tarihinde Yönetmelik yayımlanmıştır. Bu Yönetmelikte yer alan erişilebilirlikle ilgili hükümler gereği, yeni tasarlanan tüm binalarda standarda uygunluk sağlanmak zorundadır. 2019 yılında yeni inşa edilecek binaların erişilebilir olarak tasarlanması ve inşa edilmesi için yine Bakanlığımızca teknik alt yapısı oluşturularak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına sunulan revizyon talebi Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'ne eklenmiştir. Mevzuatlar gereği uygulanması gereken erişilebilirlik standartlarında, görme engellilerin bağımsız hareketliliğini destekleyecek ölçütler belirlenmiş, hissedilebilir yüzey, yaya geçitleri sesli ikazlar gibi özel standartlar yayımlanmıştır. Mimar ve mühendislerin tasarımın ilk aşamasından son aşamasına kadar başvurabileceği, açıklayıcı metinlerin yanı sıra mimari çizimlerin üç boyutlu görseller ile desteklendiği, aynı zamanda akademisyenler için kaynak niteliğindeki Erişilebilirlik Kılavuzu yayınlanmıştır. Ulusal standartları baz alan ve mevzuattaki son düzenlemeleri de içeren Erişilebilirlik Kılavuzu kapsamında kurgulanan, adım adım yapılması gerekenleri görsel olarak açıklayan ve erişilebilir mekânların simülasyonu niteliğinde bir "Erişilebilirlik Animasyonu" hazırlanmıştır. Ayrıca erişilebilirlik ile ilgili bilgi ve bilinç düzeyinin artırılması amacıyla 2011 yılından bu yana yönetici ve teknik personele eğitim verilmekte olup kentlerimizi yapılandıran Belediyelerin erişilebilirlik standartlarını eksiksiz olarak uygulamalarına destek olmak ve sahada yaşanan sorunlara çözüm bulunması hedefiyle "Erişilebilirlik Atölyeleri"; "Kaldırımlar", "Yaya Geçitleri", "Duraklar", "Kent Parkları", "Halka Açık Tuvaletler" başlıklarında atölyeler yapılmaktadır. Gerçekleştirilen ve Tekirdağ belediyelerinin de davet edildiği Atölyeler; • 23.09.2021 tarihinde Marmara Bölgesindeki belediyelere "Erişilebilirlik Atölyeleri": "Kaldırımlar", 23.03.2022 tarihinde Marmara Bölgesindeki belediyelere "Yaya Geçitleri", 13.06.2022 tarihinde Marmara Bölgesindeki belediyelere "Kaldırımlar", 21.12.2022 tarihinde Marmara Bölgesindeki belediyelere "Duraklar" 07.06.2023 tarihinde Marmara Bölgesindeki belediyelere "Yaya Geçitleri", 08.06.2023 tarihinde Marmara Bölgesindeki belediyelere "Duraklar" 13.06.2023 tarihinde Marmara Bölgesindeki belediyelere "Kent Parkları" 17.10.2023 tarihinde Marmara Bölgesindeki belediyelere "Kaldırımlar", 24.10.2023 tarihinde Marmara Bölgesindeki belediyelere "Yaya Geçitleri", 09.10.2024 tarihinde Marmara Bölgesindeki belediyelere "Kaldırımlar", 10.12.2024 tarihinde Marmara Bölgesindeki belediyelere "Yaya Geçitleri". "Erişilebilirlik Atölyeleri": "Erişilebilirlik Atölyeleri": "Erişilebilirlik Atölyeleri": "Erişilebilirlik Atölyeleri": "Erişilebilirlik Atölyeleri": "Erişilebilirlik Atölyeleri": "Erişilebilirlik Atölyeleri": "Erişilebilirlik Atölyeleri": "Erişilebilirlik Atölyeleri": "Erişilebilirlik Atölyeleri": Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nurten Yontar (CHP, Tekirdağ). “Tekirdağ ilinde yaşayan görme engelli vatandaşlar için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39152, 16 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39152-tekirdag-ilinde-yasayan-gorme-engelli-vatandaslar-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e7ad91a0-610b-4b24-9324-019bd5334ed7 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.